در جهانی که رو به گرمتر شدن میرود، خرس قطبی به نماد غیررسمی فروپاشی زیستمحیطی تبدیل شده است. تصاویر خرسهایی که به پوست و استخوان رسیدهاند و روی تکههای کوچک و در حال آبشدن یخ دریایی برای شکار تلاش میکنند—و اغلب ناکام میمانند—برای همه آشناست. اما در مجمعالجزایر دورافتادهای در نروژ، داستانی کاملاً متفاوت در حال شکلگیری است.
اسوالبارد حدود ۳ هزار سکنه دارد و تقریباً همین تعداد خرس قطبی در منطقه اسوالبارد و دریای بارنتس زندگی میکنند. تخمین زده میشود حدود ۳۰۰ خرس در تمام طول سال در این مجمعالجزایر باقی میمانند. در سراسر قطب شمال، کاهش یخ دریایی زیستگاه حیاتی شکار این گونه را از بین میبرد و اسوالبارد نیز از این قاعده مستثنی نیست. با این حال، جمعیت خرسهای قطبی این منطقه در حال رشد است و حتی از سال ۲۰۰۰ وزن بیشتری پیدا کردهاند، آن هم در شرایطی که یخهای دریایی با سرعت در حال ناپدید شدن است.
این یافته که روز پنجشنبه در نشریه Scientific Reports منتشر شد، برای پژوهشگران کاملاً غافلگیرکننده بود. جان آارس، پژوهشگر ارشد مؤسسه قطبی نروژ و نویسنده اصلی مطالعه، به Ireland Live گفت زمانی که در سال ۲۰۰۳ به این مؤسسه پیوست، انتظار داشت خرسها لاغرتر شده باشند و جمعیتشان رو به کاهش باشد.
اندرو دروچر، استاد زیستشناسی دانشگاه آلبرتا و یکی از نویسندگان مقاله، به گروه حامی Polar Bears International گفت این پژوهش نشان میدهد جمعیتهای مختلف خرس قطبی میتوانند تفاوتهای زیادی با یکدیگر داشته باشند و اسوالبارد نمونهای از این تفاوتها در بیش از دو دهه کاهش سریع یخ دریایی است.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که میانگین دما در منطقه دریای بارنتس پیرامون اسوالبارد از سال ۱۹۸۰ تاکنون هر دهه تا ۳.۶ درجه فارنهایت (۲ درجه سلسیوس) افزایش یافته است. در نتیجه، طبق مطالعات، این منطقه بین سالهای ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۴ سالانه چهار روز از زیستگاه یخ دریایی خود را از دست داده است؛ نرخی که به گفته آارس و همکارانش بیش از دو برابر سریعتر از هر منطقه دیگری است که خرسهای قطبی در آن زندگی میکنند.
با وجود این شرایط، جمعیت خرسهای قطبی دریای بارنتس از زمان سرشماری سال ۲۰۰۴ که حدود ۲۶۵۰ فرد را در منطقه برآورد کرده بود، عمدتاً پایدار مانده است.
این یافته یک معمای بومشناختی ایجاد میکند، اما آارس و همکارانش چند توضیح احتمالی برای اینکه چگونه خرسهای قطبی اسوالبارد با وجود از دست دادن سریع زیستگاه همچنان رشد کردهاند، مطرح میکنند.
به گفته پژوهشگران، یکی از دلایل ممکن این است که جمعیت طعمههای زمینی خرسها—مانند گوزن شمالی و والروس—پس از سالها بهرهبرداری بیش از حد توسط انسان دوباره در حال افزایش است. این گونهها ممکن است اکنون بخشی از رژیم غذایی خرسها را جبران کنند، زیرا شکار طعمههای دریایی—بهویژه فک حلقهای—کمتر در دسترس قرار گرفته است.
