این ماجرا همیشه از یک نقطه شروع میشود؛ دو نفر، یک تخت، یک پتو. تا نیمهشب، یکی مثل وسط تابستان عرق میریزد و دیگری مثل یک بوریتوی انسانی خودش را لای پتو پیچیده و از خودش میپرسد چرا پاهایش مثل قالب یخ سرد شدهاند. اگر این وضعیت برایتان آشناست، تنها نیستید.
همین کشمکش شبانه باعث شده چیزی که «روش خواب اسکاندیناویایی» نام گرفته، در شبکههای اجتماعی مطرح شود. مفهوم آن بسیار ساده است: زوجها یک تخت را شریک میشوند، اما هر نفر پتوی خودش را دارد. نه پتوهای مشترک، نه کشیدن پتو از طرف مقابل، و نه دلخوریهای بیصدا در ساعت دو صبح.
این شیوه سالهاست در بخشهایی از اسکاندیناوی رایج است؛ جایی که عملگرایی معمولاً بر نمایش صمیمیت ترجیح داده میشود. اخیراً این روش در اینترنت بهعنوان ترفندی برای نجات روابط از بیخوابی معرفی شده است. پرسش روشن این است که آیا واقعاً مؤثر است یا فقط یک راهحل اینترنتی دیگر برای مشکلی قدیمیتر از خود تشکهاست.
هیچ مطالعهای وجود ندارد که مستقیماً یک پتو را با دو پتو مقایسه کند. پژوهشگران آزمایش کنترلشدهای درباره اشتراک لحاف انجام ندادهاند. آنچه وجود دارد مجموعه بزرگی از تحقیقات خواب درباره تنظیم دما، راحتی حسی و عوامل مزاحم شبانه است. از این منظر، روش اسکاندیناویایی منطقی بهنظر میرسد.
دمای بدن هنگام به خواب رفتن بهطور طبیعی کاهش مییابد، اما شدت و الگوی این کاهش در افراد بسیار متفاوت است. سن، هورمونها، ترکیب بدنی و ریتم شبانهروزی تعیین میکنند که فرد گرمخواب است یا سردخواب. نوع رختخواب هم مهم است؛ پارچههای سنگین گرما را نگه میدارند و مواد قابلتنفس آن را آزاد میکنند. برای زوجهایی با نیازهای متفاوت، استفاده از یک پتو به معنای سازشی است که برای هیچکدام ایدهآل نیست.
پتوهای جداگانه به هر فرد اجازه میدهد اقلیم کوچک مخصوص خودش را تنظیم کند. فرد گرمخواب میتواند از پتوی سبک و قابلتنفس استفاده کند و فرد سردخواب بدون احساس گناه میتواند لایههای بیشتری اضافه کند. هیچ مذاکرهای لازم نیست.
البته دما تنها عامل نیست. حرکت، صدا و تفاوت در برنامه خواب هم نقش دارند. تحقیقات نشان میدهد زنان بیشتر از مردان با حرکت شریک زندگی از خواب بیدار میشوند. اگر یکی زودتر به تخت برود، زودتر بیدار شود یا در خواب مثل یک کشتیگیر خیالی غلت بزند، رختخواب جدا میتواند میزان این مزاحمت را کاهش دهد.
