از داخل یک رستوران مدیترانهای در سانفرانسیسکو با منوی غذاهای دریایی چندصد دلاری، چشمم به جزیره آلکاتراز میافتد. در حالیکه با چند خبرنگار دیگر مشغول گفتوگوی کوتاه هستم، سام آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، ناگهان از در سمت چپ وارد میشود. او سرش را خم کرده تا چیزی روی آیفون بدون قابش نشانمان بدهد. ناخودآگاه به زبان میآورم: «آیفون بدون قاب انتخاب جسورانهای است.»
البته بلافاصله یادم میآید که مدیرعامل میلیاردر اوپنایآی، که جانی آیو (طراح سابق اپل) را هم استخدام کرده، بیشتر از هزار دلارِ تعویض آیفون، به طراحی اصیل آن اهمیت میدهد.
آلتمن با خنده میگوید:
«ببینید، ما قرار است دستگاهی عرضه کنیم که آنقدر زیبا باشد که اگر کسی رویش قاب بگذارد، شخصاً دنبالش میروم!» اشاره او به محصول سختافزاری مشترک اوپنایآی و جانی آیوست که هنوز معرفی نشده.
آلتمن حدود یکدوجین خبرنگار حوزه فناوری را برای یک شام رسمی (و دسر غیررسمی) دور هم جمع کرده است. شبی که بیشتر پرسش بر جای میگذارد تا پاسخ.
برای نمونه، چرا نیک تورلی، معاون بخش ChatGPT، تنها یک هفته بعد از عرضه GPT-5 برایم سیخ بره تعارف میکند؟ آیا این حرکتی نمادین است برای تشویق ما به نوشتن نقدهای مثبت درباره بزرگترین عرضه مدل هوش مصنوعی اوپنایآی تا امروز—مدلی که بهرغم سالها تبلیغات، در عمل عملکردی نسبتاً معمولی داشت؟
برخلاف GPT-4 که رقبایش را پشت سر گذاشت و تصور عمومی از تواناییهای هوش مصنوعی را دگرگون کرد، GPT-5 تقریباً همسطح مدلهای گوگل و Anthropic عمل میکند. اوپنایآی حتی GPT-4o و انتخابگر مدل در ChatGPT را بازگرداند، چراکه برخی کاربران نسبت به لحن GPT-5 و روتر مدل آن ابراز نگرانی کرده بودند.
اما در طول شب مشخص میشود که این شام بیش از آنکه به GPT-5 مربوط باشد، به آینده اوپنایآی میپردازد. مدیران شرکت این حس را منتقل میکنند که عرضه مدلهای جدید دیگر مانند دوران معرفی GPT-4 در ۲۰۲۳ تعیینکننده نیست. اکنون اوپنایآی شرکتی متفاوت است؛ شرکتی که تمرکز خود را بر تغییر قواعد بازی در حوزه جستوجو، سختافزار مصرفی و نرمافزارهای سازمانی گذاشته است.
اوپنایآی و چشماندازی فراتر از ChatGPT: از مرورگر هوش مصنوعی تا رابط مغز-رایانه
اوپنایآی جزئیات تازهای از برنامههای آینده خود را منتشر کرده است. سام آلتمن اعلام کرد که فیجی سیمو، مدیرعامل پیشین اینستاکارت، بهزودی بهعنوان مدیرعامل بخش اپلیکیشنهای اوپنایآی کار خود را آغاز میکند و هدایت چندین اپلیکیشن مصرفی جدید خارج از ChatGPT را بر عهده خواهد گرفت. یکی از این پروژهها احتمالاً مرورگر هوش مصنوعی است که گفته میشود اوپنایآی برای رقابت با کروم در حال توسعه آن است.
آلتمن حتی گفت اگر گوگل روزی تصمیم به فروش کروم بگیرد، اوپنایآی باید گزینه خرید آن را بررسی کند:
«اگر واقعاً کروم قرار است فروخته شود، ما هم باید نگاهی به آن بیندازیم.»
