پس از آنکه فضانوردان مأموریت آرتمیس ۲ از سفر تاریخی خود به دور ماه بازگشتند، ناسا به سرعت تمرکز خود را روی مأموریت آرتمیس ۳ گذاشت. اکنون این سازمان بخشی از جزئیات برنامه اولیه پرواز این مأموریت را منتشر کرده است؛ جزئیاتی که برخلاف انتظار بسیاری به نظر میرسد.
مأموریت آرتمیس ۳ که زودتر از اواخر سال ۲۰۲۷ انجام نخواهد شد، قرار است توانایی اتصال و هماهنگی میان فضاپیمای اوریون ناسا و فرودگرهای ماه ساخت شرکتهای اسپیسایکس و بلو اوریجین را آزمایش کند. این مأموریت زمینه را برای فرود سرنشیندار آرتمیس ۴ روی ماه فراهم خواهد کرد.
ناسا در بیانیهای که روز چهارشنبه منتشر شد اعلام کرد مهندسان این سازمان از ماه فوریه، همزمان با بازطراحی ساختار برنامه آرتمیس، در حال بررسی گزینههای مختلف برای اجرای مأموریت و مسائل عملیاتی بودهاند. هدف از این تغییرات، کاهش خطرات، افزایش تعداد پرتابها و اجرای مؤثرتر برنامه ایجاد حضور دائمی انسان در ماه عنوان شده است.
مقامهای ناسا هنوز باید تصمیمهای مهمی بگیرند، اما این بهروزرسانی تاکنون شفافترین تصویر از برنامه پروازی آرتمیس ۳ را ارائه میدهد. برخی از انتخابهای انجامشده نیز بسیار غافلگیرکننده توصیف شدهاند.
در مأموریت آرتمیس ۳، موشک سامانه پرتاب فضایی ناسا (SLS) فضاپیمای اوریون را از مرکز فضایی کندی در کیپ کاناورال فلوریدا به فضا خواهد فرستاد. چهار فضانورد درون اوریون حضور خواهند داشت. این همان ساختار پرتابی است که ناسا در مأموریت آرتمیس ۲ نیز از آن استفاده کرد، اما این بار موشک بدون مرحله پیشران برودتی موقت یا ICPS پرواز خواهد کرد.
پیش از آغاز مأموریتهای آرتمیس، شرکت یونایتد لانچ الاینس سه مرحله ICPS برای ناسا ساخته بود. دو مورد از آنها در مأموریتهای آرتمیس ۱ و آرتمیس ۲ استفاده شدند و اکنون تنها یک نمونه باقی مانده است. این بخش از موشک وظیفه دارد اوریون را به مدار بالای زمین برساند تا بتواند مسیر خود را به سوی ماه ادامه دهد، به همین دلیل ناسا برای مأموریت آرتمیس ۴ به آن نیاز خواهد داشت. با این حال، آرتمیس ۳ میتواند بدون این بخش پرتاب شود، زیرا این مأموریت قرار نیست از مدار پایین زمین خارج شود.
ناسا اعلام کرده است که در این مأموریت، موشک SLS بهجای ICPS از یک «فاصلهدهنده» یا Spacer استفاده خواهد کرد. این قطعه در واقع نمونهای شبیهسازیشده از ICPS است که از نظر وزن و ابعاد مشابه آن طراحی شده، اما توان پیشران ندارد. به گفته ناسا، این کار به سازمان کمک میکند تا هدف «آزمایش مطابق شرایط واقعی پرواز» را بدون مصرف آخرین ICPS باقیمانده اجرا کند.
فضاپیمای اوریون بهصورت جداگانه از فرودگرهای تجاری ناسا، یعنی استارشیپ HLS متعلق به اسپیسایکس و فرودگر بلو مون مارک ۲ ساخت بلو اوریجین، پرتاب خواهد شد. برنامه نهایی مأموریت به این بستگی دارد که آیا این دو فرودگر تا اواخر سال ۲۰۲۷ برای یک پرواز آزمایشی سرنشیندار آماده خواهند بود یا نه؛ زیرا هر دو همچنان در حال توسعه هستند.
