بیشتر وقتها سرخک بیماری سخت اما قابلتحملی است، اما در موارد نادر میتواند باعث یک اختلال مغزی ویرانگر و همیشه مرگبار شود؛ حالتی که سالها بعد جان بیمار را میگیرد.
پزشکانی که در نشریه «New England Journal of Medicine» گزارش منتشر کردهاند، یکی از این موارد را شرح دادهاند. آنها توضیح میدهند که چگونه یک پسر ۷ ساله بیش از پنج سال پس از ابتلای اولیه به سرخک، دچار نوعی التهاب تأخیری مغز شد و در نهایت جان خود را از دست داد. هرچند این موارد بسیار نادرند، چند کودک دیگر در جریان شیوع اخیر سرخک در آمریکا دچار انواع دیگری از التهاب مغز شدهاند.
التهاب مغزی مرتبط با سرخک میتواند به چند شکل رخ دهد.
التهاب اولیه مغز ناشی از سرخک زمانی اتفاق میافتد که ویروس در جریان عفونت مستقیماً وارد مغز شود. التهاب حاد پس از عفونت نیز بر اثر واکنش ایمنی مخربی ایجاد میشود که پس از پاک شدن عفونت و تا حدود یک ماه بعد ظاهر میشود. هر دوی این انواع تقریباً در یک کودک از هر هزار کودک مبتلا دیده میشود.
نوع سومی از التهاب مغزی نیز وجود دارد که «پانسفالیت اسکلروزان تحتحاد» یا SSPE نامیده میشود. SSPE بر اثر ابتلا به نوع جهشیافتهای از ویروس سرخک ایجاد میشود؛ ویروسی که سالها در بدن باقی میماند. این بیماری بهتدریج مغز را نابود میکند و معمولاً ۶ تا ۸ سال پس از عفونت اولیه علائم خود را نشان میدهد. برخلاف دیگر انواع التهاب مغزی ناشی از سرخک، SSPE عملاً همیشه مرگبار است. گزارشهایی از کند شدن روند بیماری با درمانهای دارویی شدید وجود داشته، اما حتی این بیماران نیز در نهایت جان خود را از دست دادهاند.
در این مورد، پسر ۷ ساله سه ماه پس از شروع تشنجها و افت توان شناختی به پزشکان مراجعه کرد. او دیگر قادر به صحبتکردن نبود و اسکن MRI آسیب گستردهای را در مغز نشان داد. این کودک در ۷ ماهگی و زمانی که در افغانستان ـ جایی که سرخک بیماری بومی است ـ زندگی میکرد، به سرخک مبتلا شده بود. آزمایش مایع نخاعی او سطح بالایی از پادتنهای ضد ویروس سرخک را نشان داد. این یافتهها همراه با سابقه عفونت و نتایج EEG باعث شد پزشکان SSPE را تشخیص دهند.
