علاقهمندان به خودروهای اسپرت معمولاً تمام تلاش خود را برای حفظ گیربکس دستی در خودروهایی مانند پورشه ۹۱۱ GT3 به کار میگیرند؛ خودروهایی خاص که همواره روی جلد مجلات خودرویی دیده میشوند و موضوع بحثهای داغ در انجمنهای تخصصی هستند. اما خودروهای اقتصادی و روزمره که بهتدریج گیربکس دستی را از دست میدهند، کمتر مورد توجه قرار میگیرند و با سرعت بیشتری از بازار حذف میشوند. اکنون یک پژوهش جدید در ژاپن، جنبه تازهای به این بحث اضافه کرده و نشان میدهد که رانندگی با گیربکس دستی شاید فراتر از لذت رانندگی، برای سلامت مغز نیز مفید باشد.
این پژوهش توسط پروفسور ریوتا کاواشیما، مدیر تحقیقات تصویربرداری عصبی در مؤسسه توسعه، سالمندی و سرطان دانشگاه توهوکو انجام شده است. کاواشیما یکی از پژوهشگران شناختهشده در این حوزه است و پیشتر مبنای علمی مجموعه بازیهای «Brain Age» شرکت نینتندو را طراحی کرده بود؛ بازیهایی که با این ایده ساخته شدند که ذهن نیز مانند عضلات بدن، با تمرین تقویت میشود.
بر اساس گزارش رسانه محلی «Best Car Web»، نتایج این پژوهش نشان میدهد که انجام همزمان مراحل رانندگی با گیربکس دستی، بخش پیشانی مغز را که مسئول حافظه، تمرکز و تصمیمگیری است، فعال میکند. راننده باید بهطور همزمان سرعت خودرو را کنترل کند، کلاچ بگیرد، دنده را بهصورت دستی تعویض کند و میزان فشردن پدال گاز را تنظیم کند. هماهنگی این اقدامات نیازمند تمرکز مداوم است و باعث میشود توجه راننده در تمام مدت رانندگی حفظ شود.
پژوهشگران معتقدند در کشوری مانند ژاپن که جمعیت آن به سرعت در حال سالمند شدن است، انجام روزانه این فعالیتهای ذهنی میتواند مانند یک تمرین سبک برای مغز عمل کند. تحریک مداوم مسیرهای عصبی به حفظ تواناییهای شناختی کمک میکند؛ قابلیتی که رانندگی با خودروهای اتوماتیک یا نیمهخودران، به دلیل کاهش درگیری ذهنی راننده، نمیتواند به همان اندازه فراهم کند.
با وجود این مزایا، خودروهای مجهز به گیربکس دستی در ژاپن محبوبیت چندانی ندارند. بر اساس گزارش «Best Car Web»، خودروهای دندهای تنها ۱ تا ۲ درصد از فروش خودروهای نو در این کشور را به خود اختصاص میدهند؛ آماری که نشاندهنده برتری قاطع خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک در بازار ژاپن است.
