اگر فقط به دیدگاههای حامیان افزایش جمعیت توجه شود، ممکن است اینطور به نظر برسد که کاهش رشد جمعیت جهان یک فاجعه بزرگ در راه است. اما برخی پژوهشگران، از جمله دانشمندانی از Flinders University که نتایج تحقیقات خود را در مجله Environmental Research Letters منتشر کردهاند، معتقدند این وضعیت لزوماً بد نیست، زیرا بهگفته آنها بشر مدتها پیش از حد ظرفیت جمعیتی زمین عبور کرده است.
این مطالعه با بررسی روند جمعیت جهانی و مصرف منابع در طول قرنها نشان میدهد که تعادل بین رشد جمعیت و توانایی زمین برای پشتیبانی از آن، در اواسط قرن بیستم به هم خورده است. پیش از دهه ۱۹۵۰، افزایش جمعیت با افزایش منابع همراه بود و این موضوع به رشد تمدن جهانی کمک میکرد، زیرا فعالیتهای انسانی در حوزههای مختلف نوعی چرخه تقویتکننده ایجاد کرده بود که رشد را پایدار نگه میداشت.
اما پس از آن، جمعیت همچنان افزایش یافت در حالی که کارایی رشد کاهش پیدا کرد. به این ترتیب، جهان وارد دورهای شد که پژوهشگران آن را «مرحله جمعیتی منفی» مینامند. در این مرحله، افزایش جمعیت دیگر به رشد سریعتر منجر نمیشود. به گفته Cory Bradshaw، نویسنده اصلی این تحقیق، اضافه شدن افراد بیشتر نهتنها به بهبود شرایط کمک نمیکند، بلکه مشکلات را بیشتر میکند.
در حال حاضر جمعیت جهان حدود ۸.۳ میلیارد نفر است و همچنان در حال افزایش است، اما با سرعت کمتر. پیشبینی میشود این روند بین سالهای پایانی دهه ۲۰۶۰ تا ۲۰۷۰ به اوج خود، یعنی حدود ۱۱.۷ تا ۱۲.۴ میلیارد نفر برسد و پس از آن کاهش یابد؛ روندی که از زمان Black Death تاکنون مشاهده نشده است.
پژوهشگران تأکید میکنند که مشکل اصلی خود انسانها نیستند، بلکه منابعی است که برای حفظ تمدن به آنها نیاز است؛ از جمله مصرف گسترده سوختهای فسیلی، تولید فشرده مواد غذایی و رشد صنعتی آلاینده. به گفته آنها، بشر با استفاده از نفت و گاز توانسته پیامدهای فشار بر منابع را بهطور موقت به تعویق بیندازد، اما این موضوع باعث شده سیستم فعلی دچار فشار شدید و ناپایداری شود.
بر اساس برآورد این پژوهش، اگرچه جمعیت جهان ممکن است به حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیارد نفر برسد، اما تعداد جمعیتی که میتواند بهطور پایدار و بدون فشار بیشازحد بر زمین زندگی کند، احتمالاً نزدیک به ۲.۵ میلیارد نفر است. این نشان میدهد که بشر از این حد بسیار فراتر رفته و در آینده نیز فاصله خود را با آن بیشتر خواهد کرد.
