رصدخانه زیرزمینی نوترینو جیانگمن (JUNO) در چین پس از ده سال ساختوساز، از تاریخ ۲۶ اوت بهطور رسمی شروع به جمعآوری داده کرده است. این آشکارساز عظیم کروی در عمق ۷۰۰ متری زمین قرار دارد و سیگنالهای آنتینوترینو را از دو نیروگاه هستهای واقع در فاصله ۵۳ کیلومتری دریافت میکند.
درون این کره، ۲۰ هزار تن مایع درخشان (scintillator) قرار دارد که هنگام عبور آنتینوترینوها، نور ضعیفی ساطع میکند. اطراف آشکارساز نیز استخری به عمق ۴۴ متر با لولههایی پوشیده شده که این نورها را ثبت و به سیگنالهایی قابل تحلیل برای دانشمندان تبدیل میکند.
آنتینوترینوها که پادذره نوترینوها هستند، احتمالاً دارای همان جرم نوترینوها هستند. دانشمندان JUNO با استفاده از این ویژگی قصد دارند ماهیت جرم نوترینو را بهتر درک کنند؛ جرمی که طبق اصول پیچیده مکانیک کوانتومی رفتار میکند.
نوترینوها ذراتی بسیار عجیب هستند. شواهد نشان میدهد که تریلیونها نوترینو در هر ثانیه از بدن ما عبور میکنند، اما به دلیل تعامل بسیار کم با ماده، شناسایی آنها بسیار دشوار است. این ذرات در سه نوع الکترونی، میونی و تاوی وجود دارند و بین این حالات در فرآیندی به نام نوسان تغییر میکنند. همچنین سه جرم برای نوترینوها شناخته شده که بهصورت ساده با نامهای جرم ۱، جرم ۲ و جرم ۳ شناخته میشوند.
اما هنوز مشخص نیست که هر نوع نوترینو با کدام جرم مرتبط است، یا اصلاً چنین ارتباطی وجود دارد. قوانین مکانیک کوانتومی نشان میدهد که هر نوع نوترینو ترکیبی از چند حالت جرمی است. یکی از اهداف اصلی JUNO پاسخ به این پرسش است که ترتیب جرمی نوترینوها چگونه است.
پیش از آغاز رسمی فعالیت، آشکارساز JUNO موفق به ثبت سیگنالهای آنتینوترینو شده بود و طبق اعلام گروه همکاری JUNO، عملکرد آن فراتر از انتظارات طراحی بوده است. این پروژه امید دارد که درک بهتری از ساختار ماده و جهان ارائه دهد.
