بر اساس اسطورههای ایرلندی، زمانی در ایرلند شمالی غولی بزرگ به نام فین مککول زندگی میکرد. هنگامی که غول اسکاتلندی، بناندونر، از دریای ایرلند عبور کرد و سرزمین او را تهدید کرد، فین برای مقابله با او بخشهای عظیمی از ساحل آنتریم را از زمین جدا کرد و به دریا پرتاب کرد. گفته میشود او با این کار مسیری از ستونهای ششضلعی ساخت تا به بناندونر برسد و با او بجنگد. بر اساس این افسانه، گذرگاه غولها به این شکل به وجود آمد.
اگرچه این روایت بسیار جذاب است، اما دانشمندان توضیح دیگری برای این پدیده دارند. پژوهشگران پس از قرنها مطالعه این منطقه زمینشناسی منحصربهفرد، معتقدند ۴۰ هزار ستون بازالتی سیاهرنگ آن در نتیجه فعالیت شدید آتشفشانی شکل گرفتهاند؛ فعالیتی که باعث شد ماگما از شکافهای سطح زمین بالا بیاید. پیشتر تصور میشد این فرایند حدود ۱۳.۵ میلیون سال طول کشیده است، اما تحقیقات جدید نشان میدهد گذرگاه غولها بسیار سریعتر شکل گرفته و تنها طی ۵.۵ میلیون سال به وجود آمده است.
این پژوهش که در ماه مارس در نشریه Geology منتشر شد، شکلگیری گذرگاه غولها، فلات بزرگ آنتریم، کوههای مورن و منطقه اسلیو گالیون را به یک رویداد آتشفشانی مهم در مقیاس جهانی مرتبط میداند؛ رویدادی که آثار آن در سنگهای مناطقی دوردست مانند گرینلند نیز ثبت شده است. این ارتباط به پژوهشگران امکان داد تا جدول زمانی جدیدی برای فعالیتهای آتشفشانی در سراسر ایرلند شمالی تدوین کنند و زمان و نحوه شکلگیری گذرگاه غولها را با دقت بیشتری مشخص کنند.
مارک کوپر، زمینشناس ارشد سازمان زمینشناسی ایرلند شمالی و نویسنده اصلی این پژوهش، در بیانیهای اعلام کرد که این یافتهها درک دانشمندان از جایگاه ایرلند شمالی در تاریخ گسترده فعالیتهای آتشفشانی اقیانوس اطلس شمالی را به طور کامل دگرگون کرده است.
