الگوهای عجیب کمنور شدن ستاره «ابطالجوزا» ــ ابرغول سرخ عظیم صورت فلکی شکارچی ــ دهههاست که اخترشناسان را سردرگم کرده است. اکنون پژوهشگران بیش از هر زمان دیگری به اثبات این فرضیه نزدیک شدهاند که یک ستاره همراه عامل این رفتار غیرعادی است.
دانشمندان مرکز اخترفیزیک هاروارد–اسمیتسونین با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپهای زمینی، الگوی تازهای از تغییرات در ابطالجوزا شناسایی کردهاند. آنها تغییراتی در طیف نوری ستاره ــ یعنی رنگهای مختلف نوری که از عناصر سازنده آن ساطع میشود ــ و همچنین در سرعت و جهت حرکت گازهای لایههای بیرونی ستاره مشاهده کردهاند؛ تغییراتی که ناشی از عبور ردی از ماده متراکمتر است.
این تغییرات نتیجه مستقیم حرکت ستاره همراه، «سیوارها»، در میان لایههای بیرونی ابطالجوزا است. ردی که پژوهشگران مشاهده کردهاند همان «دنباله» سیوارهاست که هر شش سال، درست پس از عبور این ستاره از مقابل ابطالجوزا، دیده میشود.
به گفته آندریا دوپری، نویسنده اصلی پژوهش، این پدیده شبیه حرکت یک قایق روی آب است؛ ستاره همراه موجهایی در جو ابطالجوزا ایجاد میکند که در دادهها قابل مشاهده است. او میگوید برای نخستین بار نشانههای مستقیم این دنباله گازی دیده شده و این موضوع تأیید میکند که ابطالجوزا واقعاً یک همراه پنهان دارد که ظاهر و رفتار آن را شکل میدهد.
دوپری و همکارانش این نتایج را در نشست انجمن اخترشناسی آمریکا در فینیکس ارائه کردند. بنا بر اعلام ناسا، این پژوهش برای انتشار در نشریه Astrophysical Journal پذیرفته شده است.
