اگر تصور دنیایی بدون بیامو سری ۳ برایتان سخت است، دلیل خوبی دارد. این نشان برای بیشتر ما از زمانی طولانیتر از عمرمان وجود داشته — دقیقاً ۵۰ سال — و در این مدت دستخوش تغییرات زیادی شده، از جمله گذر از هفت نسل مختلف. اما کدام دوره از سری ۳ بهترین عملکرد را داشته؟
بدیهی است که مقایسه مستقیم بین سری ۳ اولیه یعنی E21 با مدل امروزی G20 کار منطقیای نیست، اما میتوان با در نظر گرفتن نحوه رقابت هر نسل با رقبای همدورهاش و اینکه هرکدام از نظر طراحی و مهندسی چقدر بازی را جلو بردهاند، قضاوتی نسبی داشت. یا شاید هم تنها کافیست ببینید کدام مدل آنقدر خوشچهره است که حاضرید هر کاری بکنید تا برند بیامو دوباره آن را به خط تولید برگرداند.
E21 1975-1982
اولین نسل سری ۳ از نظر فنی پیشرفتهتر از مدل 02 بود که جایگزینش شد، اما شباهت چندانی به مدلهایی که امروز میتوان خرید ندارد. تنها فرم بدنهای که برای E21 عرضه میشد، یک سدان دو در بود (اگرچه بعداً نسخه نیمهکروک باوئر هم معرفی شد) و موتور شش سیلندر خطی تا سال ۱۹۷۷ به بازار اروپا نرسید. آمریکا هم اصلاً از این موتورهای شش سیلندر بهرهمند نشد و نسخه M3 هنوز یک دهه با معرفی فاصله داشت. با این حال، شروع بدی نبود.
E30 1982-1994
بیامو در طراحی E30 محتاطانه عمل کرد؛ مدلی که در همان سالی معرفی شد که فورد با طراحی رادیکال و آیرودینامیک سییرا (Sierra) همه را غافلگیر کرد. اما در نهایت، این انتخاب محتاطانه بیامو تصمیم درستی از آب درآمد.
با وجود فضای محدود برای سرنشینان عقب و فرمانی که نسبت دندهاش بیش از حد پایین بود و کمی کُند عمل میکرد، E30 به موفقیت بزرگی دست یافت. موفقیتی که با اضافه شدن نسخههایی کلیدی تقویت شد: سدان چهار در، مدل دیزلی، گزینه چهار چرخ محرک، استیشن (تورینگ)، اولین M3 افسانهای و همچنین یک نسخه کابریوی واقعی.
E36 1990-1998
سری ۳ سرانجام با نسل E36 به ترندهای آیرودینامیکی روز روی خوش نشان داد و همچنین به یک محور عقب چند اتصالی (مولتیلینک) جدید مجهز شد که بهطور چشمگیری شانس رسیدن سالم به مقصد را در جادههای خیس، پیچدرپیچ و با سرعت بالا افزایش میداد.
در این نسل، یک نسخه هاچبک کوتاهقد به نام 3-Series Compact نیز به جمع خانواده اضافه شد، اگرچه هنوز از سیستم تعلیق نیمهکششی E30 استفاده میکرد. همچنین تغییرات بزرگی برای M3 اتفاق افتاد: این مدل ریشههای چهارسیلندر همولوگیشن خود را کنار گذاشت و به یک گرندتورر عضلانی با موتور شش سیلندر تبدیل شد — که حتی در نسخه چهاردر هم قابل سفارش بود.
E46 1998-2005
E46 تمام نقاط قوت E36 را برداشت و آنها را در قالبی زیباتر و چشمنوازتر ارائه داد. با اینکه نزدیک به ۳۰ سال از اولین دیدار ما با این خودرو گذشته، هنوز هم ظاهر فوقالعادهای دارد. البته این به معنای آن نیست که زیر پوست ماشین تغییری ایجاد نشده بود.
پیشرانهها به سیستم Valvetronic (تغییر متغیر ارتفاع سوپاپها) مجهز شدند، گزینهی چهار چرخ محرک پس از غیبت در نسل E36 دوباره بازگشت، و نسخهی Compact بالاخره به سیستم تعلیق عقب چنداتصالی مجهز شد.
و اگر فکر میکردید نسخهی استاندارد M3 با موتور ۳.۲ لیتری به اندازه کافی خوب بود، بیامو شما را با معرفی M3 CSL شگفتزده کرد.
E90 2005-2012
طراحی نسل E90 برای برخی از نگاهها یک عقبگرد محسوب میشد — دستکم تا زمان فیسلیفت در سال ۲۰۰۸ — اما این نسل تغییرات بنیادینی در مسیر سری ۳ ایجاد کرد. برای اولین بار، این سری به سیستم iDrive بیامو مجهز شد و همچنین نخستین مدلی بود که از موتورهای شش سیلندر توربوشارژ جدید این خودروساز بهره برد.
با این حال، M3 این نسل مسیر توربوشارژ را دنبال نکرد. در عوض، با یک موتور ۴.۰ لیتری V8 عرضه شد — که همچنان بزرگترین پیشرانهای است که تاکنون بهصورت کارخانهای در یک M3 نصب شده است.
F30 2011-2019
در میانسالی خود، سری ۳ همچنان راههای تازهای برای خالی کردن جیب ما پیدا میکرد — از جمله جداسازی نسخههای کوپه و کابریو تحت نامهای جدید سری ۴ و M4. نسل F30 همچنین مدل نسبتاً نامأنوسی به نام گران توریسمو (Gran Turismo) با طراحی فستبک به خانواده اضافه کرد، یک سدان کشیده مخصوص بازار چین ارائه داد، و یک نسخه هیبریدی شارژی (Plug-in Hybrid) معرفی کرد که تنها نشانه تمرکز شدید بیامو بر بهینهسازی مصرف سوخت نبود.
استفاده گسترده از توربوشارژر به بیامو این امکان را داد تا موتورهای چهار سیلندر را جایگزین شش سیلندرهای پیشین کند — آن هم با قدرت و کارایی بیشتر — و این یعنی مدلهای پایه اکنون فقط با سه سیلندر عرضه میشدند.
G20 2019-2026
وقتی بیامو در اواخر سال ۲۰۱۸ در نمایشگاه خودروی پاریس نسل G20 را معرفی کرد، با نسخهای مواجه شدیم که از همه نظر شبیه نسل قبل بود — اما بهتر. طراحی ظریفتر و تیزتر شده بود، بدنه استحکام بیشتری داشت، فضای کابین جادارتر شده بود، و برای طرفداران سری M هم جذابیتهای زیادی فراهم شده بود.
برای اولین بار، M3 به گزینهی xDrive (چهار چرخ محرک) مجهز شد، اگرچه نسخهی قدرتمندتر Competition از داشتن گیربکس دستی محروم ماند؛ گیربکسی که هنوز در نسخه پایهی M3 در دسترس بود.
همچنین معرفی مدل جدید M340i باعث شد بسیاری از علاقهمندان با خود فکر کنند که آیا اصلاً دیگر به یک M3 نیاز دارند یا نه. و در سال ۲۰۲۲، یک فیسلیفت جدید با داشبورد دیجیتال پیشرفته و تمرکز بیشتر بر iDrive، ظاهر و تجربه کاربری سری ۳ را وارد مرحلهای مدرنتر کرد.
