حدود ۵۰۰ سال پیش، چهار دختر نوجوان در آمریکای جنوبی در یک آیین قربانیکردن اینکاها با ضربه به سر کشته شدند.
پژوهشگران با استفاده از سیتیاسکن بقایای مومیاییشده این کودکان را بررسی کردهاند؛ بقایایی که پیشتر در ارتفاعات آتشفشانهای آمپاتو و سارا سارا در پرو امروزی پیدا شده بود. نتایج این بررسیها که در ژانویه در مجله Journal of Archaeological Science: Reports منتشر شده، شواهد مستقیمی از این آیین خشونتآمیز ارائه میدهد.
اینکاها یکی از قدرتمندترین تمدنهای پیشاکلمبی آمریکای جنوبی بودند و ساخت ماچو پیچو از مشهورترین دستاوردهای آنهاست. این امپراتوری از اواخر دهه ۱۲۹۰ تا سال ۱۵۷۲ دوام داشت و بسیاری از مردم پرو امروز از نسل همین اقوام بومی هستند.
این چهار کودک در آیینی به نام «کاپاکوچا» قربانی شدهاند؛ آیینی که پژوهشگران آن را یکی از مهمترین مراسم مذهبی امپراتوری اینکا توصیف کردهاند. این مراسم با دربار سلطنتی، بلایای طبیعی، جشنهای فصلی و جابهجاییهای قومی مرتبط بود. در این پژوهش آمده است که کودکان قربانیشده در کاپاکوچا «نمایندگان جوامع زنده خود در برابر خدایان» محسوب میشدند.
منابع تاریخی این آیینها را توصیف کردهاند، اما تعداد کمی از قربانیان واقعی کاپاکوچا تاکنون پیدا شدهاند. به همین دلیل، بقایای این چهار کودک — آمپاتو شماره ۱، آمپاتو شماره ۲، آمپاتو شماره ۴ و سارا سارا (که هرکدام به نام آتشفشانی که در آن پیدا شدهاند نامگذاری شدهاند) — فرصت نادری برای بررسی مستقیم و همچنین امکان سنجش درستی متون تاریخی فراهم میکنند.
سیتیاسکن آمپاتو شماره ۱، که با نام «بانوی آمپاتو» نیز شناخته میشود، آسیبهایی را در جمجمه و بخشهایی از لگن و قفسه سینه او نشان داده است. ضربههای واردشده به سر و لگن کشنده بودهاند. او در حدود ۱۴سالگی جان باخته و بدنش بهطور طبیعی در اثر سرمای شدید مومیایی شده است. بقایای او همراه با کیسههای کوچک ذرت، تکههای سفال و پیکرههای کوچک کشف شد.
آمپاتو شماره ۲ در حدود هشتسالگی در جریان همین آیین قربانی شده و او نیز بر اثر ضربه شدید به سر جان باخته است. نکته مهم این است که بررسیهای سیتیاسکن نشان میدهد او مشکلات جسمی طولانیمدت داشته؛ موضوعی که با روایتهای تاریخی درباره ویژگیهای کودکانی که برای این مراسم انتخاب میشدند در تضاد است.
داگمارا سوخا، زیستباستانشناس مرکز مطالعات آند در دانشگاه ورشو و یکی از نویسندگان پژوهش، به گیزمودو گفته است یافتهها نشان میدهد گزارشهای مهاجمان اروپایی باید با احتیاط خوانده شوند. او توضیح داده که هرچند منابع تاریخی کودکان قربانیشده را «کاملاً سالم و بیعیب» توصیف کردهاند، اما تحلیلهای علمی امروز تصویری کاملاً متفاوت ارائه میدهد. به گفته او، این تفاوت ممکن است بازتاب شرایط کلی زندگی در امپراتوری اینکا باشد، یا شاید نشان دهد که مهاجمان اروپایی درک دقیقی از معیارهای «ایدهآل» در نگاه خود اینکاها نداشتند.
