در پی توافق ۱.۵ میلیارد دلاری شرکت Anthropic در پرونده نقض حقتألیف، صنعت هوش مصنوعی با چالش جدی دادههای آموزشی مواجه شده است. هماکنون حدود ۴۰ پرونده قضایی دیگر در جریان است که خواستار جبران خسارت بابت استفاده بدون مجوز از دادهها هستند؛ از جمله شکایتی علیه Midjourney به دلیل تولید تصاویر شخصیتهایی مانند سوپرمن.
در نبود یک نظام مجوزدهی مشخص، شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی ممکن است با موجی از دعاوی حقوقی روبهرو شوند که برخی نگراناند آینده این صنعت را به خطر بیندازد.
در همین راستا، گروهی از فناوران و ناشران وب سیستمی جدید با نام «Real Simple Licensing» یا RSL راهاندازی کردهاند که امکان صدور مجوز دادهها در مقیاس وسیع را فراهم میکند—البته به شرط آنکه شرکتهای هوش مصنوعی از آن استقبال کنند. این سیستم هماکنون مورد حمایت ناشران بزرگی مانند Reddit، Quora و Yahoo قرار گرفته است. پرسش اصلی این است که آیا این حرکت میتواند شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی را پای میز مذاکره بیاورد یا نه.
اکارت والثر، یکی از بنیانگذاران RSL و خالق استاندارد RSS، در گفتوگو با TechCrunch اظهار داشت: «ما نیازمند توافقنامههای مجوزدهی قابل خواندن توسط ماشین برای اینترنت هستیم—و RSL دقیقاً همین مشکل را حل میکند.»
در حالی که گروههایی مانند اتحاد ارائهدهندگان دادهها سالهاست خواستار شفافسازی در شیوههای جمعآوری داده هستند، RSL نخستین تلاش برای ایجاد زیرساخت فنی و حقوقی عملیاتی در این زمینه محسوب میشود. از نظر فنی، پروتکل RSL شرایط مجوزدهی مشخصی را برای محتوای ناشران تعیین میکند؛ از جمله امکان صدور مجوز اختصاصی یا استفاده از مجوزهای Creative Commons. وبسایتهای مشارکتکننده این شرایط را در فایل “robots.txt” خود درج میکنند تا شناسایی دادههای مشمول هر نوع مجوز آسانتر شود.
از نظر حقوقی، تیم RSL سازمانی با نام «RSL Collective» تأسیس کرده که وظیفه مذاکره و دریافت حقالزحمهها را بر عهده دارد—مشابه سازمانهای ASCAP برای موسیقی یا MPLC برای فیلم. هدف این است که صاحبان حقوق بتوانند از طریق یک نقطه تماس واحد با دهها شرکت مجوزگیرنده تعامل داشته باشند.
تاکنون ناشران متعددی به این مجموعه پیوستهاند، از جمله Yahoo، Reddit، Medium، O’Reilly Media، Ziff Davis (مالک Mashable و Cnet)، Internet Brands (مالک WebMD)، People Inc. و The Daily Beast. برخی دیگر مانند Fastly، Quora و Adweek نیز از این استاندارد حمایت کردهاند، هرچند هنوز به مجموعه حقوقی نپیوستهاند.
