قارچ کاندیدا اوریس (Candida auris) یکی از نگرانکنندهترین بیماریهای عفونی نوظهور محسوب میشود، اما دانشمندان ممکن است بهتازگی راز مهمی درباره نحوه زنده ماندن آن کشف کرده باشند که میتواند به مقابله بهتر با این قارچ کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، رفتار این قارچ بیماریزا را روی پوست موشها بررسی کردند. آنها دریافتند که کاندیدا اوریس در مقایسه با قارچهای مشابه، واکنش متفاوتی در سلولهای ایمنی پوست ایجاد میکند؛ واکنشی که به قارچ اجازه میدهد بهراحتی در فولیکولهای مو پنهان شود و باقی بماند. به گفته پژوهشگران، این کشف میتواند به تولید درمانهای جدیدی کمک کند که قارچ را پیش از آنکه به یک مشکل جدی و تهدیدکننده زندگی تبدیل شود، از سطح پوست پاک کنند.
پژوهشگران در مقاله خود که هفته گذشته در مجله Science منتشر شد، نوشتهاند این نتایج نشان میدهد کاندیدا اوریس از یک مسیر ایمنی خاص برای ماندگاری در بدن استفاده میکند.
پزشکان در ژاپن نخستین بار در سال ۲۰۰۹ کاندیدا اوریس را در گوش یک بیمار شناسایی کردند. این قارچ از آن زمان به یکی از جدیترین تهدیدهای مرتبط با ابرمیکروبها در جهان تبدیل شده است.
کاندیدا اوریس توانایی منحصربهفردی در ایجاد مقاومت در برابر داروهای رایج ضدقارچ دارد. حتی برخی گونههای آن در برابر تمام داروهای ضدقارچی موجود، مقاومت گسترده نشان دادهاند. ویژگی نگرانکننده دیگر این قارچ، توانایی آن در مستقر شدن و باقی ماندن روی پوست افراد سالم است؛ اتفاقی که معمولاً در گونههای دیگر کاندیدا دیده نمیشود.
اگرچه بیشتر افرادی که کاندیدا اوریس روی پوستشان وجود دارد، هرگز به دلیل آن بیمار نمیشوند، این قارچ در صورت ضعیف شدن سیستم ایمنی میتواند باعث عفونتهای خونی جدی و حتی مرگبار شود. افراد ناقل همچنین میتوانند قارچ را در بیمارستانها یا مکانهایی مانند خانههای سالمندان که افراد آسیبپذیر پزشکی در آن حضور دارند، منتقل کنند. این انتقال میتواند از طریق تماس مستقیم یا حتی استفاده مشترک از تجهیزات پزشکی و تماس با سطوح اتاقها اتفاق بیفتد.
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، قصد داشتند بفهمند کاندیدا اوریس چگونه و چرا میتواند تا این اندازه روی پوست زنده بماند. به همین دلیل، آزمایشهایی را در محیط آزمایشگاه و روی موشها انجام دادند. آنها کاندیدا اوریس را با گونه نزدیک آن، یعنی کاندیدا آلبیکانس (Candida albicans)، مقایسه کردند. این قارچ نیز میتواند باعث عفونتهای قارچی در انسان شود، اما توانایی آن برای ماندگاری روی پوست به اندازه کاندیدا اوریس نیست.
پژوهشگران ابتدا دریافتند که کاندیدا اوریس بهطور ویژه تمایل زیادی به مستقر شدن در فولیکولهای مو دارد. علاوه بر این، دو قارچ واکنشهای ایمنی کاملاً متفاوتی در بدن موشها ایجاد کردند. کاندیدا آلبیکانس معمولاً باعث افزایش سطح اینترلوکین-۱۷ یا IL-17 میشد؛ پروتئینی که نقش مهمی در مقابله با عفونتهای قارچی دارد. در مقابل، کاندیدا اوریس باعث آزاد شدن اینترفرون گاما میشد؛ مادهای که معمولاً برای مقابله با عفونتهای ویروسی در بدن فعال میشود.
این واکنش غیرمعمول نهتنها باعث جلوگیری از آزاد شدن IL-17 میشد، بلکه به نظر میرسید روند جایگزینی سلولهای فولیکولهای مو را نیز کند میکند. هر دو عامل به کاندیدا اوریس اجازه میدادند در محل پنهان شدن خود بهخوبی مستقر شود. آزمایشهای بیشتر نیز نشان دادند که کاندیدا اوریس احتمالاً با تغییر دیواره خارجی سلولهای خود و قرار دادن مقدار بیشتری کیتین در معرض سیستم ایمنی، باعث فعال شدن اینترفرون گاما میشود. کیتین یک مولکول قندی سخت است که بهطور معمول در قارچها و همچنین پوسته حشرات و سایر بیمهرگان یافت میشود.
دین مریل، متخصص پوست و استاد دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «پژوهش ما توضیح میدهد که چرا پس از مستقر شدن کاندیدا اوریس روی پوست، از بین بردن آن میتواند بسیار دشوار باشد. این قارچ محیط پوست را شناسایی میکند و با تغییر ساختار خود به گونهای واکنش نشان میدهد که بقا را برایش آسانتر میکند؛ از جمله با تغییر واکنش ایمنی موضعی به شکلی که ماندگاری آن در پوست و فولیکولهای مو افزایش پیدا کند.»
این یافتهها در صورت تأیید در پژوهشهای بیشتر، از جمله مطالعات انسانی، میتوانند اطلاعات مهمی درباره این قارچ مقاوم در اختیار دانشمندان قرار دهند. البته مریل تأکید میکند که کاندیدا اوریس برای بیشتر افرادی که این قارچ روی پوستشان وجود دارد، تهدید جدی محسوب نمیشود. با این حال، تعداد عفونتهای سالانه ناشی از این قارچ، هرچند همچنان در مجموع نسبتاً نادر است، بهطور پیوسته افزایش یافته است. در سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۳۴۰۰ مورد ابتلا در آمریکا گزارش شده و روند فعلی میتواند تعداد موارد را از مجموع سال گذشته بیشتر کند.
پژوهشگران در حال حاضر تلاش میکنند داروهای ضدقارچ و واکسنهای جدیدی برای درمان یا پیشگیری از عفونتهای تهاجمی ناشی از کاندیدا اوریس و سایر قارچها تولید کنند. تیم دانشگاه کالیفرنیا نیز امیدوار است یافتههای این تحقیق بتواند مسیر پژوهشهای جدید برای مقابله با این ابرمیکروبها را هموار کند.
مریل میگوید شناخت سازگاریهای کاندیدا اوریس میتواند اهداف درمانی جدیدی را در اختیار دانشمندان قرار دهد تا روشهای مؤثرتری برای پاک کردن این قارچ از پوست و جلوگیری از انتشار آن پیدا کنند.
