نزدیک به پنج سال پس از عرضه اولیه ویندوز ۱۱ توسط مایکروسافت، این شرکت سرانجام تصمیم گرفته است توجه بیشتری به رایانههای ارزانقیمت ویندوزی نشان دهد. البته این اقدام بیشتر از روی ضرورت انجام میشود تا صرفاً به دلیل رویکردی دوستانه؛ زیرا با افزایش شدید قیمت رایانهها، مایکروسافت مجبور است از لپتاپهایی با سختافزار حداقلی نیز پشتیبانی کند.
پاول داوالوری، رئیس بخش ویندوز و دستگاههای مایکروسافت، در آخر هفته اعلام کرد که این شرکت قصد دارد برخی مشکلات اصلی ویندوز ۱۱ را برطرف کند. از جمله این تغییرات میتوان به کاهش اجبار کاربران به استفاده از یکپارچهسازی هوش مصنوعی Copilot در بخشهایی که نیازی به آن نیست، ارائه کنترل بیشتر روی ویجتها و محل قرارگیری نوار وظیفه، و سریعتر کردن فایل اکسپلورر اشاره کرد.
مایکروسافت همچنین وعده داده است بزرگترین ضعف ویندوز ۱۱ یعنی مصرف بیش از حد حافظه رم را کاهش دهد. این شرکت اعلام کرده که قصد دارد «حجم اشغال حافظه توسط سیستمعامل را کاهش دهد تا تجربهای سریعتر و روانتر در رایانههای مورد استفاده روزمره کاربران ارائه شود»، بهخصوص برای سیستمهایی که تنها ۸ گیگابایت رم دارند.
سالهاست مایکروسافت حداقل ۱۶ گیگابایت رم را بهعنوان استاندارد رایانههای جدید پیشنهاد میکند. این میزان حافظه یکی از الزامات دریافت استاندارد Copilot+ بود؛ استانداردی که مایکروسافت برای رایانههای قادر به اجرای قابلیتهای هوش مصنوعی مانند ویژگی بحثبرانگیز Recall تعریف کرده است.
اما سه سال پس از معرفی Copilot+، به نظر میرسد تلاش برای هوش مصنوعیتر کردن رایانهها ارزش هزینههای آن را نداشته است. حتی رایانههای سری Surface مایکروسافت نیز در ماههای اخیر با افزایش شدید قیمت مواجه شدهاند. مدل پایه Surface Laptop ۱۳ اینچی با ۱۶ گیگابایت رم اکنون از حدود ۱۱۵۰ دلار آغاز میشود، در حالی که نسخه مشابه با نصف این میزان حافظه حدود ۹۵۰ دلار قیمت دارد.
با افزایش شدید قیمت حافظه، شرکتهای بیشتری به سمت عرضه لپتاپهایی با رم محدودتر رفتهاند تا قیمت محصولات خود را کاهش دهند. برای مثال، لپتاپ Dell XPS 13 با ۸ گیگابایت حافظه LPDDR5X حدود ۷۰۰ دلار قیمت دارد، اما برای دو برابر کردن میزان رم باید ۹۰۰ دلار پرداخت کرد.
این بازه قیمتی کمتر از هزار دلار به دلیل رقابت با MacBook Neo اپل اهمیت بیشتری پیدا کرده است. این دستگاه با قیمت ۷۰۰ دلار و ۸ گیگابایت حافظه یکپارچه عرضه میشود؛ حافظهای که میتواند بین پردازنده، پردازنده گرافیکی و دیگر بخشهای سیستم به اشتراک گذاشته شود.
همچنین سیستمعامل macOS اپل نسبت به ویندوز ۱۱ مصرف حافظه کمتری دارد. به همین دلیل، مایکروسافت عملاً چارهای جز بهینهسازی ویندوز ۱۱ برای سیستمهای مجهز به ۸ گیگابایت رم ندارد.
بهینهسازی ویندوز برای مصرف کمتر حافظه کار سادهای نیست. حداقل نیازمندی رسمی ویندوز ۱۱ به ۴ گیگابایت رم محدود میشود، اما این مقدار فقط برای اجرای خود سیستمعامل کافی است.
از همان ابتدا، بخش زیادی از ویندوز ۱۱ بر پایه یک موتور اختصاصی مبتنی بر کرومیوم به نام WebView2 ساخته شده است؛ همان فناوری که بسیاری از مرورگرهای امروزی از آن استفاده میکنند. به همین دلیل، بسیاری از بخشهای ویندوز مانند ویجتها، پنل تنظیمات، منوی استارت و تعداد زیادی از برنامههای پسزمینه، در عمل مانند تبهای کوچک مرورگر عمل میکنند.
حتی برخی قابلیتهایی که مایکروسافت تا دسامبر سال گذشته در حال آزمایش آنها بود نیز از WebView2 استفاده میکردند. تمام این تبهای WebView2 هنگام اجرا در پسزمینه بخشی از حافظه را مصرف میکنند. در یک رایانه با تنها ۸ گیگابایت رم، یک سیستم ضعیف ممکن است پس از اجرای ویندوز تنها بخش کوچکی از حافظه خود را برای اجرای برنامههای دیگر در اختیار داشته باشد.
مایکروسافت هماکنون در حال بازطراحی برخی بخشهای سیستمعامل است؛ برای مثال، پنجره Properties ویندوز را بدون استفاده از WebView2 که مصرف حافظه بالایی دارد، بازسازی کرده است.
پاول داوالوری در آخرین مطلب وبلاگی خود اعلام کرده است که تیم او در حال «افزایش بهرهوری در بخشهای Chromium و WebView2 زمانی است که این فناوریها در سیستمعامل استفاده میشوند». همچنین مایکروسافت ظاهراً روی کاهش مصرف منابع در برنامهها از طریق استفاده از یک «مدیریتکننده حافظه کارآمدتر» نیز کار میکند.
