با وجود انتقادهای فراوانی که در سالهای اخیر نسبت به هوش مصنوعی مطرح شده، این فناوری همچنان به پیشرفت علم پزشکی کمک میکند. در تازهترین نمونه، یک واکسن آزمایشی علیه طیف گستردهای از ویروسهای کرونا که با کمک هوش مصنوعی طراحی شده، مرحله نخست آزمایش بالینی خود را در بریتانیا با موفقیت پشت سر گذاشته است.
پژوهشگران دانشگاه کمبریج با استفاده از هوش مصنوعی موفق شدند یک نقطه ضعف مشترک در خانواده ویروسهای کرونا، از جمله ویروس SARS-CoV-2 عامل بیماری کووید-۱۹، شناسایی کنند. نتایج آزمایش روی داوطلبان سالم نشان داد که این واکسن از نظر ایمنی قابل قبول بوده و توانسته پاسخ ایمنی در برابر چندین نوع ویروس کرونا ایجاد کند.
محققان همچنین امیدوارند از همین فناوری برای توسعه واکسنهایی با پوشش گسترده علیه بیماریهایی مانند آنفلوانزا و ویروس ابولا استفاده کنند.
جاناتان هینی، پژوهشگر آزمایشگاه بیماریهای ویروسی مشترک بین انسان و حیوان در دانشگاه کمبریج و از نویسندگان این مطالعه، اعلام کرد که این روش مشکل اصلی واکسنهای سنتی را برطرف کرده است؛ زیرا واکسنهای رایج معمولاً محافظت محدودی ایجاد میکنند. به گفته او، این دستاورد میتواند نیاز به بهروزرسانی مداوم واکسنها برای مقابله با سویههای جدید در حال گردش را کاهش دهد و از چرخه همیشگی تعقیب جهشهای ویروسی جلوگیری کند.
موفقیت در مرحله نخست آزمایشهای بالینی بهتنهایی نمیتواند اثبات کند که یک دارو یا واکسن حتماً به اندازه مورد انتظار مؤثر خواهد بود و تنها نشانهای امیدوارکننده از پتانسیل آن به شمار میرود. در این مطالعه نیز واکسن pEVAC-PS پاسخهای ایمنی نسبتاً محدود و متغیری در برابر ویروسهای کرونای مورد بررسی ایجاد کرد. با این حال، پژوهشگران معتقدند این نتیجه ممکن است به دلیل آن باشد که داوطلبان آزمایش، همانند بخش بزرگی از جمعیت جهان، پیشتر در معرض ویروس SARS-CoV-2 قرار گرفته بودند.
محققان اکنون قصد دارند واکسن pEVAC-PS را وارد مرحله دوم آزمایشهای بالینی کنند. همچنین برای توسعه بیشتر پلتفرم هوش مصنوعی مورد استفاده در طراحی این واکسن، یک شرکت مستقل با نام DIOSynVax تأسیس کردهاند. نام این پلتفرم مخفف عبارت «واکسنهای مصنوعی با بهینهسازی دیجیتالی سیستم ایمنی» است.
اعضای این تیم پژوهشی امیدوارند که با کمک هوش مصنوعی بتوان واکسنهای فراگیر دیگری نیز برای مقابله با تهدیدهای همهگیر جهانی، از جمله آنفلوانزا، توسعه داد.
