اگر چند سال از خرید رایانه شما گذشته باشد، احتمالاً متوجه شدهاید که سیستم دیگر مانند روزهای اول سریع و روان کار نمیکند. رایانههای مجهز به ویندوز ۱۱ نیز از این مشکل در امان نیستند. برای مثال، برخی برنامهها ممکن است فرایندهایی را در پسزمینه ایجاد کنند که با روشن شدن رایانه اجرا میشوند و فایلهای غیرضروری نیز به مرور زمان روی سیستم جمع میشوند.
تبلیغات متنی | آژانس طراحی سایت و سئو برانکس
با این حال، برای افزایش سرعت ویندوز و بهبود عملکرد رایانه، نیازی نیست ویندوز را دوباره نصب کنید. چند راهکار ساده و رایگان میتواند به بهبود عملکرد سیستم کمک کند و در برخی موارد نیز ارتقای سختافزاری میتواند نتیجه بهتری داشته باشد. همچنین اگر رایانه شما هنوز از ویندوز ۱۰ استفاده میکند، ارتقا به ویندوز ۱۱ نیز توصیه میشود؛ زیرا ویندوز ۱۱ امنیت بیشتری نسبت به ویندوز ۱۰ دارد و در برخی شرایط میتواند عملکرد کمی سریعتر نیز ارائه دهد.
برنامه های بدون استفاده یا پیش فرض ویندوز را پاک کنید
اگرچه وضعیت در سالهای اخیر بهتر شده، بسیاری از رایانههای جدید همچنان با تعداد زیادی نرمافزار غیرضروری عرضه میشوند. به این برنامهها معمولاً «Bloatware»، «Crapware» یا «PUP» گفته میشود؛ یعنی برنامههایی که ممکن است کاربر به آنها نیازی نداشته باشد. برای مثال، چند سال پیش یک رایانه لنوو که مورد بررسی قرار گرفته بود، تقریباً ۲۰ برنامه به اصطلاح کمکی داشت که گاهی با نمایش پنجرههای مختلف، کاربر را هنگام کار با سیستم مزاحم میکردند.
برای حذف یک برنامه غیرضروری، میتوانید روی آیکون آن در منوی Start کلیک راست کرده و گزینه Uninstall را انتخاب کنید. با این کار برنامه یا مستقیماً حذف میشود یا صفحه مربوط به تنظیمات ویندوز باز میشود تا بتوانید آن را حذف کنید. روش دیگر این است که روی دکمه Start ویندوز کلیک راست کرده و در بالای فهرست گزینه Installed Apps را انتخاب کنید. همچنین میتوانید عبارت «programs» را در کادر جستوجوی کنار دکمه Start وارد کنید.
برای پیدا کردن برنامههای اضافی، میتوانید فهرست برنامههای نصبشده را بر اساس نام سازنده رایانه مرتب کنید. همچنین مرتبسازی بر اساس زمان نصب میتواند برنامههایی را که اخیراً و احتمالاً بهاشتباه نصب کردهاید مشخص کند. مرتبسازی بر اساس حجم نیز به شما کمک میکند برنامههای حجیم و غیرضروری را پیدا کنید. پس از پیدا کردن برنامه موردنظر، آن را انتخاب کرده و روی Uninstall کلیک کنید. از آنجا که معمولاً برنامهها باید یکییکی حذف شوند، اگر تعداد زیادی نرمافزار اضافی روی سیستم وجود دارد، ممکن است انجام این کار حدود ۱۵ دقیقه یا بیشتر زمان ببرد.
همچنین برنامههایی را که خودتان در گذشته نصب کردهاید اما دیگر به آنها نیاز ندارید، بررسی و حذف کنید. گاهی اوقات نیز همراه یک نرمافزار موردنیاز، برنامههای اضافی نصب میشوند که میتوانید آنها را حذف کنید. با این حال، برای حل مشکل کندی سیستم به سراغ نصب مجدد ویندوز نروید؛ زیرا این کار ممکن است مشکلات بیشتری ایجاد کند و لزوماً مشکل اصلی را برطرف نخواهد کرد.
