در اعماق زمین زیر پای ما، شبکهای بسیار گسترده و عظیم از قارچها وجود دارد که اگر همه رشتههای آن را پشت سر هم قرار دهیم، طول آن به حدود ۶۸ کوادریلیون مایل میرسد؛ رقمی که تصورش بسیار دشوار است.
بر اساس یک مطالعه جدید که در مجله Science منتشر شده، پژوهشگران برای نخستین بار نقشه جهانی این شبکه زیرزمینی قارچی را تهیه کردهاند. این شبکه درهمتنیده آنقدر بزرگ است که طول آن تقریباً یک میلیارد برابر فاصله زمین تا خورشید برآورد میشود و حتی این مقایسه هم نمیتواند عظمت واقعی آن را نشان دهد.
این موجودات که «قارچهای آربوسکولار مایکوریزا» نام دارند، با حدود ۷۰ درصد گیاهان زمین در ارتباط هستند. آنها به ریشه گیاهان متصل میشوند و مانند یک سیستم حملونقل پیچیده، آب، نیتروژن و فسفر را به گیاهان میرسانند و در مقابل، از کربن تغذیه میکنند.
بدون این شبکه گسترده، اکوسیستمهای زمین به شکل فعلی کار نخواهند کرد. میتوان آن را شبیه سیستم گردش خون در مقیاس یک سیاره تصور کرد.
دانشمندان میگویند این شبکه حدود ۳۰۰ مگاتن کربن را در خود نگه میدارد؛ یعنی چیزی حدود چهار تا شش برابر کل کربنی که در بدن تمام انسانهای زنده روی زمین وجود دارد. این شبکه هر سال کربن را جابهجا و ذخیره میکند و به تنظیم آبوهوای زمین کمک میکند.
برای تهیه این نقشه، پژوهشگران بیش از ۱۶ هزار نمونه خاک از نقاط مختلف جهان را بررسی کردند و دادهها را با مدلهای یادگیری ماشین و فناوری تصویربرداری رباتیک ترکیب کردند که میتواند صدها هزار رشته قارچی را اندازهگیری کند. نتیجه این کار، دقیقترین تصویر از این سیستم زنده و تقریباً نامرئی است که سراسر زمین را به هم متصل میکند.
بر اساس این پژوهش، بیشترین تراکم این شبکه در زیر علفزارها، تالابها و چمنزارها دیده میشود، نه در جنگلهای انبوه و سرسبز آنطور که انتظار میرفت. برای مثال، منطقه اورگلیدز فلوریدا یکی از مهمترین منابع این شبکه قارچی زیرزمینی در جهان است.
با وجود اهمیت این کشف، نتایج آن نگرانیهایی هم ایجاد کرده است. پژوهشگران میگویند تراکم قارچها در زمینهای کشاورزی حدود نصف مناطق طبیعی عمیق زیرزمینی است. همچنین علفزارها که حدود ۴۰ درصد زیستتوده قارچی جهان را در زیر خود دارند، بهسرعت در حال کاهش هستند؛ عمدتاً به دلیل توسعه انسانی و آسیبهای محیطزیستی.
