این دستگاه مرموز ASML حدود ۴۰۰ میلیون دلار قیمت دارد و شرکتهایی که GPU تولید میکنند بدون آن عملاً قادر به ادامه کار نیستند. بدون GPU خبری از هوش مصنوعی نیست و در حال حاضر هم اقتصاد جهانی بدون جریان سرمایهگذاری در AI — که با سرعتی نگرانکننده شرکتها را میسازد، گسترش میدهد و فعالیتهای اقتصادی نهچندان اخلاقی و نهچندان مفید را پیش میبرد — قابل تصور نیست؛ هرچند شاید این وضعیت موقتی باشد.
یک ویدیوی ۵۵ دقیقهای تازه در یوتیوب، دقیقترین و قابلفهمترین توضیحی است که تاکنون درباره این دستگاه ۴۰۰ میلیون دلاری — سیستم لیتوگرافی EUV عظیم ASML — دیدهام؛ اینکه این فناوری چگونه و چرا ساخته شد و اساساً چطور کار میکند. این ویدیو را کانال Veritasium ساخته؛ کانالی علمی به میزبانی درک مولر که نزدیک به ۲۰ میلیون دنبالکننده دارد. عدد بزرگی است، اما در مقایسه با ۴۵۸ میلیون دنبالکننده MrBeast چندان چشمگیر به نظر نمیرسد. این کانال قدرتمند اما نسبتاً تخصصی است؛ آنقدر معتبر که اجازه ورود به اتاق تمیز ASML را پیدا کند.
در زمان انتشار این گزارش، ویدیو عملکرد بسیار خوبی داشت و به حدود ۱۰ میلیون بازدید رسیده بود؛ آن هم درباره موضوعی مثل لیتوگرافی فرابنفش. خوشبختانه ویدیو از کلیشههای رایج و سطحی که معمولاً ویدیوهای علمی «خیلی هیجانانگیز» را خراب میکند، دوری کرده است. با مخاطب مثل کودک رفتار نمیکند، پر از شوخیهای بیمزه «همین الان اتفاق افتاد» نیست و حالوهوای آن نشان میدهد سازندگان ویدیو برای بینندگان احترام قائلاند و واقعاً میخواهند آنها پس از تماشا، آگاهتر از قبل باشند.