برنامههای ویندوز ممکن است به شکل نرمافزارهای سنتی دسکتاپ یا برنامههای دریافتشده از Microsoft Store باشند. هر دو نوع برنامه در بخش Apps & Features در تنظیمات جدید ویندوز نمایش داده میشوند. برای برنامههایی که از Microsoft Store دریافت نشدهاند، میتوانید از Control Panel نیز استفاده کنید. در هر دو بخش، امکان جستوجو و مرتبسازی برنامههای نصبشده وجود دارد.
در بخش Programs > Programs and Features در Control Panel نیز گزینهای به نام Turn Windows Features On or Off وجود دارد. با انتخاب این گزینه، فهرستی از قابلیتها و امکانات مختلف ویندوز نمایش داده میشود. میتوانید این فهرست را بررسی کنید و در صورت وجود قابلیتهایی که مطمئن هستید هیچوقت از آنها استفاده نخواهید کرد، آنها را غیرفعال کنید.
مدیریت برنامه هایی که هنگام اجرای ویندوز اجرا می شوند
بسیاری از برنامهها هنگام نصب، فرایندهای جانبی را نیز به سیستم اضافه میکنند که هر بار با روشن شدن رایانه بهصورت خودکار اجرا میشوند. در حالی که بسیاری از این برنامهها نیازی ندارند همیشه در پسزمینه فعال باشند. در نسخههای قدیمیتر ویندوز، برای مدیریت این موارد باید ابزار MSCONFIG را از طریق خط فرمان اجرا میکردید. این روش همچنان وجود دارد، اما ویندوز راه سادهتری نیز برای محدود کردن برنامههایی که هنگام راهاندازی سیستم اجرا میشوند، در اختیار کاربران قرار داده است.
سادهترین راه برای باز کردن Task Manager، فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + Shift + Esc است. سپس به بخش Startup بروید. در این قسمت تمام برنامههایی که همراه با ویندوز اجرا میشوند، نمایش داده خواهند شد. در کنار هر برنامه، ستونی نیز وجود دارد که میزان تأثیر آن بر زمان راهاندازی ویندوز را نشان میدهد. برخی برنامهها ممکن است در این بخش با عبارت Not measured نمایش داده شوند که در این صورت بهتر است با احتیاط بیشتری آنها را بررسی کنید.
ستون Status نیز نشان میدهد که هر برنامه در زمان راهاندازی ویندوز فعال میشود یا خیر. با کلیک راست روی هر مورد میتوانید وضعیت آن را تغییر دهید. معمولاً بهراحتی میتوان برنامههایی را که نیازی به اجرای دائمی آنها ندارید، شناسایی کرد. برای مثال، اگر تقریباً هیچوقت از iTunes استفاده نمیکنید، احتمالاً نیازی نیست برنامه iTunesHelper نیز هر بار همراه با ویندوز اجرا شود.
فضای حافظه خود را از آپدیت ها و فایل های بیخودی پاک کنید
با توجه به اینکه امروزه SSDها بیشتر از هارددیسکهای معمولی استفاده میشوند، احتمال مواجه شدن با کندی ناشی از زمان طولانی دسترسی به اطلاعات کمتر شده است. با این حال، پر شدن بیش از حد SSD نیز میتواند باعث کاهش سرعت رایانه شود.
برای جلوگیری از اشغال شدن بیدلیل فضای ذخیرهسازی، بهتر است دو قابلیت پاکسازی خودکار در بخش Storage Sense ویندوز را فعال کنید: Cleanup of Temporary Files برای پاک کردن فایلهای موقت و Automatic User Content Cleanup برای پاکسازی خودکار فایلهای غیرضروری.
قابلیت اول بهصورت خودکار فایلهای موقت و محتویات سطل بازیافت را حذف میکند تا فضای ذخیرهسازی آزاد شود. قابلیت دوم نیز زمانی که فضای خالی سیستم به اندازهای کم شود که روی عملکرد رایانه تأثیر بگذارد، به آزاد کردن فضا کمک میکند.
حالت Best Performance را در ویندوز فعال کنید
تغییر تنظیمات مصرف انرژی رایانه به حالت Best Performance میتواند سرعت و عملکرد سیستم را افزایش دهد، هرچند در مقابل مصرف برق نیز بیشتر خواهد شد. این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت دارد که از لپتاپ با باتری استفاده میکنید. برای تغییر این تنظیمات، به مسیر Settings > System > Power & Battery بروید.