به گفته آلتمن، سیمو ممکن است مدیریت یک اپلیکیشن اجتماعی مبتنی بر هوش مصنوعی را نیز بر عهده بگیرد—زمینهای که او نسبت به ضعف آن در پلتفرمهای امروزی انتقاد دارد و به دنبال خلق تجربهای «خیلی جذابتر» با کمک هوش مصنوعی است.
در طول ضیافت شام، آلتمن همچنین تأیید کرد که اوپنایآی قصد دارد از استارتاپ Merge Labs—فعال در حوزه رابط مغز-رایانه—حمایت کند، هرچند هنوز معامله قطعی نشده است. این شرکت قرار است رقیبی برای Neuralink ایلان ماسک باشد.
بازگشت به GPT-5
با وجود صحبتهای گسترده درباره مرورگرها و تراشههای مغزی، موضوع اصلی همچنان GPT-5 بود—مدلی که انتشارش واکنشهای متفاوتی به همراه داشت.
آلتمن اذعان کرد که توقف GPT-4o بدون اطلاعرسانی به کاربران اشتباه بوده است و قول داد که در آینده، هنگام حذف مدلها، دوره گذار مشخصی فراهم شود. نیک تورلی، معاون بخش ChatGPT، هم گفت بهروزرسانی تازهای در راه است تا پاسخهای GPT-5 «گرمتر» و در عین حال غیرچاپلوسانه باشد؛ بهگونهای که رفتارهای ناسالم کاربران را تقویت نکند.
تورلی توضیح داد:
«GPT-5 خیلی مستقیم و رُک بود. من این سبک را دوست داشتم، ولی بسیاری از کاربران ترجیح میدهند که چتجیپیتی جویای حالشان باشد.»
اوپنایآی حتی با همکاری متخصصان سلامت روان، معیاری برای ارزیابی پاسخهای GPT-5 توسعه داده تا مدل در مواجهه با رفتارهای ناسالم کاربران مداخله کند. به گفته آلتمن، کمتر از ۱ درصد کاربران دچار وابستگی ناسالم به ChatGPT هستند، اما این درصد همچنان معادل دهها میلیون نفر میشود.
تناقضهای اوپنایآی
با این حال، به نظر نمیرسد GPT-5 به کسبوکار اوپنایآی ضربه زده باشد. آلتمن گفت ترافیک API شرکت تنها ۴۸ ساعت پس از عرضه GPT-5 دو برابر شد و تقاضای بالا باعث شده اوپنایآی عملاً از کمبود GPU رنج ببرد. ابزارهایی مانند Cursor و سایر دستیاران کدنویسی هوش مصنوعی نیز GPT-5 را به مدل پیشفرض خود تبدیل کردهاند.
این تناقض—یک عرضه بحثبرانگیز در کنار رکوردشکنی در استفاده—تصویری از واقعیت پیچیده اوپنایآی امروز ارائه میدهد.
با توجه به سرمایهگذاریهای شرکت در دیتاسنترها، رباتیک و انرژی، مشخص است که آلتمن جاهطلبی دارد تا اوپنایآی را به شرکتی بسیار بزرگتر از یک تولیدکننده ChatGPT تبدیل کند. تصویری که در نهایت شاید شبیه Alphabet (شرکت مادر گوگل) باشد، اما حتی گستردهتر.
در پایان شب روشن شد که گردهمایی خبرنگاران بیشتر از آنکه برای بازاندیشی درباره GPT-5 باشد، تلاشی بود برای ارائه چهره جدیدی از اوپنایآی—شرکتی که میخواهد فراتر از مشهورترین محصولش تعریف شود. حتی احتمال عرضه عمومی سهام اوپنایآی نیز در این مسیر دور از ذهن نیست؛ تلاشی برای تأمین سرمایه هنگفت موردنیاز و ساختن آیندهای فراتر از ChatGPT.
