فرانچسکو کاچاتوره، که خود را یک شکگرا میداند، پس از دو دهه فعالیت در صنعت هوافضای اروپا و رسیدن به نقطهای بحرانی، تصمیمی جسورانه و خوشبینانه گرفت: تأسیس یک شرکت فضایی.
او در مصاحبهای اخیر گفت: «از خودت میپرسی، واقعاً دارم چه کار میکنم؟ چند فرصت جالب داشتم، اما در نهایت فرو ریختم و فهمیدم میخواهم چیزی را خودم بسازم.»
آن «چیز» تبدیل شد به یکی از دشوارترین چالشهای صنعت هوافضا: بازگشت از مدار. کاچاتوره بههمراه همبنیانگذارش، ویکتور گومز گارسیا، شرکت Orbital Paradigm را در مادرید راهاندازی کردند؛ استارتآپی که هدفش ساخت کپسول بازگشتی برای باز کردن بازارهای جدید در زمینه مواد تولیدشده در شرایط بیوزنی است.
در کمتر از دو سال، با تیمی ۹ نفره و بودجهای کمتر از یک میلیون یورو، آنها موفق شدند نمونه آزمایشیای به نام KID بسازند؛ پیشدرآمدی برای کپسول فضایی قابلبازیابی آینده به نام Kestrel. کید KID بسیار ساده طراحی شده: حدود ۲۵ کیلوگرم وزن دارد، قطر آن حدود ۴۰ سانتیمتر است و فاقد سامانه پیشرانش است. این مأموریت نخستین باری خواهد بود که این شرکت سختافزاری را به مدار میفرستد.
مشتریان این مأموریت نمایشی شامل استارتآپ فرانسوی Alatyr در حوزه رباتیک فضایی، دانشگاه Leibniz آلمان و یک مشتری ناشناس دیگر هستند. تاکنون، Orbital Paradigm موفق به جذب ۱.۵ میلیون یورو سرمایه اولیه از شرکتهایی مانند Id4، Demium، Pinama، Evercurious و Akka شده است.
جالب اینکه این شرکت در ابتدا قصد ساخت کپسول بازگشتی را نداشت. بنیانگذاران ابتدا به رباتیک در فضا فکر میکردند، اما مشتریان بالقوه بارها تأکید کردند که نیاز اصلیشان توانایی رفتن به مدار، ماندن کوتاهمدت و بازگشت — بهصورت تکرارشونده — است.
کاچاتوره میگوید: «مشتریها نمیخواهند فقط یکبار پرواز کنند.» او مشاهده کرده که مؤسسات، استارتآپها و شرکتها معمولاً تمایل دارند سه تا شش بار در سال پرواز انجام دهند. شرکتهای زیستفناوری بازار بالقوه پرسودی هستند، زیرا شرایط بیوزنی میتواند منجر به تولید مواد، داروها و درمانهای جدید شود — که اغلب نیازمند آزمایشهای تکراری هستند.
به همین دلیل، Orbital Paradigm تصمیم گرفت کپسولی کوچکتر بسازد، نه چیزی مانند Dragon اسپیسایکس که برای حمل فضانوردان و محمولهها به ایستگاه فضایی بینالمللی طراحی شده. کاچاتوره توضیح میدهد: «اگر بخواهید صدها یا هزاران کیلوگرم حمل کنید، دیگر مشتری شما محموله نیست، بلکه مقصدی است که به آن پرواز میکنید.»
بازار بازگشت مداری در دو سوی اقیانوس اطلس در حال شلوغتر شدن است. شرکت آمریکایی Varda Space Industries در سال ۲۰۲۴ نخستین بازگشت تجاری موفق را انجام داد و شرکت اروپایی The Exploration Company نیز تابستان امسال بازگشتی کنترلشده با وسیله آزمایشی خود داشت.
استارتآپهای آمریکایی مانند Varda و Inversion Space از مزایای خاصی بهرهمندند؛ از جمله حمایتهای مالی گسترده از سوی وزارت دفاع و دیگر نهادها برای آزمایشهای هایپرسونیک و پروژههای تحویل، که اغلب بهصورت کمکهزینه یا قراردادهایی هستند که نیازی به واگذاری مالکیت شرکت ندارند.
کاچاتوره اذعان میکند: «ما چنین چیزی نداریم. به همین دلیل از همان ابتدا ساخت برای فروش را انتخاب کردیم، چون راه دیگری نداریم. کمی بیشتر در مضیقه هستیم، پس باید چابکتر عمل کنیم.»
نخستین پرتاب این شرکت بهزودی انجام خواهد شد. Orbital Paradigm در حدود سه ماه آینده مأموریت اولیه خود را با یک پرتابگر ناشناس انجام میدهد و سه محموله مشتری را حمل خواهد کرد. KID بازیابی نخواهد شد؛ هدف این است که از راکت جدا شود، دادههایی از مدار ارسال کند، از گرما و سرعت شدید بازگشت هایپرسونیک جان سالم بهدر ببرد و حداقل یکبار سیگنال به زمین بفرستد پیش از آنکه در منطقهای نامشخص فرود آید.
کاچاتوره میگوید: «ما وسیله را طوری طراحی کردیم که نیازی به فرود در مکان خاصی نداشته باشد» — بهدلیل هزینه و پیچیدگی.
مأموریت دوم در سال ۲۰۲۶ با نسخهای کوچکتر از Kestrel انجام خواهد شد که به سامانه پیشرانش و چتر نجات مجهز است تا کپسول را به جزایر آزور هدایت کند؛ جایی که آژانس فضایی پرتغال در حال توسعه یک پایگاه فضایی است. مانند مأموریت اول، این پرتاب نیز فاز مداری نخواهد داشت — فقط حدود ۳۰ دقیقه در شرایط بیوزنی خواهد بود و سپس بازمیگردد — اما در این مأموریت، شرکت قادر به بازیابی وسیله و محمولههای داخل آن خواهد بود.
کاچاتوره از دستاوردهای تیمش تا اینجا رضایت دارد، اما واقعبینانه به مسیر پیشرو نگاه میکند: «تا زمانی که پرواز نکردهایم، کار خاصی نکردهایم. حرفها خوباند، اما پرواز آزمون نهایی است.»
