شکوه سفرهای فضایی باعث میشود جزئیات کوچک و چندان جذاب زندگی در فضا کمتر دیده شوند. برای مثال، آیا میدانستید فضانوردان سابقه طولانی در ابتلا به یبوست در فضا دارند؟ این مشکل سالهاست ثبت شده و حالا پژوهشگران ممکن است دلیل آن را پیدا کرده باشند.
بر اساس مطالعهای جدید که در مجله Nature Communications منتشر شده، این مشکل احتمالاً از باکتریهای موجود در روده فضانوردان شروع میشود. پژوهشگران ۵۲ فضانورد را پیش از مأموریت، در طول حضور آنها در ایستگاه فضایی بینالمللی و پس از بازگشت به زمین بررسی کردند و ۴۸۸ نمونه خون آنها را مورد تجزیهوتحلیل قرار دادند. آنها بهدنبال صدها ترکیب شیمیایی مختلف بودند.
نتایج نشان داد حدود ۴۰ ترکیب شیمیایی در طول سفر فضایی تغییر کردند. این موضوع نشان میدهد بسیاری از باکتریهای روده فضانوردان به جای تخمیر فیبر، شروع به تخمیر پروتئین کردهاند.
این یافتهها نشان میدهد که فرایند گوارش در شرایط بیوزنی کند میشود. وقتی غذا با سرعت کمتری از روده عبور میکند، مقدار کربوهیدرات و فیبری که باکتریهای روده معمولاً از آن تغذیه میکنند کاهش پیدا میکند. باکتریها نیز همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند و در نتیجه سراغ مواد دیگری میروند؛ حتی اگر غذای مورد علاقه آنها نباشد. در این شرایط، پروتئین بیشتری مصرف میشود و ترکیبات شیمیایی متفاوتی تولید میکند که میزان آنها در خون فضانوردان افزایش پیدا میکند.
این تغییرات اندکی پس از پرتاب آغاز شدند و معمولاً چند روز پس از بازگشت فضانوردان به زمین از بین رفتند. رژیم غذایی نیز در این تغییرات نقش داشت، اما پژوهشگران توانستند سهم آن را با دقت مشخص کنند. طبق نتایج، رژیم غذایی حدود ۲۷.۵ درصد از تغییرات متابولیکی را توضیح میداد و بخش عمده باقیمانده به تأثیر شرایط بیوزنی بر دستگاه گوارش مربوط میشد.
پژوهشگران در نهایت یک راهکار بسیار ساده برای این مشکل پیشنهاد کردهاند: فضانوردان در فضا فیبر بیشتری مصرف کنند. افزایش کربوهیدراتهایی که بهآرامی تخمیر میشوند، میتواند باعث شود باکتریهای روده همچنان از فیبر تغذیه کنند و سراغ پروتئین نروند. به این ترتیب، سلامت دستگاه گوارش بهتر میشود و مشکل یبوست فضانوردان نیز میتواند کاهش پیدا کند.