یک راه ساده دیگر برای افزایش عملکرد لپتاپ این است که در صورت دسترسی به پریز برق، دستگاه را به برق متصل کنید و بهجای باتری از آن استفاده کنید. در این حالت معمولاً صفحهنمایش روشنتر میشود و پردازنده و برخی قابلیتهای سختافزاری که مصرف انرژی بیشتری دارند، میتوانند با توان بالاتری کار کنند و عملکرد سیستم را افزایش دهند.
برنامه هایی که درست کار نمی کنند را شناسایی کنید
گاهی اوقات برنامههایی که بهدرستی کار نمیکنند، مقدار زیادی از منابع پردازنده و حافظه سیستم را مصرف میکنند و در نتیجه باعث کند شدن رایانه میشوند. اگر ویندوز در یک لحظه خاص بسیار کند شد، میتوانید با فشردن همزمان کلیدهای Ctrl + Shift + Esc، ابزار Task Manager را باز کنید و علت کندی را پیدا کنید. در بخش Processes روی عنوان CPU کلیک کنید تا برنامهها بر اساس میزان استفاده از پردازنده مرتب شوند و برنامههایی که بیشترین مصرف را دارند، در بالای فهرست قرار بگیرند. همچنین با کلیک روی عنوان Memory میتوانید ببینید کدام فرایندها بیشترین مقدار حافظه RAM را مصرف میکنند.
اگر یک برنامه بهطور مداوم مقدار زیادی از پردازنده را مصرف میکند، بهخصوص زمانی که با آن کاری انجام نمیدهید، بهتر است آن را ببندید و دوباره اجرا کنید. همچنین میتوانید رایانه را راهاندازی مجدد کنید یا از طریق Task Manager فرایند مربوط به برنامه را با گزینه پایان دادن به وظیفه متوقف کنید؛ البته در این حالت ممکن است اطلاعات ذخیرهنشده خود را از دست بدهید. اگر برنامهای بهطور مکرر در پسزمینه منابع زیادی مصرف میکند، بهتر است آن را از روی رایانه حذف کنید.
برخلاف تصور همگانی ، آپدیت های ویندوز را نصب کنید
ویندوز بهطور خودکار بهروزرسانیها را نصب میکند، مگر اینکه آنها را متوقف یا به تعویق بیندازید. با این حال، بهتر است هر چند وقت یکبار به مسیر Settings > Windows Update بروید و مطمئن شوید رایانه شما بهروز است. بهروزرسانیهای ویندوز ممکن است شامل اجزای نرمافزاری سیستم و درایورهای سختافزاری جدید باشند و به بهبود عملکرد رایانه کمک کنند. در همین بخش میتوانید نصب برخی بهروزرسانیهای بزرگ را نیز تا زمانی که آمادگی نصب آنها را ندارید، به تعویق بیندازید.
همچنین میتوانید زمان نصب بهروزرسانیها را برای ساعاتی تنظیم کنید که به رایانه نیاز ندارید یا زمانی که نمیخواهید کارتان با اعلانها و راهاندازی مجدد سیستم مختل شود، بهروزرسانیها را موقتاً متوقف کنید. در بخش Advanced Options، گزینه Get Me Up to Date میتواند در صورت در دسترس بودن یک بهروزرسانی، رایانه را بهصورت خودکار راهاندازی مجدد کند و ۱۵ دقیقه قبل به شما هشدار دهد. این گزینه برای افرادی که میخواهند رایانه همیشه بهروز باشد، کاربردی است؛ هرچند شکایتهای کاربران درباره اختلال ناشی از بهروزرسانیهای ویندوز باعث شده مایکروسافت فعالسازی آن را اختیاری کند. برخی بهروزرسانیها، مانند بهروزرسانی فهرست تعاریف ویروسها، برای نصب شدن به راهاندازی مجدد رایانه نیاز ندارند.
از سیستم عیب یابی داخلی ویندوز استفاده کنید
روی دکمه Start کلیک کنید و عبارت troubleshoot را جستوجو کنید. ویندوز ابزارهای عیبیابی مختلفی را پیشنهاد میدهد که میتوانید اجرای آنها را بهصورت خودکار یا دستی انتخاب کنید. برای بررسی کاملتر، سایر ابزارهای عیبیابی مانند Hardware and Devices، Windows Store Apps و Search and Indexing را نیز اجرا کنید. اگر رایانه شما بسیار قدیمی و کند است، میتوانید قابلیت Search Indexing را نیز بهطور کامل غیرفعال کنید.
