سیاهچالهها معمولاً بهعنوان حفرههای عظیم و بیانتها با اشتهایی سیریناپذیر برای بلعیدن ماده در کیهان شناخته میشوند؛ شاید این تنها چیزی باشد که بسیاری از مردم درباره آنها میدانند. اما به نظر میرسد جهان داستان متفاوتی برای سیاهچالهها دارد.
بر اساس مقالهای جدید که در نشریه Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده، حتی سیاهچالهها نیز در صورت بلعیدن بیش از حد ماده دچار مشکل میشوند. پژوهشگران پس از بررسی تصاویر نوری با وضوح بالا از فوران یک سیاهچاله در سال ۲۰۲۳ به این نتیجه رسیدند.
این رویداد بیسابقه به اخترشناسان اجازه داد رفتار یک سیاهچاله خاص را در طول زمان با جزئیات بررسی کنند. محققان دریافتند که این سیاهچاله برخلاف تصور رایج، بهطور بیپایان ماده را مصرف نمیکند، بلکه در نهایت بخش قابل توجهی از موادی را که جذب کرده، دوباره به فضا بازمیگرداند.
نوئل کاسترو سگورا، نویسنده اصلی این مطالعه و پژوهشگر فوقدکترا در دانشگاه وارویک بریتانیا، گفت: «مردم اغلب تصور میکنند سیاهچالهها فقط هر چیزی را که در اطرافشان قرار دارد میبلعند. اما چیزی که ما مشاهده میکنیم فرآیندی بسیار پیچیدهتر است. ماده وارد میشود، سامانه آن را پردازش میکند و مقدار قابل توجهی از آن دوباره به بیرون پرتاب میشود.»
این کشف در جریان بررسی یک رویداد درخشان کیهانی انجام شد. سامانه Swift J1727.8−1613 شامل یک سیاهچاله است که توسط حلقهای از مواد ستارهای بسیار داغ احاطه شده؛ موادی که از یک ستاره نزدیک کشیده شدهاند.
اخترشناسان نخستین بار در سال ۲۰۲۳ زمانی متوجه این سامانه شدند که سیاهچاله یک فوران بسیار قدرتمند پرتو ایکس ایجاد کرد که از زمین قابل مشاهده بود. پس از آن، پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ (Very Large Telescope) در شیلی، روند تغذیه این سیاهچاله را در زمان واقعی بررسی کردند؛ پدیدهای که به گفته دانشگاه وارویک، بهندرت با چنین کیفیتی مشاهده شده است.
اما زمانی که به نظر میرسید سیاهچاله فرایند «خوردن» ستاره را به پایان رسانده است، اتفاق غیرمنتظرهای رخ داد. پژوهشگران یک طوفان شدید از گاز را مشاهده کردند که از این سامانه به بیرون حرکت میکرد.
به عبارت دیگر، مدتها پس از جذب ماده، سیاهچاله بهتدریج بخشی از آن را دوباره به فضا بازمیگرداند و همه آن را در خود نگه نمیداشت. کاسترو سگورا توضیح داد که این موضوع نشان میدهد «بخش قابل توجهی از این ماده ممکن است هرگز به خود سیاهچاله نرسیده باشد.»
