چهار موش به فضا رفتند و یکی از آنها مادر شد.
این خبر شاید کوچک و عجیب به نظر برسد، اما پشت آن مجموعهای از شرایط درست قرار دارد. در دسامبر، یک موش ماده که دو هفته در مدار زمین زندگی کرده بود، پس از بازگشت، تولههای سالمی به دنیا آورد. برای دانشمندانی که بررسی میکنند آیا زندگی میتواند فراتر از زمین ادامه یابد، این تولد پاسخی بزرگتر از خود رویداد است.
این موشها در مأموریت شنژو-۲۱ چین در ۳۱ اکتبر به ایستگاه فضایی این کشور در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتری زمین فرستاده شدند. آنها به مدت ۱۴ روز در شرایط بیوزنی، در معرض تابشهای فضایی و فشارهای جسمی زندگی مداری بودند. در ۱۴ نوامبر سالم به زمین بازگشتند. در ۱۰ دسامبر، یکی از موشهای ماده ۹ توله به دنیا آورد که ۶ تای آنها زنده ماندند؛ نتیجهای که به گفته ScienceAlert در استانداردهای آزمایشگاهی طبیعی محسوب میشود.
وانگ هونگمی، پژوهشگر مؤسسه جانورشناسی آکادمی علوم چین گفت یافتهها نشان میدهد پرواز فضایی کوتاهمدت توانایی تولیدمثل موش را آسیب نزده است. این موضوع شاید محدود به نظر برسد، اما تولیدمثل همچنان یکی از پرسشهای دشوار درباره سفرهای طولانیمدت فضایی است.
موشها جایگزین نمادین نیستند؛ از آنها استفاده میشود چون زیستشناسیشان در بخشهای مهم با انسان مشترک است، سریع تولیدمثل میکنند و معمولاً مشکلات را زودتر از انسان آشکار میسازند. اگر قرار باشد قرار گرفتن در معرض شرایط فضایی چیزی بنیادی در تولیدمثل پستانداران را مختل کند، نخستین نشانهها معمولاً در موشها دیده میشود. آزمایشهای پیشین نشان داده بود اسپرم موش پس از قرار گرفتن در فضا همچنان قادر به بارور کردن تخمکها روی زمین است. این مطالعه گام فراتر گذاشت و بررسی کرد که آیا بارداری و زایمان پس از پرواز فضایی نیز امکانپذیر است.
خود مأموریت بدون مشکل نبود. تغییر در برنامه بازگشت، مدت اقامت موشها در مدار را طولانیتر کرد و نگرانیهایی درباره ذخایر غذایی به وجود آورد. تیمهای زمینی جیرههای اضطراری را از مواد غذایی فضانوردان آزمایش کردند، از جمله بیسکویتهای فشرده و شیر سویا. پس از بررسیهای ایمنی، شیر سویا به عنوان ذخیره جایگزین انتخاب شد. یک سامانه هوش مصنوعی حرکت، تغذیه و خواب موشها را پایش میکرد و چرخه روشنایی دقیقاً مطابق شب و روز زمینی تنظیم شده بود.