همچنین میتوانید Control Panel را باز کرده و به بخش System > Security > Security and Maintenance بروید. راه سادهتر این است که عبارت maintenance را در کادر جستوجوی منوی Start وارد کنید. سپس روی Maintenance کلیک کرده و گزینه Start Maintenance را انتخاب کنید. این فرایند بهصورت خودکار و روزانه انجام میشود و میتوانید زمان اجرای آن را نیز تغییر دهید.
ابزار PC Manager مایکروسافت را نصب کنید
مایکروسافت ابزاری به نام PC Manager ارائه میکند که به گفته این شرکت میتواند با یک کلیک سرعت رایانه را افزایش دهد. این برنامه چندین ابزار برای بهینهسازی عملکرد ویندوز را در یک بخش جمع کرده است؛ ابزارهایی که در حالت عادی میتوانید آنها را در بخشهای مختلف تنظیمات ویندوز پیدا کنید. PC Manager همچنین قابلیتی برای پاکسازی حافظه RAM دارد.
بررسیها نشان دادهاند که این ابزار واقعاً میتواند عملکرد رایانه را بهبود دهد، هرچند میزان این بهبود چندان زیاد نیست. با این حال، استفاده از آن میتواند برای پاک کردن فایلها و دادههای غیرضروری که فضای زیادی از حافظه ذخیرهسازی را اشغال کردهاند، مفید باشد. PC Manager همچنین قابلیتی به نام Health Check دارد که وضعیت بخشهای مختلف رایانه، از جمله شبکه و فضای ذخیرهسازی، را بررسی میکند.
اگر پولش را دارید مقدار RAM دستگاه را افزایش دهید
ویندوز ۱۱ در مقایسه با نسخههای قدیمیتر ویندوز مدیریت حافظه بهتری دارد، اما افزایش مقدار RAM میتواند در برخی شرایط باعث سریعتر شدن عملکرد رایانه شود. شرکتهای بزرگ تولیدکننده حافظه RAM مانند Corsair و Kingston در وبسایتهای خود ابزارهایی دارند که به شما نشان میدهند چه نوع حافظهای با رایانه شما سازگار است. البته قیمت RAM در ماههای اخیر برای رایانههای رومیزی و لپتاپها افزایش پیدا کرده است، زیرا شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی برای تأمین قطعات موردنیاز خود با سایر خریداران رقابت میکنند.
با این حال، ارتقای RAM همیشه امکانپذیر نیست و همه کاربران نمیتوانند از این روش استفاده کنند. برخی لپتاپهای تجاری و مخصوص بازی همچنان امکان ارتقای حافظه RAM را دارند، اما این قابلیت در حال کمتر شدن است. در بسیاری از لپتاپهای باریک و جدید، مانند اولترابوکها و لپتاپهای تبدیلشونده، حافظه RAM بهصورت ثابت روی دستگاه قرار گرفته و امکان ارتقای آن وجود ندارد.
تم ویندوز را ساده تر کنید
تغییر ظاهر ویندوز از طریق تنظیمات عملکرد میتواند در رایانههای بسیار قدیمی به افزایش سرعت سیستم کمک کند. در ویندوز ۱۱ میتوانید با وارد کردن عبارت adjust appearance در کادر جستوجوی منوی Start به این بخش دسترسی پیدا کنید. این بخش همچنان از رابط کاربری قدیمی ویندوز استفاده میکند. همچنین میتوانید در برنامه Settings عبارت performance را جستوجو کنید.
در پنجره بازشده، میتوانید در بالای صفحه گزینه Adjust for Best Performance را انتخاب کنید یا از فهرست طولانی گزینهها، افکتهایی را که نیازی به آنها ندارید بهصورت دستی غیرفعال کنید. با انتخاب حالت Best Performance تمام جلوههای بصری ویندوز غیرفعال میشوند. برای مثال، هنگام جابهجا کردن یک پنجره، دیگر محتوای آن را در حین حرکت مشاهده نمیکنید و فقط یک مستطیل نشاندهنده محدوده پنجره نمایش داده میشود. به همین دلیل، برای بسیاری از کاربران بهتر است فقط افکتهای بصری موردنیاز خود را فعال نگه دارند و سایر موارد را غیرفعال کنند.
