چه کسی شبکه ماهوارهای نظامی استارشلید اوکراین را که اسپیسایکس ساخته بود، از کار انداخت؟ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، هر دو تلاش میکنند بیتقصیر جلوه کنند؛ تلاشی که چندان باورپذیر نیست.
اوایل این هفته، ارتش اوکراین دسترسی به خدمات استارشلید را برای اهدافی که با سرعت بیش از ۱۰۰ مایل بر ساعت حرکت میکنند و بنا بر گزارشها، گاهی حتی اهداف کندتر از آن نیز از دست داد. این اتفاق اوکراین را از ارتباط با پهپادهای سریع و دیگر وسایل پرنده محروم کرد و توانایی این کشور برای رهگیری بخش بزرگی از حملات روسیه را مختل ساخت. این اختلال همزمان شد با اصرار ترامپ بر اینکه اوکراین حملات خود به پالایشگاههای نفت روسیه را متوقف کند؛ حملاتی که ترامپ افزایش سرسامآور قیمت نفت را به آنها نسبت میدهد، نه مثلاً به جنگ فاجعهبارش با ایران.
ماسک تصمیمگیری در این زمینه را انکار کرد و مسئولیت را به کاخ سفید نسبت داد. او روز چهارشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این سامانهها «در مالکیت و کنترل دولت ایالات متحده هستند» و «هرگونه محدودیت در سرعت یا استفاده را ارتش آمریکا و در نهایت رئیسجمهور تعیین میکنند». اما این اظهارات را باید با توجه به نشانههای دیگر در نظر گرفت. ماسک همان روز در پستی دیگر نوشت که «وقت رفتن» ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، فرا رسیده است. او همچنین در واکنش به پستی دیگر که اوکراین را به «قشقرق به پا کردن به دلیل برآورده نشدن تمام خواستههایش، از جمله استفاده تهاجمی از این سامانهها» متهم میکرد، نوشت: «درست است.»
بر اساس گزارشها، مقامهای کاخ سفید در ابتدا به اوکراینیها گفتند که از این موضوع اطلاعی ندارند و مدعی شدند که کاهش سرعت خدمات ممکن است ناشی از یک اختلال فنی باشد. با این حال، خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه گزارش داد که دو مقام آمریکایی و یک مقام غربی گفتهاند دستور اعمال محدودیت بر استارشلید در اوکراین واقعاً از کاخ سفید صادر شده است. در مقابل، یک مقام ارشد آمریکایی به این خبرگزاری گفت: «رئیسجمهور هرگز چنین درخواستی مطرح نکرده است.» البته این جمله به معنای آن نیست که دولت آمریکا چنین درخواستی مطرح نکرده باشد. ترامپ روز جمعه نیز علناً صدور این دستور از سوی خود را انکار کرد و از ماسک دفاع کرد و گفت: «کار من نبود و فکر نمیکنم ایلان هم این کار را کرده باشد.»

