هیچ خودرویی بهاندازه پونتیاک GTO نمیتواند دوران طلایی خودروهای ماسلکار را بهخوبی نمایندگی کند. پیش از معرفی GTO در سال ۱۹۶۴، دیترویت خودروهای سریع و قدرتمندی مانند شورولت ایمپالا 409 و پونتیاک 421 سوپر دیوتی تولید کرده بود. اما خرید چنین خودروهایی ممکن بود به انتخاب یک کد مخفی برای ارتقای موتور در فهرست آپشنها نیاز داشته باشد یا حتی به این دلیل دشوار باشد که خودرو مخصوص مسابقات ساخته شده و در تعداد محدودی به تولید رسیده بود.
اما GTO متفاوت بود. این خودرو به یک موتور قدرتمند V8 مجهز بود، ولی جذابیت آن فقط به موتور محدود نمیشد. GTO توانست تخیل آمریکاییها را به تسخیر خود درآورد، زیرا مجموعهای کامل بود؛ خودرویی جادهای با عملکردی قدرتمند، ظاهری جذاب و قابلیت اطمینان مناسب که برای حفظ تنظیمات فنی آن نیازی به گروه تعمیر و نگهداری مسابقهای نداشت. بازاریابی هوشمندانه باعث شد همه با GTO آشنا شوند و هر کسی که اندکی به خودروهای قدرتمند علاقه داشت، آرزوی داشتن یکی از آنها را در سر بپروراند. اما حروف GTO در واقع به چه معنا بودند؟
اگر این سؤال را از یک طرفدار فراری بپرسید، به شما میگوید GTO مخفف عبارت ایتالیایی Gran Turismo Omologato به معنای «تأیید صلاحیت برای مسابقات گرند تورر» است. او همچنین توضیح میدهد که این نام نخستین بار در سال ۱۹۶۲ برای نسخهای ویژه از خانواده فراری 250 GT به کار رفت.
فراری 250 GTO بهطور اختصاصی برای پیروزی در مسابقاتی مانند رقابت ۲۴ ساعته لمان ساخته شده بود. فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی (FIA)، نهاد ناظر بر مسابقات اتومبیلرانی، از فراری خواسته بود ۱۰۰ خودروی جادهای تولید کند تا این کوپه مجهز به موتور V12 برای شرکت در مسابقات تأیید صلاحیت شود. فراری موفق شد FIA را متقاعد کند که تمام ۱۰۰ خودروی موردنیاز را ساخته است، در حالی که در واقع تنها ۳۶ دستگاه از این خودرو تولید شده بود.
بنابراین، اتفاقی که در ادامه رخ داد، یعنی تصمیم پونتیاک در ایالت میشیگان آمریکا برای استفاده از نشان GTO، در فاصله حدود ۷۲۰۰ کیلومتری از فراری، را میتوان نوعی عدالت شاعرانه دانست.
پونتیاک پیش از آنکه فراری GTO وارد پیست مسابقات شود، افتخارات زیادی در رقابتهای اتومبیلرانی کسب کرده بود. این شرکت بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ دو بار برنده مسابقه دیتونا ۵۰۰ شد و همچنین قهرمانی رانندگان و سازندگان مسابقات نسکار گرند نشنال را به دست آورد. چندین پیروزی در مسابقات درگ انجمن ملی هاتراد (NHRA) نیز به مجموعه افتخارات این شرکت اضافه شد.
اما پونتیاک GTO خودرویی ویژه برای تأیید صلاحیت مسابقات نبود و اساساً برای رقابت در پیست ساخته نشده بود. این خودرو حتی امکان حضور در مسابقات با حمایت رسمی پونتیاک را هم نداشت؛ زیرا جنرال موتورز در ژانویه ۱۹۶۳ تمام فعالیتهای رسمی کارخانهای در حوزه ورزشهای موتوری را ممنوع کرده بود. این تصمیم باعث شد پونتیاک برای جلب توجه عموم مردم و جذب نسل تازه متولدشده پس از جنگ جهانی دوم، موسوم به بیبیبومرها، به راهکار دیگری نیاز داشته باشد.
ایدهای که اکنون به راهکاری افسانهای تبدیل شده، معمولاً به جان دلورین، مهندس ارشد وقت پونتیاک، نسبت داده میشود؛ هرچند دو مهندس دیگر به نامهای بیل کالینز و راس گی نیز در شکلگیری آن نقش داشتند. این سه نفر به این فکر افتادند که اگر موتور V8 بزرگ ۳۸۹ اینچ مکعبی، معادل ۶٫۴ لیتر، را که در خودروهای بزرگ پونتیاک استفاده میشد، در مدل میانسایز تمپست قرار دهند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
مشکل دلورین این بود که جنرال موتورز ممنوعیت دیگری هم وضع کرده بود که استفاده از موتورهای بزرگ V8 را در خودروهای میانسایز محدود میکرد. با این حال، این ممنوعیت فقط شامل موتورهای استاندارد خودروها میشد. پونتیاک با ارائه پکیج GTO و موتور ۳۸۹ بهعنوان یک آپشن سفارشی، توانست این محدودیت را دور بزند و خودروی عضلانی جدید خود را برای مدل سال ۱۹۶۴ روانه نمایشگاهها کند، بدون آنکه توجه مدیران ارشد جنرال موتورز را جلب کند.
