برای سالها، شبکههای اجتماعی بزرگ کنترل این را در دست داشتند که کاربران چه چیزی را در فید خود ببینند. کاربران میتوانستند حسابهایی را دنبال کنند، پستها را لایک کنند یا محتوای نامطلوب را پنهان کنند، اما در نهایت این الگوریتمهای پیشنهاددهنده بودند که تعیین میکردند چه محتوایی به آنها نمایش داده شود.
اکنون این پلتفرمها بخشی از این کنترل را به کاربران واگذار کردهاند و به آنها اجازه میدهند با کمک هوش مصنوعی الگوریتمهای خود را شخصیسازی کنند.
فراتر از گزینههای سنتی مانند «علاقه ندارم»، اپلیکیشنهایی مثل Threads، اینستاگرام و تیکتاک ابزارهایی معرفی کردهاند که به کاربران امکان میدهد الگوریتمهای خود را آموزش دهند و روی محتوای نمایشدادهشده در فیدشان تأثیر بگذارند.
این تغییر نشاندهنده تحول در شیوه عملکرد سیستمهای توصیهگر است. فید شبکههای اجتماعی در حال فاصله گرفتن از مدل یکسان و تلویزیونی گذشته هستند و به سمت مدلی شبیه سرویسهای استریمینگ حرکت میکنند؛ جایی که کاربران میتوانند پیشنهادها را مطابق سلیقه خود تنظیم کنند و کنترل بیشتری روی محتوای دریافتی داشته باشند.
برای کاربران، مزیت این سیستم داشتن فیدی شخصیسازیشده و متناسب با علایقشان است. برای شرکتهای شبکه اجتماعی نیز این موضوع راهی برای افزایش تعامل کاربران محسوب میشود، زیرا محتوایی به آنها نمایش داده میشود که احتمال بیشتری دارد با آن درگیر شوند.
در ادامه، نگاهی به این موضوع میشود که چگونه پلتفرمهای اجتماعی در حال افزایش کنترل کاربران بر الگوریتمهای پیشنهاددهنده خود هستند.
در اوایل ماه ژوئن، اینستاگرام یک ابزار جدید معرفی کرد که به کاربران اجازه میدهد الگوریتم فید خود را مشاهده و کنترل کنند. این ابزار که «Your Algorithm» نام دارد، به کاربران نشان میدهد چه موضوعاتی بیشترین تأثیر را بر پیشنهادهای آنها دارد و امکان شخصیسازی این موضوعات را فراهم میکند تا محتوا با علایق آنها هماهنگتر شود. این قابلیت ابتدا در دسامبر ۲۰۲۵ برای بخش Reels منتشر شده بود، اما اکنون در فید اصلی، بخش Explore و Reels نیز در دسترس قرار گرفته است.
کاربران پس از ورود به این ابزار در بخش تنظیمات، میتوانند موضوعاتی را که اینستاگرام تصور میکند برایشان مهم است مشاهده کنند. سپس میتوانند مشخص کنند به چه موضوعاتی علاقه دارند و میخواهند محتوای بیشتری یا کمتری از آنها ببینند؛ در نتیجه، پیشنهادهای نمایش دادهشده بهطور خودکار تغییر میکند.
آدام موسری، رئیس اینستاگرام، اعلام کرده است که مدلهای رتبهبندی شبکههای اجتماعی در گذشته با فناوریهایی ساخته شده بودند که برای کاربران شفاف نبودند، اما اکنون مدلهای زبانی بزرگ (LLMها) میتوانند سیستمهای توصیهگر را قابلفهمتر کنند؛ به این شکل که توضیح دهند چرا یک محتوا نمایش داده شده و همچنین به کاربران اجازه دهند ترجیحات خود را بهطور مستقیم بیان کنند.
تیکتاک قابلیت «Manage Topics» را ارائه کرده که به کاربران امکان میدهد کنترل بیشتری روی محتوای نمایشدادهشده در فید «For You» داشته باشند. این ابزار که در سال ۲۰۲۴ معرفی شد، از طریق تنظیمات قابل دسترسی است و به کاربران اجازه میدهد ترجیحات خود را برای موضوعات مختلف مانند ورزش، سفر، طنز، اخبار روز، رقص و غذا تنظیم کنند. کاربران میتوانند با جابهجا کردن یک اسلایدر مشخص کنند که چه میزان از هر نوع محتوا را میخواهند کمتر یا بیشتر ببینند.
در صورتی که کاربران مطمئن نباشند هر دسته شامل چه ویدیوهایی میشود، میتوانند روی دکمه اطلاعات کنار هر موضوع کلیک کنند. برای مثال، تیکتاک توضیح میدهد که موضوع «هنرهای خلاق» شامل مواردی مانند نقاشی، طراحی، گرافیک و آموزشهای مرتبط با هنر است.
در سال ۲۰۲۵ نیز تیکتاک این ابزار را توسعه داد و قابلیت جدیدی با نام «فیلترهای هوشمند کلمات کلیدی مبتنی بر هوش مصنوعی» اضافه کرد. این قابلیت بهطور خودکار محتوایی را که شامل کلمات مرتبط یا مترادفها باشد محدود میکند. برای نمونه، اگر کاربر موضوع «نوسازی» را فیلتر کند، ویدیوهای مرتبط با «بازسازی» یا «بازسازیها» نیز بهصورت خودکار محدود خواهند شد.
