واتساپ این هفته پیش از عرضه گسترده قابلیت نام کاربری که برای اواخر امسال برنامهریزی شده، امکان رزرو نامهای کاربری را برای برخی کاربران آغاز کرد. این قابلیت به کاربران اجازه میدهد بهجای شماره تلفن، از طریق نام کاربری یکدیگر را پیدا کرده و پیام ارسال کنند. با این حال، از همان ابتدای عرضه، نگرانیهایی درباره سوءاستفاده از این ویژگی برای جعل هویت مطرح شده و کارشناسان امنیتی و نهادهای نظارتی، بهویژه در هند، نسبت به آن هشدار دادهاند.
با این تغییر، شیوه شناسایی کاربران در واتساپ دگرگون میشود. بهجای اتکا به شماره تلفن بهعنوان شناسه اصلی، کاربران بهتدریج از نامهای کاربری مدیریتشده توسط پلتفرم استفاده خواهند کرد. شرکت متا معتقد است این تغییر به حفظ حریم خصوصی کاربران کمک میکند، اما منتقدان میگویند ممکن است زمینه را برای افزایش موارد جعل هویت فراهم کند.
بررسیهای اولیه نشان داده است که برخی نامهای کاربری مشابه نام افراد و نهادهای شناختهشده، از جمله مواردی مرتبط با نارندرا مودی، نخستوزیر هند، بازیگران بالیوود شاهرخ خان و آمیتاب باچان، شرکت مخابراتی جیو متعلق به موکش آمبانی و همچنین بانک مرکزی هند، همچنان برای رزرو در دسترس بودهاند. در همین حال، چانگپنگ ژائو، بنیانگذار صرافی بایننس، نیز اعلام کرده است که نتوانسته نام کاربری «cz_binance» را که در شبکه اجتماعی ایکس از آن استفاده میکند، در واتساپ رزرو کند.
متا در پاسخ به پرسشها اعلام کرده است که نامهای کاربری مربوط به شخصیتهای شناختهشده، نهادهای دولتی و برخی نسخههای مشابه آنها را از پیش رزرو میکند تا تنها صاحبان واقعی بتوانند از آنها استفاده کنند. با این حال، این شرکت توضیح نداده است که بر چه اساسی برخی نامهای مشابه را مسدود میکند و برخی دیگر را در دسترس قرار میدهد.
این موضوع توجه نهادهای نظارتی هند را نیز جلب کرده است. در این کشور که بیش از ۵۰۰ میلیون کاربر واتساپ دارد، کلاهبرداریهای اینترنتی از طریق جعل هویت مأموران پلیس، بانکها و نهادهای دولتی در پیامرسانها رایج است.
وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات هند نیز در اخطاری که روز چهارشنبه برای واتساپ ارسال کرده، هشدار داده است که این قابلیت میتواند به افزایش قابل توجه کلاهبرداریهای اینترنتی، حملات فیشینگ، پروندههای موسوم به «دستگیری دیجیتال» و موارد جعل هویت منجر شود، زیرا افراد سودجو میتوانند بدون آشکار شدن شماره تلفن خود با کاربران ارتباط برقرار کنند.
