حدود ۳۵ میلیون سال پیش، یک سیارک کوچک با سرعت حدود ۶۴ هزار کیلومتر در ساعت به زمین برخورد کرد و در نزدیکی منطقهای که امروزه شهر کیپ چارلز در ایالت ویرجینیا قرار دارد، به اقیانوس اطلس اصابت کرد. این جرم آسمانی که حدود ۵ کیلومتر قطر داشت، گودالی بزرگ ایجاد کرد که اکنون نیم کیلومتر زیر خلیج چساپیک مدفون شده است. صدها کیلومتر دورتر از محل برخورد، دانشمندان شواهد تازهای از این برخورد و سونامی پس از آن پیدا کردهاند.
گودال برخوردی زیر آبهای خلیج چساپیک یکی از بزرگترین و سالمترین گودالهای شناختهشده روی زمین است. این گودال نخستین بار در سال ۱۹۹۰ کشف شد و دانشمندان هنوز در حال بررسی آثار ویرانگر آن هستند. گروهی از زمینشناسان که در شهرستان مور در ایالت کارولینای شمالی مشغول بررسی فسیلها بودند، لایههایی از سنگ را کشف کردند که منشأ آنها را برخورد سیارک و سونامی پس از آن دانستند.
در یک مطالعه جدید که در نشریه Southeastern Geology منتشر شده، دانشمندان تأثیر گسترده این برخورد را بررسی کردهاند و محل جدیدی را در حدود ۳۸۶ کیلومتر دورتر از گودال ویرجینیا در منطقه سندهیلز کارولینای شمالی معرفی کردهاند.
در این منطقه، چهار لایه سنگی متفاوت در یک ساختار به ضخامت حدود یک متر شناسایی شده است. لایه اول حدود ۴۳ سانتیمتر ضخامت دارد و شامل خاک رس ماسهای غنی از شیشه کربنی و قطعات سنگ است. در این لایه، مقدار کمی از عنصر ایریدیوم که معمولاً در شهابسنگها یافت میشود، اندازهگیری شده است.
لایه دوم حدود ۹ سانتیمتر ضخامت دارد و شامل سیلت و تودههای سست کوارتز و کربن است و مقدار ایریدیوم آن کمتر از لایه اول است. لایه سوم ترکیبی از خاک و قطعات کف دریاست و حدود ۶ سانتیمتر ضخامت دارد. لایه چهارم شامل ماسههای درشت به ضخامت ۱۵ سانتیمتر است که احتمالاً توسط سونامی رسوب کردهاند.
ترکیب زمینشناسی این لایهها بهتنهایی قابل توضیح نبود، اما پژوهشگران آن را به برخورد سیارک در ویرجینیا نسبت دادند.
در زمان برخورد، موجی بسیار سریع و پرقدرت ایجاد شد که گیاهان و جانوران را در شعاع صدها کیلومتر نابود کرد و مقدار زیادی مواد مذاب را در منطقهای از ماساچوست تا باربادوس پراکنده کرد.
در ابتدا دانشمندان حدس میزدند که این برخورد باعث ایجاد سونامی عظیمی شده باشد، اما شواهد مستقیمی از آن نداشتند. مطالعه جدید نشان میدهد که ساختار سنگی عجیب در کارولینای شمالی به همان روز برخورد سیارک بازمیگردد.
لایه اول سنگی نشاندهنده لحظه اولیه برخورد است که شامل مواد پرتابشده و بقایای غنی از کربن است. لایه دوم شامل ذرات ریزتر است که پس از کاهش حجم ستون پرتابشده تهنشین شدهاند. لایه سوم نشاندهنده ورود آب دریا و رسوبات به خشکی است و لایه چهارم زمانی را نشان میدهد که آب دوباره کانال را با ماسه و شن پاک پر کرده است.
این کشف جدید اطلاعات بیشتری درباره برخورد چساپیک و گستردگی آن ارائه میدهد. اکنون مشخص شده که این سیارک تنها با یک برخورد سهمگین، منطقهای وسیع را برای همیشه دگرگون کرده است.