طبق برنامه اول، قرار است اوریون به هر دو فرودگر متصل شود تا فضانوردان آرتمیس ۳ وارد آنها شده و آزمایشهای لازم را انجام دهند. در برنامه دوم، اگر یکی از فرودگرها هنوز آمادگی کافی نداشته باشد، فضانوردان فقط یکی از آنها را آزمایش خواهند کرد. با این حال، بیانیه ناسا نشان میدهد که احتمال وجود یک برنامه سوم نیز مطرح است.
در بیانیه ناسا آمده است: «ناسا با توجه به تواناییهای بلو اوریجین و اسپیسایکس، در حال تعیین شیوه اجرای مأموریت است. اگرچه برخی تصمیمها هنوز نهایی نشدهاند، اما این احتمال وجود دارد که فضانوردان دستکم وارد یکی از نمونههای آزمایشی فرودگر شوند.»
این موضوع نشان میدهد که ممکن است فضانوردان آرتمیس ۳ حتی نتوانند وارد هیچیک از فرودگرها شوند؛ موضوعی که احتمال آماده نبودن سامانههای پشتیبانی حیات در هر دو فضاپیما تا اواخر سال ۲۰۲۷ را مطرح میکند.
ناسا بهتازگی استفاده از نمونه اولیه فرودگر MK2 شرکت بلو اوریجین را برای آموزش و آزمایشهای مرتبط با آرتمیس ۳ آغاز کرده است؛ اقدامی که نشان میدهد این سازمان تا حدی به آماده شدن بهموقع این فرودگر امیدوار است. بلو اوریجین همچنین خود را برای پرتاب یک مأموریت آزمایشی مربوط به نخستین نسخه این فضاپیما، یعنی فرودگر باری Blue Moon Mark 1 یا MK1، آماده میکند.
در همین حال، اسپیسایکس در ماه اکتبر اعلام کرد که ۴۹ مرحله کلیدی مربوط به توسعه زیرسامانهها، زیرساختها و عملیات لازم برای فرود فضانوردان روی ماه را تکمیل کرده است. بزرگترین چالش در توسعه سامانه فرود انسانی HLS، آمادهسازی و افزایش تعداد پرتابهای موشک استارشیپ V3 عنوان شده، زیرا نسخه HLS در واقع نمونهای تغییریافته از مرحله بالایی همین موشک خواهد بود. اسپیسایکس قصد دارد نخستین پرتاب موشک جدید خود را در ۱۹ مه انجام دهد.
فضانوردان مأموریت آرتمیس ۲ شامل رید وایزمن، ویکتور گلاور، کریستینا کوک و جرمی هنسن، به مدت ۱۰ روز در فضاپیمای اوریون زندگی کردند؛ مأموریتی که طی آن این فضاپیما به دور بخش پشتی ماه پرواز کرد و سپس به زمین بازگشت. با این حال، مأموریت آرتمیس ۳ قرار نیست حتی از مدار پایین زمین خارج شود، اما ناسا اعلام کرده است که خدمه این مأموریت مدت بیشتری را داخل اوریون سپری خواهند کرد.
در بیانیه ناسا آمده است: «خدمه آرتمیس ۳ زمان بیشتری نسبت به آرتمیس ۲ در اوریون خواهند گذراند تا ارزیابی سامانههای پشتیبانی حیات کاملتر انجام شود و همچنین برای نخستین بار عملکرد سامانه اتصال فضاپیما آزمایش خواهد شد.»
هنوز مشخص نیست فضانوردان آرتمیس ۳ دقیقاً چه مدت در اوریون خواهند ماند یا چرا باید این زمان طولانی را داخل فضاپیما سپری کنند. این موضوع ممکن است به جداگانه پرتاب شدن فرودگرهای تجاری مربوط باشد؛ فرودگرهایی که شاید نتوانند در فاصله زمانی کوتاهی به مدار برسند. همچنین احتمال دارد این زمان اضافی برای انجام آزمایشهای بیشتر توسط خدمه در داخل فضاپیما در نظر گرفته شده باشد.
انتظار میرود ناسا با نزدیک شدن به زمان پرتاب مأموریت، جزئیات بیشتری از برنامه پروازی آرتمیس ۳ منتشر کند. مأموریتهای نزدیکتر نیز میتوانند اطلاعات بیشتری درباره میزان آمادگی فرودگرها ارائه دهند؛ از جمله نخستین پرواز استارشیپ V3 در هفته آینده و مأموریت آزمایشی فرود ماه MK1 که قرار است اواخر امسال انجام شود.
