در سالهای اخیر میلیاردها دلار سرمایه از سوی شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر و دولتها برای توسعه فناوری همجوشی هستهای اختصاص یافته است. هدف این سرمایهگذاریها تبدیل همجوشی هستهای به یک منبع عملی و پایدار انرژی است؛ اقدامی که با وجود دههها پیشبینیهای زودهنگام و تحققنیافته، همچنان امیدهای زیادی را به آینده این فناوری معطوف کرده است.
با این حال، چالشهای متعددی همچنان بر سر راه توسعه این فناوری وجود دارد؛ از طراحی سامانهای که بتواند انرژی عظیم و مشابه خورشید را بهطور ایمن مهار کند تا اطمینان از اینکه چنین سامانهای بتواند بهصورت پایدار و مداوم برای تأمین برق شبانهروزی مورد استفاده قرار گیرد. اکنون یک فیزیکدان ذرات از دانشگاه ویرجینیا تک و گروهی از پژوهشگران فیزیک در پرینستون، نگرانی تازهای را مطرح کردهاند: چگونه میتوان از سوءاستفاده مخفیانه از نیروگاههای همجوشی برای تولید مواد مورد نیاز سلاحهای هستهای جلوگیری کرد؟
پاتریک هوبر از مرکز فیزیک نوترینوی ویرجینیا تک و رابرت گلدستون از آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون، در پژوهش خود بهطور خاص روی راکتورهای همجوشی مبتنی بر دوتریوم-تریتیوم (DT) تمرکز کردهاند. این روش در آزمایشهای اخیر دولت آمریکا نتایج امیدوارکنندهای داشته و از جریان پرانرژی نوترونهایی بهره میبرد که در فرآیند ترکیب ایزوتوپهای هیدروژن و تبدیل آنها به هلیوم تولید میشوند.
به گفته این پژوهشگران، همین شار بالای نوترونها میتواند برای تولید مخفیانه مواد شکافتپذیر مورد استفاده قرار گیرد. آنها هشدار دادهاند که در صورت بهرهبرداری از یک راکتور همجوشی در چنین حالتی، یک نیروگاه در مقیاس یک گیگاوات از نظر تئوری قادر خواهد بود هر هفته دهها کیلوگرم پلوتونیوم یا اورانیوم-۲۳۳ تولید کند؛ موادی که در ساخت سلاحهای هستهای کاربرد دارند.
نتایج این مطالعه روز سهشنبه در نشریه علمی Physical Review Applied منتشر شده است.
