ابعاد و گسترهٔ حملات هماهنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران که بامداد شنبه آغاز شد، بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی بسیار گستردهتر از عملیاتی است که رئیسجمهور ترامپ در ژوئن گذشته علیه ایران دستور داده بود. ترامپ این کارزار را «عظیم» توصیف کرده است.
در موج نخست، آمریکا دهها حمله هوایی انجام داد؛ جنگندههایی که از پایگاههای مختلف در خاورمیانه و همچنین از یک یا چند ناو هواپیمابر به پرواز درآمده بودند. این جنگندهها بخشی از بزرگترین آرایش نظامی آمریکا از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ هستند؛ آرایشی که شامل دو ناو هواپیمابر، چند ناوشکن و بیش از ۵۰ جنگنده میشود.
بهگفتهٔ یک مقام آمریکایی، تمرکز اولیهٔ حملات بر اهداف نظامی داخل ایران است. ایران علاوه بر تأسیسات هستهای، بهطور گسترده به داشتن بیش از دو هزار موشک کوتاهبرد و میانبرد شناخته میشود؛ موشکهایی که تهدیدی برای اسرائیل و نیروهای آمریکایی در منطقه محسوب میشوند. این موشکها در نقاط مختلف ایران پراکندهاند و بهگفتهٔ مقامهای نظامی آمریکا، از نخستین اهداف حملات بودهاند.
ترامپ در یک ویدئوی هشتدقیقهای گفت: «ما موشکهایشان را نابود میکنیم و صنعت موشکیشان را با خاک یکسان خواهیم کرد.» او همچنین گفت هدف این است که بخش بزرگی از توان نظامی ایران از بین برود.
او افزود: «ما نیروی دریاییشان را نابود خواهیم کرد… و اجازه نمیدهیم ایران به سلاح هستهای دست یابد.»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که مستقیماً زیر نظر رهبر ایران فعالیت میکند، حدود ۲۰۰ هزار عضو دارد. ایران همچنین صدها قایق تندرو برای عملیاتهای گروهی در خلیج فارس و هزاران مین دریایی دارد که میتواند برای مسدود کردن موقت تنگه هرمز استفاده شود.
ترامپ اذعان کرد که این عملیات خطرات بزرگی دارد و ممکن است به تلفات آمریکایی منجر شود. ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک، در جلسات خصوصی به ترامپ هشدار داده بود که نیروهای آمریکایی ممکن است کشته یا زخمی شوند. پنتاگون نیز پیش از آغاز حملات، برخی نیروها را به مکانهای دیگر منتقل کرده بود.
ترامپ گفت: «دولت من هر کاری ممکن بوده برای کاهش خطر به نیروهای آمریکایی انجام داده است… اما ممکن است جان قهرمانان آمریکایی از دست برود. این در جنگ اتفاق میافتد.»
مقامهای آمریکایی انتظار دارند حملات چند روز یا حتی چند هفته ادامه یابد. ترامپ در سخنانش اشاره کرد که هدف این است که ارتش ایران — با بیش از ۶۰۰ هزار نیرو — و حتی پلیس کشور، از ادامهٔ مقاومت منصرف شوند.
او خطاب به نیروهای نظامی و انتظامی ایران گفت: «سلاحهای خود را زمین بگذارید و مصونیت کامل خواهید داشت؛ در غیر این صورت با مرگ حتمی روبهرو میشوید.»
دو مقام نظامی آمریکا گفتهاند مشخص نیست ترامپ و مقامهایی که برای این عملیات گسترده فشار آوردهاند، تا چه حد از پیچیدگیهای نیروهای ایرانی و پیامدهای احتمالی این کارزار آگاه باشند.
