درون دهانه شَکلتون در ماه همیشه در تاریکی فرو رفته است. این ویژگی آن را به یکی از مرموزترین ساختارهای زمینشناسی قطب جنوب ماه و در عین حال یکی از امیدبخشترین مکانها برای وجود منابع ارزشمند، بهویژه یخ آب، تبدیل کرده است.
استخراج آب از ماه چشماندازی بسیار جذاب دارد. وجود منبع آب در محل میتواند به حضور پایدار انسان روی ماه کمک کند و امکان تولید سوخت موشک در فضا را فراهم سازد؛ موضوعی که ماه را به یک ایستگاه میانراهی ایدهآل برای مأموریتهای اعماق فضا تبدیل میکند. آمریکا و چین برای دستیابی به این هدف در رقابتاند، زیرا کشوری که زودتر موفق شود، مزیت پیشتازی بهدست میآورد و میتواند زیرساخت استخراج را ایجاد کرده و نحوه استفاده از این منبع را تعیین کند.
هر دو کشور قصد دارند امسال یک فضاپیما را روی لبه دهانه شَکلتون فرود بیاورند. اگرچه هیچکدام تاریخ رسمی پرتاب اعلام نکردهاند، اما هر دو مأموریت در هفتههای اخیر به مراحل مهم توسعه رسیدهاند و نشان میدهند که احتمالاً در ماههای آینده پرتاب خواهند شد. این مأموریتها نخستین تلاشها برای فرود کنترلشده در یکی از پرطرفدارترین مناطق ماه هستند و رقابتی جدی برای دستیابی به منابع آبی آن را آغاز میکنند.
سوی آمریکا، شرکت بلو اوریجین در حال آمادهسازی نخستین پرواز آزمایشی فرودگر باری «بلو مون مارک ۱» در اوایل سال ۲۰۲۶ است. این فرودگر هشتمتری قرار است با موشک «نیو گلن» به فضا پرتاب شود و در نزدیکی دهانه شَکلتون فرود بیاید تا کارایی سختافزار و سامانههایش بررسی شود.
مارک ۱ برای حمل تا سه تُن بار به سطح ماه طراحی شده و در صورت موفقیت در این آزمایش، به یکی از داراییهای مهم ناسا تبدیل خواهد شد. ناسا همین فرودگر را برای انتقال رُبات کاوشگر VIPER به قطب جنوب ماه در سال ۲۰۲۷ انتخاب کرده است؛ رُباتی که قرار است بهدنبال منابع فرّار مانند یخ آب در دهانه شَکلتون و دیگر نواحی همیشه در سایه ماه بگردد.
اما پیش از آن، بلو اوریجین باید این پرواز نمایشی را با موفقیت انجام دهد. مارک ۱ از اوایل فوریه در مرکز فضایی جانسون ناسا در هیوستون تحت آزمایش قرار دارد. روز جمعه، دیو لیمپ مدیرعامل بلو اوریجین اعلام کرد که فرودگر وارد اتاق آزمایش خلأ حرارتی شده است؛ جایی که شرایط سخت دمایی و خلأ فضا و سطح ماه شبیهسازی میشود.
چین در حالی که بلو اوریجین با سرعت خوبی پیش میرود، رویکرد بسیار تهاجمیتری برای جستوجوی یخ آب ماه در پیش گرفته است. مأموریت «چانگئه ۷» متعلق به آژانس فضایی ملی چین قرار است در ماه اوت با موشک «لانگ مارچ ۵» پرتاب شود و یک مدارگرد، فرودگر، رُبات کاوشگر و یک کاوشگر جهنده را به ماه برساند.
این فرودگر نیز مانند مارک ۱ در نزدیکی دهانه شَکلتون فرود خواهد آمد و سپس رُبات و کاوشگر جهنده را مستقر میکند. هر یک از این محمولهها ابزارهای علمی برای بررسی سطح ماه و جستوجوی یخ آب حمل میکنند. از آنجا که بلو اوریجین رُبات VIPER ناسا را تا سال ۲۰۲۷ پرتاب نخواهد کرد، چین ممکن است دستکم یک سال زودتر در این رقابت برای یافتن منابع آبی ماه پیش بیفتد.
