بیصدا گذاشتن گوشی در نگاه اول کار منطقی و مسئولانهای به نظر میرسد. با این کار اجازه نمیدهید هر پیام، ایمیل یا اعلان تصادفی یک اپلیکیشن در طول روز توجه شما را به خودش جلب کند و تصور میکنید از سلامت روانتان محافظت میکنید؛ حداقل در تئوری.
اما یک مطالعه در دانشگاه پنسیلوانیا در سال ۲۰۲۲ که اطلاعات مربوط به زمان استفاده از گوشی ۱۳۸ کاربر آیفون را بررسی کرد، نشان داد افرادی که گوشی خود را کاملاً روی حالت بیصدا گذاشته بودند، تقریباً دو برابر بیشتر از کسانی که گوشی را روی حالت ویبره قرار داده بودند، آن را بررسی میکردند. این افراد بهطور میانگین روزانه ۹۸.۲ بار گوشی خود را چک میکردند، در حالی که این رقم برای حالت ویبره ۵۲.۹ بار بود.
در میان افرادی که ترس بیشتری از عقب ماندن از اتفاقات و رویدادها یا همان FOMO داشتند، تعداد دفعات بررسی گوشی به حدود ۱۲۰ بار در روز میرسید.
اس. شیام سوندار، یکی از نویسندگان این مطالعه، میگوید مشکل اصلی عدم اطمینان است. وقتی نمیتوانید صدای اعلان را بشنوید یا لرزش گوشی را احساس کنید، ممکن است مدام با خودتان فکر کنید که آیا پیام یا اعلان جدیدی منتظرتان است یا نه. برای برخی افراد، همین تردید باعث میشود بارها گوشی را بررسی کنند تا مطمئن شوند چیزی را از دست ندادهاند.
سوندار میگوید این موضوع میتواند در مکانهایی مانند کلاس درس، که قرار است بیصدا کردن گوشی به تمرکز بیشتر کمک کند، حواسپرتی بیشتری ایجاد کند. در چنین شرایطی ممکن است به جای توجه به درس، مدام به این فکر کنید که شاید در گوشیای که داخل جیبتان است چه اتفاقی در حال رخ دادن باشد.
شخصیت افراد هم ممکن است در این زمینه نقش داشته باشد. یک مطالعه دانشگاه استنفورد در سال ۲۰۲۳ روی بیش از ۸۰۰ دانشجو انجام شد و نشان داد افرادی که امتیاز بالاتری در ویژگی شخصیتی وظیفهشناسی داشتند، معمولاً کمتر و برای مدت کوتاهتری از گوشی استفاده میکردند، در حالی که دانشجویان برونگراتر بیشتر از گوشی استفاده میکردند.
همچنین یک فراتحلیل که نتایج ۳۶ مطالعه با مشارکت بیش از ۱۵ هزار نفر را بررسی کرده بود، تقریباً به نتیجه مشابهی رسید. استفاده مشکلساز از گوشی در افرادی که وظیفهشناسی کمتری داشتند و همچنین افرادی که سطح برونگرایی یا روانرنجوری بالاتری داشتند، بیشتر دیده میشد.
بنابراین حالت بیصدا برای همه افراد تأثیر یکسانی ندارد. اگر بتوانید گوشی را بیصدا کنید و برای یک ساعت کاملاً فراموشش کنید، مشکلی وجود ندارد. اما اگر بعد از بیصدا کردن گوشی هر چهار دقیقه یک بار آن را بردارید چون فکر میکنید شاید کسی برایتان پیام فرستاده باشد، در واقع از حواسپرتی خلاص نشدهاید.
البته روشن گذاشتن اعلانها هم میتواند مشکلساز باشد. گلوریا مارک، پژوهشگر دانشگاه کالیفرنیا در ارواین، دریافت که پس از یک وقفه دیجیتالی، بهطور میانگین حدود ۲۳ دقیقه زمان لازم است تا فرد دوباره بهطور کامل روی کارش تمرکز کند. بنابراین صدای اعلانها و لرزش گوشی در جلسه، هنگام شام یا زمانی که بالاخره مشغول انجام یک کار مهم شدهاید، میتواند به همان اندازه تمرکزتان را مختل کند.
در نهایت، مسئله اصلی این است که بعد از قرار دادن گوشی روی حالت بیصدا چه کاری انجام میدهید. اگر گوشی را برعکس روی میز یا در آن طرف اتاق بگذارید و دیگر سراغش نروید، حالت بیصدا میتواند مفید باشد. اما اگر ۱۰ ثانیه بعد دوباره آن را بردارید و با خودتان بگویید «فقط میخواستم یک چیز را نگاه کنم»، احتمالاً تغییر تنظیمات گوشی تأثیر چندانی در کاهش حواسپرتی شما نخواهد داشت.
