اپراتورهای پهپادی اوکراین تاکنون با استفاده از پهپادهای ۴۰۰ دلاری «شرایک» مجهز به محمولههای انفجاری، تعداد زیادی از خودروهای زرهی روسیه را روی زمین و حتی بالگردهای نظامی را در آسمان هدف قرار دادهاند. اکنون هزاران فروند از این پهپادها در حال ارتقا با یک سامانه هوش مصنوعی هستند که میتواند بهصورت خودکار اهداف متحرک را شناسایی، دنبال و به سمت آنها هدایت شود.
در اواسط ماه ژوئیه، ارتش اوکراین دریافت پهپادهای شرایک ساخت شرکت اوکراینی SkyFall را آغاز کرد که به تجهیزات سختافزاری و نرمافزاری هوش مصنوعی شرکت آمریکایی Auterion مجهز شدهاند. این دو شرکت قصد دارند در ماههای آینده ۵۰ هزار پهپاد مجهز به کیتهای هوشمند Skynode S شرکت Auterion را تحویل دهند.
این فناوری به اپراتورهای انسانی اجازه میدهد ابتدا پهپادهای دید اولشخص (FPV) شرایک را بهصورت دستی به منطقه نبرد هدایت کنند، سپس هدفی را در فاصله حدود ۸۰۰ متری مشخص کرده و حالت هدایت نهایی خودکار را فعال کنند؛ حالتی که پس از آن پهپاد بدون نیاز به کنترل مداوم انسان، مسیر حمله را ادامه میدهد.
لورنتس مایر، همبنیانگذار و مدیرعامل Auterion، توضیح داده است که اپراتور تا زمانی که ارتباط رادیویی با پهپاد برقرار باشد، میتواند حمله را لغو کند یا هدف دیگری را انتخاب کند. با این حال، پهپاد حتی در صورت قطع ارتباط با اپراتور، به دلیل موانعی مانند ساختمانها و شرایط زمین یا در اثر ایجاد اختلال رادیویی توسط دشمن، همچنان قادر است بهطور خودکار هدف را دنبال کرده و به سمت آن پرواز کند.
 |
| پهپادهای مجهز به سیستم خودران Nemyx ساخت شرکت Auterion در جریان یک آزمایش به یک توپ خودکششی برخورد کردند. |
نرمافزار Auterion برای شناسایی و دنبال کردن اهداف تنها از اطلاعات تصویری دوربین اصلی نصبشده روی پهپاد شرایک استفاده میکند. این موضوع باعث میشود پهپادها بدون وابستگی به GPS نیز بتوانند اهداف متحرک را تعقیب و منهدم کنند؛ قابلیتی که در میدانهای نبرد امروزی به دلیل گسترش استفاده از فناوریهای مختلکننده GPS اهمیت زیادی دارد.
این ارتقا میتواند میزان موفقیت پهپادهای شرایک را که پیش از این نیز اهداف مختلفی به اندازه خودرو را در جنگ اوکراین هدف قرار دادهاند، افزایش دهد. از زمان آغاز حمله گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، این پهپادها علیه تانکهای زرهی، سامانههای جنگ الکترونیک، توپخانهها و پرتابگرهای موشکی استفاده شدهاند.
بر اساس گزارشها، پهپادهای شرایک تاکنون دو بالگرد روسی Mi-28 را نیز سرنگون کردهاند؛ بالگردهایی که ارزش هرکدام تا حدود ۱۹ میلیون دلار تخمین زده میشود.
تا پیش از این، ارتش اوکراین عمدتاً برای هدایت پهپادها به سمت اهداف خود به اپراتورهای انسانی متکی بود و افراد بهصورت دستی مسیر پرواز آنها را کنترل میکردند. تنها استثنا، پهپادهای تهاجمی میانبرد و دوربرد مانند پهپادهای «هورنت» ۵ هزار دلاری مجهز به هوش مصنوعی بودند که توسط شرکت آمریکایی Perennial Autonomy، تأسیسشده توسط اریک اشمیت، مدیرعامل پیشین گوگل، توسعه یافتهاند.
این پهپادهای دوربرد معمولاً فراتر از خطوط مقدم پرواز میکنند و اهدافی مانند پالایشگاههای نفت و زیرساختهای انرژی روسیه، کارخانهها، انبارها و حتی کشتیها در دریای آزوف و دریای سیاه را هدف قرار میدهند.
اما شرکت Auterion تمرکز خود را روی توسعه قابلیتهای هوش مصنوعی برای پهپادهای ارزانتر و کوتاهبرد FPV گذاشته است؛ پهپادهایی که به رایجترین سلاحها برای کشتن یا زخمی کردن نیروها در خطوط مقدم جنگ اوکراین تبدیل شدهاند.
این شرکت یک سامانه یکپارچه کنترل پرواز و هدایت نهایی هدف توسعه داده است که برای اجرا روی تراشههای کممصرف ساخت شرکتهای غربی مبتنی بر معماری Arm بهینه شده است. هزینه این تراشهها تنها حدود ۱۸ دلار اعلام شده است.
لورنتس مایر، مدیرعامل Auterion، گفت: «کاری که ما انجام میدهیم جایگزین کردن کنترلر پرواز فعلی است؛ کنترلری که فاقد رایانه و هوش مصنوعی است. ما تجهیزات الکترونیکی پروازی جدیدی ارائه میکنیم که دارای پردازنده و هوش مصنوعی داخلی است و میتواند بهطور کاملاً خودکار هدف را شناسایی و دنبال کند.»
هر فروند پهپاد شرایک ساخت SkyFall که به این قابلیت مجهز شده، حدود ۲ هزار دلار هزینه دارد؛ در حالی که قیمت پهپادهای اوکراینی معمولی که تنها با کنترل دستی هدایت میشوند، حدود ۴۰۰ دلار است.
مایر در مطلبی در وبلاگ شرکت خود نوشته است که در مقایسه با این پهپادهای ارزانقیمت، ارتشهای غربی همچنان به خرید «مهمات دقیق با هزینه چند صد هزار تا چند میلیون دلار برای هر شلیک، پهپادهایی با قیمت مشابه هواپیماهای پیشرفته، و سفارشهایی در تعداد محدود و با زمان تحویل چندساله» ادامه میدهند.
هزینه تجهیز ۵۰ هزار پهپاد شرایک به کیتهای تهاجمی Auterion از طریق قراردادی به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار تأمین شده است که یک کشور اروپایی بهطور رسمی نامبردهنشده از آن حمایت مالی کرده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داده که آلمان تأمینکننده مالی این سفارش است و مایر نیز اعلام کرده تیم Auterion در شهر مونیخ آلمان مسئول اجرای این قرارداد است.
