دلیل خوبی وجود دارد که سگها بهعنوان همراهان عاطفی انسان شناخته میشوند. اگر به نظر میرسد سگها توانایی تقریباً خارقالعادهای در تشخیص احساسات انسان دارند، تحقیقات جدید نشان میدهد که این تصور چندان هم دور از واقعیت نیست. پژوهشگران دانشگاه وین اخیراً دریافتند که سگها در تشخیص احساساتی که انسانها با حالت چهره خود نشان میدهند، عملکرد بسیار خوبی دارند.
این پژوهش که در مجله علمی iScience منتشر شده، با استفاده از اسکنهای fMRI فعالیت مغز سگها را هنگام مشاهده تصاویری از چهره انسانها با حالات شادی، ناراحتی، خشم و ترس بررسی کرد. یکی از محدودیتهای این تحقیق در عین حال یکی از دلایلی بود که انجام آن را ممکن کرد. ثابت نگه داشتن انسانها برای انجام اسکن MRI دشوار است، چه برسد به سگها. به همین دلیل پژوهشگران از نژاد بوردر کولی استفاده کردند، زیرا این سگها توانایی بالایی در ثابت ماندن به دستور دارند و معمولاً در درک نشانههای اجتماعی و دنبال کردن دستورات انسان نیز بسیار خوب عمل میکنند.
در نخستین آزمایش، پژوهشگران دریافتند که مشاهده چهرههای شاد انسان باعث فعال شدن بخشهایی از مغز سگها، از جمله قشر گیجگاهی و هسته دُمدار، میشود. در آزمایش دیگری که با حضور ۱۲ سگ انجام شد، پژوهشگران بررسیها را گسترش دادند و متوجه شدند که هنگام مشاهده چهرههای ترسیده، عصبانی و ناراحت، الگوهای متفاوتی از فعالیت مغزی در سگها ایجاد میشود.
پژوهشگران دریافتند که سگها میتوانند میان چندین حالت ظریف عاطفی، بهویژه احساسات منفی، تفاوت بگذارند. البته این موضوع لزوماً به این معنا نیست که سگها مفهوم احساسات را بهطور کامل درک میکنند. برای مثال، آنها با دیدن چهره ناراحت شما نمیفهمند که به دلیل جدایی اخیر از شریک عاطفیتان ناراحت هستید؛ فقط متوجه میشوند که ناراحتید.
در دنیای واقعی، سگها اطلاعات بسیار بیشتری نسبت به یک تصویر ثابت از چهره انسان در اختیار دارند. آنها به نشانههای مختلفی مانند زبان بدن، تغییرات صدا و حتی بوی بدن انسان توجه میکنند و از این طریق میتوانند متوجه وضعیت روحی او شوند.
اگرچه این پژوهش عمدتاً روی سگهای بوردر کولی انجام شده، اما در مجموع شواهد مستقیمی ارائه میدهد که چیزی را که بسیاری از صاحبان سگ مدتهاست به آن باور دارند، تأیید میکند: سگها واقعاً میتوانند تا حدی احساسات ما را تشخیص دهند.
آنها شاید ندانند چرا حال خوبی ندارید، اما میفهمند که حالتان خوب نیست؛ قابلیتی که حتی برخی از شریکهای عاطفی انسان نیز همیشه از آن برخوردار نیستند.
