پیری فرایندی خطی نیست که فقط با بالا رفتن سن اتفاق بیفتد. بخشهای مختلف بدن با سرعتهای متفاوتی پیر میشوند و عوامل گوناگونی در روند پیری نقش دارند. برای مثال، اندامهای مختلف بدن ممکن است با سرعتهای متفاوتی پیر شوند و سرعت پیر شدن، مثلاً، کبد یک فرد احتمالاً با فردی دیگر یکسان نیست.
نتایج یک مطالعه جدید که در نشریه Nature Aging منتشر شده، نشان میدهد فرایند پیری بدن حتی از این هم پیچیدهتر و نامنظمتر است. پژوهشگران مؤسسه Sanford Burnham Prebys Medical Discovery Institute، تعداد ۲۵ هزار و ۳۰۶ تصویر میکروسکوپی از ۴۰ نوع بافت مختلف را بررسی کردند. این نمونهها از ۹۷۰ اهداکننده عضو با سن ۲۱ تا ۷۰ سال جمعآوری شده بودند.
این پست را نیز مطالعه کنید: دانشمندان کشف کردند که چرا برخی افراد بیش از 100 سال عمر می کنند
با استفاده از یک ابزار یادگیری عمیق به نام PathStAR، پژوهشگران بررسی کردند که ساختار فیزیکی بافتهای بدن در طول زمان چگونه تغییر میکند.
آنها دریافتند که بخشهای مختلف بدن با سرعت یکسانی پیر نمیشوند. رگهای خونی تا حدود ۳۰ سالگی روند نسبتاً ثابتی دارند، اما پس از آن وارد دورهای از پیری سریع میشوند. رحم و واژن نیز در سالهای ابتدایی تغییرات چندانی ندارند، اما از دهه ۵۰ زندگی تغییرات ساختاری در آنها بهسرعت افزایش پیدا میکند. بیشتر بافتهای دیگر نیز در دو موج اصلی پیر میشوند؛ یکی در دهه ۳۰ و دیگری در دهه ۵۰ زندگی که هر دو با دورههایی از تغییرات سریع همراه هستند.
در تخمدانها، تغییرات ساختاری در حدود ۳۵ تا ۴۰ سالگی به اوج میرسد و بار دیگر در ۵۵ تا ۶۰ سالگی شدت میگیرد؛ دورههایی که تقریباً با کاهش باروری و یائسگی همزمان هستند. این تغییرات با افزایش التهاب، کاهش فعالیت رشد سلولی، کاهش تولید انرژی و کاهش توانایی بافتها برای ترمیم خود همراه بودند.
این پست را نیز از دست ندهید: عمرطولانی با امنیت مالی داشتن رابطه ای مستقیم دارد - وضع ما در ایران خراب است
پژوهشگران همچنین ارتباط عجیبی میان روند پیری دستگاه گوارش و اندامهای تولیدمثل مردان پیدا کردند. هرچه روند پیری مری و روده بزرگ سریعتر باشد، احتمال مشاهده نشانههای پیری سریعتر در پروستات نیز بیشتر میشود. شاید هورمونها یا سایر سیگنالهای زیستی میان این اندامهایی که در ظاهر ارتباطی با یکدیگر ندارند، نقش واسطه را ایفا کنند.
نکته اصلی این پژوهش این است که پیری بسیار پیچیدهتر و ظریفتر از عددی است که صرفاً بر اساس گذشت خطی زمان به سن ما نسبت داده میشود. در واقع، هر اندام بدن مسیر مخصوص خودش را طی میکند و با جدول زمانی متفاوتی پیر میشود.
