در ۲۸ آگوست ۲۰۲۵، اخترشناسان سامانه راداری ناسا را به سمت منطقهای از فضا نشانه رفتند که انتظار میرفت یک سیارک نزدیک به زمین در آن ظاهر شود. اما این جرم آسمانی هرگز مشاهده نشد و پژوهشگران را با پرسشهای جدیدی روبهرو کرد. این غیبت غیرمنتظره، چیزی را که قرار بود یک رصد معمولی باشد، به پروندهای جالب درباره یک شناسایی اشتباه تبدیل کرد.
در مطالعهای که در مجله Nature Astronomy منتشر شده، گروهی از دانشمندان هویت واقعی یک جرم نزدیک به زمین با رفتار دوگانه را آشکار کردهاند. پژوهشگران به مدت ۲۸ سال این جرم را زیر نظر داشتند و تصور میکردند احتمالاً یک سیارک است. اما تغییر اخیر در مسیر حرکت آن نسبت به پیشبینیها نشان داد که عامل ناشناختهای بر حرکت این جرم تأثیر میگذارد.
اگرچه مشاهدات قبلی از جرم 1998 SH2 نشانه واضحی از رفتار شبیه به دنبالهدارها نشان نمیداد، اندازهگیریهای دقیقتر موقعیت آن در آسمان ثابت کرد که حرکت این جرم نامنظم است؛ رفتاری که بیشتر به یک دنبالهدار شباهت دارد.
این جرم که بهعنوان یک دنبالهدار پنهان شناخته میشود، از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۶ در مدار خود به دور خورشید ردیابی شد و در این مدت دو بار به دور ستاره منظومه شمسی چرخید. اما تا سال ۲۰۲۵ دانشمندان تصمیم نگرفتند مشاهدات بیشتری را با استفاده از شبکه فضای عمیق ناسا (Deep Space Network) انجام دهند.
این جرم که بهطور موقت سیارک 1998 SH2 نامگذاری شده بود، در طول مدار ۴.۵ ساله خود به دور خورشید، با فاصلهای ایمن حدود ۲ میلیون مایل (۳ میلیون کیلومتر) از زمین عبور کرده بود. پژوهشگران با استفاده از دادههای مدارهای قبلی، موقعیت آن را محاسبه کردند و تأثیر گرانش خورشید و سیارات بر مسیر حرکت آن را نیز در نظر گرفتند.
سپس آنتنهای رادیویی عظیم ناسا را به سمت نقطه مشخصی از آسمان هدایت کردند، اما سیارک 1998 SH2 در آن محل مشاهده نشد.
داویده فارنوچیا، مهندس ناوبری در مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا و نویسنده اصلی این پژوهش، در بیانیهای اعلام کرد: «پس از اینکه ما اختلالات غیرگرانشی مؤثر بر حرکت 1998 SH2 را اندازهگیری کردیم و متوجه شدیم این تغییرات با یک سیارک سازگار نیست، احتمال دادیم که این جرم ممکن است یک دنبالهدار فعال باشد.» .
پژوهشگران با بررسی دقیق مشاهدات قبلی این جرم نزدیک به زمین دریافتند که این جرم احتمالاً با خارج کردن گاز به فضا، نیروی رانش کوچکی ایجاد میکند. همین نیروی اندک باعث میشود مسیر حرکت آن از مسیر پیشبینیشده منحرف شود.
وقتی یک دنبالهدار از نزدیکی خورشید عبور میکند، گرمای این ستاره باعث تبدیل یخ موجود در آن به گاز میشود. دانشمندان معمولاً دنبالهدارهای معمولی را از روی نشانههایی مانند دم مشخص آنها و «کُما» (هالهای از گاز و غبار که هسته دنبالهدار را احاطه میکند) شناسایی میکنند.
اما در مورد 1998 SH2، میزان خروج گاز و غبار بسیار کمتر بوده و به همین دلیل دم و کمای آن در بیشتر مشاهدات قابل تشخیص نبوده است.
پژوهشگران این مطالعه برای بررسی دقیقتر 1998 SH2 در زمان نزدیک شدن آن به زمین در آگوست ۲۰۲۵، مجموعهای از رصدهای جدید را انجام دادند. آنها از کمک اخترشناسان مستقر در تلسکوپ ۳.۶ متری کانادا-فرانسه-هاوایی در نزدیکی قله مائونا کیا در هاوایی، تلسکوپ دانمارکی ۱.۵ متری رصدخانه جنوبی اروپا در لاسیا، شیلی، و همچنین تلسکوپ بسیار بزرگ ۸.۲ متری رصدخانه جنوبی اروپا در کوه سرو پارانال شیلی استفاده کردند.
