شاعری که قدیمیترین شعر باقیمانده به زبان انگلیسی را سروده، ظاهراً فردی بیسواد، غیرموسیقیدان و یک گاوچران عادی از ویتبی در یورکشایر شمالی در منطقهای است که امروز در بریتانیا قرار دارد. اکنون نسخه اصلی این شعر که به زبان انگلیسی باستان نوشته شده، در دسترس قرار گرفته است.
این مورد در واقع سومین نسخه کشفشده از شعر «سرود کادمون» است. این دستنوشته در کتاب «تاریخ کلیسایی مردم انگلستان» اثر بید، راهب انگلیسی شمالی، آمده و بین سالهای ۸۰۰ تا ۸۳۰ میلادی تاریخگذاری شده است. اگرچه دو نسخه قبلی کشفشده کمی قدیمیتر هستند، اما عمدتاً به زبان لاتین نوشته شدهاند و تنها بخشهایی از انگلیسی باستان در حاشیه یا پایان آنها دیده میشود.
در مقابل، نسخه تازه کشفشده دارای متن اصلی شعر به زبان انگلیسی باستان است و نشان میدهد در آن دوره علاقه به این زبان در حال افزایش بوده است. این موضوع بر اساس یک پژوهش جدید منتشرشده در نشریه «Early Medieval England and its Neighbours» گزارش شده است.
«کشف یک نسخه جدید از اوایل قرون وسطی از این شعر، پیامدهای مهمی برای درک ما از زبان انگلیسی باستان و میزان ارزشگذاری آن در آن دوره دارد»، مارک فاکنر، یکی از نویسندگان این پژوهش و مورخ در کالج ترینیتی دوبلین در ایرلند، در بیانیهای گفته است. او افزود این یافته نشان میدهد که خوانندگان اولیه تا چه اندازه برای شعر انگلیسی ارزش قائل بودند.
تاریخچهای پر فراز و نشیب
گفته میشود «سرود کادمون» از یک تجربه الهی سرچشمه گرفته است؛ زمانی که این کارگر بیسواد پس از یک ملاقات معنوی توانست «۹ خط شعر پیچیده در ستایش خدا برای آفرینش جهان» را از خود بخواند، طبق بیانیه پژوهشگران. بید این شعر را در کتاب خود که حدود سال ۷۳۱ میلادی نوشته شده بود، آورده است؛ کتابی که بعدها توسط پیروان او در دورههای بعدی نسخهبرداری شد.
پژوهشگران بر این باورند که دستکم ۱۶۰ نسخه باقیمانده از «تاریخ کلیسایی بید» وجود دارد، اما نسخه تازه کشفشده سرنوشت بسیار پرفرازونشیبی داشته است. به گفته آنها، پس از اینکه این نسخه بین سالهای ۸۰۰ تا ۸۳۰ میلادی در ایتالیا رونویسی شد، در جریان جنگهای ناپلئونی در دهه ۱۸۱۰ به سرقت رفت. سپس این دستنوشته از چندین مجموعه خصوصی عبور کرد تا اینکه در سال ۱۹۷۲ به کتابخانه ملی مرکزی رم رسید.
