نانسی بارکر، زیستشناس حیاتوحش، هنگام مشاهده شیرها و کفتارها در طبیعت متوجه شد که شیرها بهطور فعال کفتارها را دنبال میکنند. وقتی او این مشاهدات را با همکارانش در میان گذاشت، آنها اصرار داشتند که او موضوع را برعکس دیده است؛ به گفته آنها، این کفتارها بودند که برای پیدا کردن لاشه و باقیمانده غذا، شیرها را دنبال میکردند، نه برعکس. برخی دیگر نیز معتقد بودند آنچه بارکر دیده، صرفاً برخوردهای تصادفی میان این دو شکارچی بوده است.
اما مشخص شد بارکر اشتباه نکرده و واقعاً درست دیده بود. برای آزمایش این فرضیه، بارکر و همکارانش روی ۱۷ شیر و ۱۴ کفتار خالدار از دو منطقه مختلف، یعنی پارک ملی اتوشا در نامیبیا و منطقه چوبه-لینیانتی در بوتسوانا، قلادههای مجهز به GPS نصب کردند.
پژوهشگران پس از بررسی هزاران مورد مشاهده، چیزی را که بارکر «رقص پنهان» میان این دو شکارچی مینامد، تأیید کردند. در واقع، شیرها معمولاً به سمت کفتارها حرکت میکردند، در حالی که کفتارها ترجیح میدادند در فاصلهای چند کیلومتری از شیرها باقی بمانند. این موضوع نشان میداد که کفتارها برخلاف تصور قبلی، علاقهای به دنبال کردن شیرها برای تغذیه از باقیمانده شکار آنها ندارند و اگر قرار باشد یکی از دو طرف فاصله بگیرد، کفتارها ترجیح میدهند از شیرها دور بمانند.
نتایج این پژوهش امروز در مجله Frontiers in Ethology منتشر شده است.
بارکر که این پژوهش را در دوران تحصیل در مقطع دکترا در دانشگاه کوازولو-ناتال آفریقای جنوبی انجام داده است، به Gizmodo گفت: «این پژوهش نشان میدهد همزیستی آنها بهطور مداوم از طریق حرکت و جابهجایی مدیریت میشود، نه اینکه فقط در درگیریهای شدید بر سر لاشهها شکل بگیرد. آنچه میبینیم ترس نیست؛ بلکه تمایل ظریف و مداومی برای فاصله گرفتن از خطر است.»
به دلایل مختلف، ردیابی مداوم حیاتوحش برای پیدا کردن الگوهای رفتاری کار سادهای نیست. بارکر به Gizmodo گفت: «اثبات تعاملات لحظهبهلحظه این حیوانات تنها از طریق مشاهده مستقیم تقریباً غیرممکن است» و پژوهش جدید با هدف غلبه بر همین چالشهای عملی انجام شد.
قلادههای ردیاب هر پنج دقیقه یکبار موقعیت شیرها و کفتارها را برای پژوهشگران ارسال میکردند. هر زمان که دادهها نشان میدادند یک شیر و یک کفتار در فاصله نزدیکی از یکدیگر قرار گرفتهاند، پژوهشگران با دقت الگوهای تعامل میان این دو گونه را ثبت کردند و دادهها را با استفاده از سه روش آماری مستقل مورد بررسی قرار دادند.