موتور ۳۸۹ در نسخه پایه، با کاربراتور چهاردهانه، ۳۲۵ اسب بخار قدرت تولید میکرد. نسخه مجهز به سیستم Tri-Carb با سه کاربراتور دودهنه نیز قدرتی معادل ۳۴۸ اسب بخار داشت. بر اساس نتایج بیشتر آزمایشها، این نسخه میتوانست در کمتر از هفت ثانیه از حالت سکون به سرعت ۶۰ مایل بر ساعت، معادل ۹۷ کیلومتر بر ساعت، برسد.
اما زمانی که مجله Car and Driver شتاب صفر تا ۹۷ کیلومتر بر ساعت این خودرو را ۴٫۶ ثانیه ثبت کرد و مسافت یکچهارم مایل را در ۱۳٫۱ ثانیه پیمود، اعتبار و شهرت GTO تثبیت شد. چندین سال بعد مشخص شد که جیم وانگرز، نابغه تبلیغات پونتیاک، اعتراف کرده است خودرویی که این مجله آزمایش کرده بود، بهصورت مخفیانه به موتوری بزرگتر با حجم ۴۲۱ اینچ مکعب، معادل ۶٫۹ لیتر، مجهز شده بود.
البته پکیج GTO چیزی فراتر از یک موتور بزرگ بود. با انتخاب آپشن GTO برای پونتیاک تمپست لمانز، خریدار علاوه بر موتور قدرتمند، به گیربکس دستی سهسرعته با دستهدنده هورست که روی کف خودرو نصب شده بود، سیستم اگزوز دوقلو، فنرها و کمکفنرهای سفتتر و فن خنککننده موتور با قدرت بیشتر نیز دسترسی پیدا میکرد. گیربکس دستی چهارسرعته، دیفرانسیل لغزش محدود Safe-T-Track و دورسنج موتور هم بهصورت سفارشی قابل سفارش بودند. از سال ۱۹۶۷، امکان نصب دورسنج روی کاپوت نیز فراهم شد؛ قابلیتی که یادآور شکل اولیه نمایشگرهای هدآپ بود.
قطعاتی که ظاهر سریع و اسپرت GTO را شکل میدادند، بهاندازه تجهیزاتی که عملکرد آن را بهبود میبخشیدند، در ساخت شهرت این خودرو نقش داشتند. این تجهیزات ظاهری شامل پنل تزئینی داشبورد با طرح فلز تراشخورده، دو ورودی هوای تقلبی روی کاپوت، پلاکهای اختصاصی GTO و نشان «6.5 LITRE» بود که با املای بریتانیایی کلمه لیتر نوشته شده بود. این جزئیات به تقویت ارتباط ذهنی خریداران میان GTO و دنیای خاص و جذاب خودروهای اسپرت اروپایی کمک میکرد.
در نخستین سال عرضه، بیش از ۳۲ هزار دستگاه پونتیاک GTO فروخته شد و این رقم در سال ۱۹۶۵ از ۷۵ هزار دستگاه فراتر رفت. در سال ۱۹۶۶، GTO از یک پکیج سفارشی برای مدل تمپست به یک مدل مستقل تبدیل شد و فروش آن به ۹۶ هزار و ۹۴۶ دستگاه رسید؛ رقمی که این خودرو دیگر هرگز نتوانست به آن نزدیک شود.
با آغاز دهه ۱۹۷۰، محبوبیت GTO و موج علاقه به خودروهای ماسلکار که این مدل به شکلگیری آن کمک کرده بود، کاهش یافت. تولید GTO پس از سال ۱۹۷۴ متوقف شد.
این نام در سال ۲۰۰۴ بار دیگر به بازار بازگشت، اما این بازگشت کوتاهمدت و کمفروغ بود. مدل جدید در واقع نسخهای از هولدن مونارو استرالیایی بود که با نشان پونتیاک عرضه میشد و نتوانست در حد اعتبار نسخه اصلی ظاهر شود. با وجود موتور ۶ لیتری V8 از خانواده LS2 که ۴۰۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد، فروش خودرو هرگز از ۱۶ هزار دستگاه فراتر نرفت و تولید آن نیز پس از سال ۲۰۰۶ متوقف شد.




