یخچال تویتس در جنوبگان که بهدرستی لقب «یخچال روز قیامت» گرفته، همچنان تهدیدی جدی برای سطح آبهای جهانی است. این توده عظیم یخ در حال ذوب شدن است و در صورت فروپاشی کامل میتواند تا سه متر به سطح دریاها اضافه کند. شواهد تازه نشان میدهد این یخچال حتی بیثباتتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد و طی بیش از یک دهه صدها زمینلرزه یخی ساختار آن را لرزانده است.
تان سون فام، پژوهشگر دانشگاه ملی استرالیا، شواهدی از صدها زمینلرزه یخی در جنوبگان بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ کشف کرده است. بیشتر این لرزهها به دلیل امواج لرزهای کمفرکانس پیشتر شناسایی نشده بودند و کشف آنها پرسشهای تازهای درباره بیثباتی خطرناک یخچالهای در حال ذوب جنوبگان مطرح میکند.
مطالعه جدید که در نشریه Geophysical Research Letters منتشر شده، ۳۶۲ زمینلرزه یخی در جنوبگان را گزارش میدهد. از میان این رخدادها، ۲۴۵ مورد در یخچال روز قیامت ثبت شده که احتمالاً ناشی از واژگونی کوههای یخی بوده است.
زمینلرزههای یخی نوعی رویداد لرزهای تازه کشفشده هستند که امواج کمفرکانس با بزرگی نهایتا ۵ ریشتر تولید میکنند. نخستین بار در سال ۲۰۰۳ شناسایی شدند و عمدتاً ناشی از فروپاشی کوههای یخی بزرگ هستند.
بیشتر زمینلرزههای ثبتشده در سواحل گرینلند، بزرگترین کلاهک یخی نیمکره شمالی، کشف شدهاند. هرچند دانشمندان تصور میکردند این لرزهها در جنوبگان نیز رخ میدهند، اما به دلیل شدت کمتر نسبت به گرینلند، شناسایی آنها دشوارتر بوده است.
به جای تکیه بر شبکه جهانی آشکارسازهای لرزهای، تان سون فام از ایستگاههای لرزهنگاری مستقر در جنوبگان استفاده کرد و شواهد صدها رویداد لرزهای را یافت که پیشتر ثبت نشده بودند.
بیشتر زمینلرزههای یخی در نزدیکی بزرگترین یخچال جنوبگان، تویتس، رخ دادهاند. شواهد اخیر نشان میدهد میزان جریان یخ از این یخچال در طول سه دهه دو برابر شده و به افزایش سطح آبهای جهانی کمک کرده است.
