داستان خودرو هرگز به یک لحظه خاص محدود نمیشود، حتی اگر یک سالگرد مرتب وسوسهمان کند که ماجرا را اینطور روایت کنیم. مرسدس امسال ۱۴۰ سال از زمانی را گرامی میدارد که کارل بنز با «پتنت موتورواگن» خود در جاده حرکت کرد؛ وسیلهای که این برند آن را «اولین خودروی جهان» توصیف میکند.
با این حال، این ادعا مدتهاست میان علاقهمندان محل بحث است؛ از جمله در وبسایت The Autopian، جایی که جیسون تورچینسکی اخیراً دوباره این موضوع را با جزئیات بررسی کرده است. حتی خود مرسدس هم اذعان دارد که تاریخ پیچیدهتر از این روایت ساده است.
مرسدس در وبسایت رسمیاش میپذیرد که خودرو ناگهان در سال ۱۸۸۶ ظاهر نشد. این شرکت تأکید میکند که پیش از کارل بنز، نمونههای اولیه متعددی وجود داشتهاند؛ از وسایل نقلیه جادهای بخارمحور گرفته تا ماشینهای آزمایشی خودران اولیه، از جمله گاری بخار سهچرخه نیکولا ژوزف کوگنو فرانسوی که در سال ۱۷۶۹ — یا به گفته برخی ۱۷۷۰ — ساخته شده بود. تصویر زیر
نگاه کردن به «خودروی شماره ۱» مرسدس با آن چرخهای بزرگ و باریک، لایههای مختلف این تاریخ را بهتر نشان میدهد. این خودرو یادآور مسیر طولانی تکامل صنعت خودرو از نخستین حرکت بنز در سال ۱۸۸۶ است، اما در عین حال یک پرسش اساسیتر را هم مطرح میکند.
با وجود این همه ایده، اختراع و بهبود که طی بیش از یک قرن آزمایش و تجربه جمع شدهاند، کدام نوآوری بیش از همه شیوه رانندگی را دگرگون کرده است؟
پیشرفتهای اولیه بیشتر بر قابلاستفاده کردن خودروها تمرکز داشت. چهار چرخ ثبات ایجاد کردند. فرمان جایگزین اهرمهای ابتدایی شد. سپس استارتر برقی آمد و رانندگان را از درگیری با هندلزدن و حتی خطر شکستگی استخوان نجات داد. گیربکسهای همگامساز و بعدها گیربکسهای تماماتوماتیک هم باعث شدند خودرو دیگر فقط مخصوص افراد شجاع یا وارد به مکانیک نباشد و همه بتوانند از آن استفاده کنند.
طراحی نیز جهش بزرگی داشت؛ خودروها کمکم از شکل کالسکههای بدون اسب فاصله گرفتند و به سمت بدنههایی رفتند که هوا را میشکافتند. شیشه جلو، اتاقهای بسته و گلگیرهای یکپارچه ظاهر خودروها را دگرگون کردند، حتی پیش از آنکه تونل باد نقش مهمی در طراحی ایفا کند.
قدرت و سرعت را هم نباید فراموش کرد. نخستین خودرو در سال ۱۸۸۶ کمتر از یک اسببخار قدرت داشت و نهایتاً به سرعت ۱۰ مایل بر ساعت میرسید. امروز حتی یک هاچبک معمولی صد برابر آن قدرت دارد و ده برابر سریعتر است، در حالی که هایپرکارها به ۲۰۰۰ اسببخار رسیدهاند و برخی از آنها از سرعت ۳۰۰ مایل بر ساعت هم عبور میکنند.
چنین تواناییهایی با تجهیزات ایمنی موتورواگن بنز واقعاً ترسناک میبود. نسخه ۱۸۸۶ لاستیکهای توپر داشت و هیچکدام از سه چرخ آن ترمز نداشتند. تنها راه کاهش سرعت، کشیدن یک اهرم دستی ساده بود که با ایجاد اصطکاک روی تسمه محرک، خودرو را کند میکرد.
ایمنی خودروها نسبتاً سریع پیشرفت کرد، اما مهمترین جهشها در نیمه دوم این ۱۴۰ سال رخ داد. کمربند ایمنی، نواحی جذب ضربه، ایربگها و ترمز ضدقفل بیسروصدا جان میلیونها نفر را نجات دادند. در همین حال، کولر، فرمان هیدرولیک، ناوبری ماهوارهای و سیستمهای صوتی داخل خودرو، زندگی پشت فرمان را قابلتحملتر کردند.
اکنون در آستانه یک دگرگونی تازه قرار داریم. خودروهای هیبریدی و برقی، سیستمهای کمکراننده و ماشینهایی که خودشان فرمان میدهند، ترمز میگیرند و پارک میکنند، معنای رانندگی را دوباره تعریف کردهاند. مرسدس نیز در خط مقدم این تغییر است و امسال در نسل جدید S-Class قابلیت خودران سطح ۴ را ارائه خواهد کرد.
برخی این فناوریها را نماد آزادی میدانند و برخی پایان رانندگی واقعی. در هر صورت، خودرو دوباره در حال تغییر است.
بهنظر شما بزرگترین پیشرفت در این مسیر طولانی چه بوده؛ نوآوریای که بدون آن رانندگی مدرن غیرممکن بهنظر میرسید؟ و کدام خودرو بیشترین نقش را در این جهش ایفا کرده است؟
