شرکتهایی که چتباتهای هوش مصنوعی دارند، معمولاً توانایی ترجمه آنها را برجسته میکنند، اما همچنان عملکرد اصلی و دادههای آموزشیشان بر پایه زبان انگلیسی است. با در نظر گرفتن این موضوع، شرکت Humain در عربستان سعودی یک چتبات بومی عربی راهاندازی کرده است.
این چتبات که Humain Chat نام دارد، بر پایه مدل زبانی بزرگ Allam اجرا میشود. طبق گزارش بلومبرگ، این مدل با یکی از بزرگترین مجموعه دادههای عربی آموزش دیده و به گفته شرکت، پیشرفتهترین مدل هوش مصنوعی با اولویت زبان عربی در جهان است. این شرکت ادعا میکند که چتبات نهتنها به زبان عربی مسلط است، بلکه با فرهنگ، ارزشها و میراث اسلامی نیز آشنایی دارد. (اگر در مورد استفاده از Humain Chat نگرانی مذهبی دارید، با امام محل خود مشورت کنید.)
این چتبات به صورت یک اپلیکیشن عرضه خواهد شد و در ابتدا فقط در عربستان سعودی در دسترس خواهد بود. در حال حاضر، از مکالمات دوزبانه عربی و انگلیسی پشتیبانی میکند و گویشهایی مانند مصری و لبنانی را نیز شامل میشود. برنامه این است که اپلیکیشن در سراسر خاورمیانه عرضه شود و در نهایت به صورت جهانی در دسترس قرار گیرد تا به حدود ۵۰۰ میلیون نفر عربزبان در سراسر جهان خدمات ارائه دهد.
شرکت Humain پروژه Allam و چتبات را پس از آغاز آن توسط اداره داده و هوش مصنوعی عربستان سعودی، که یک نهاد دولتی و ناظر فناوری است، به دست گرفت. به همین دلیل، بلومبرگ احتمال میدهد که Humain Chat ممکن است به درخواستهای سانسور دولت عربستان پاسخ دهد و نوع اطلاعات قابل دسترس برای کاربران را محدود کند.
و بله، به نظر میرسد این موضوع کاملاً درست باشد. دولت عربستان سعودی به طور منظم تلاش میکند تا نوع محتوای در دسترس مردم را محدود کند. این کشور در گزارش «آزادی اینترنت» سال ۲۰۲۴ از سازمان Freedom House امتیاز ۲۵ از ۱۰۰ را کسب کرده که به دلیل کنترلهای شدید بر فعالیتهای آنلاین و قوانین محدودکننده گفتار است؛ قوانینی که باعث زندانی شدن یک فعال حقوق زنان به مدت بیش از یک دهه شدهاند.
اما شاید لازم باشد که ابزارهای هوش مصنوعی آمریکایی را نیز به همین شکل بررسی کنیم. در اسناد پشتیبانی خود، شرکت OpenAI بهصراحت اعلام کرده که ChatGPT «تمایل به دیدگاههای غربی» دارد. حتی میتوان دید که ایلان ماسک در تلاش است تا ایدئولوژی چتبات Grok از شرکت xAI را در زمان واقعی تنظیم کند، در پاسخ به کاربران توییتر که معتقدند این چتبات بیش از حد لیبرال است—تلاشی که در یک مقطع باعث شد Grok خود را «MechaHitler» بنامد.
بیتردید تفاوتی میان کنترل شرکتی و دولتی وجود دارد (اگرچه بهطور فزایندهای باید پرسید آیا واقعاً تفاوت بزرگی وجود دارد یا نه)، اما اوایل امسال، دولت ترامپ برنامههایی را برای تنظیم محتوای خروجی مدلهای زبانی بزرگ ارائه کرد، در صورتی که شرکتهای سازنده آنها خواهان قراردادهای دولتی باشند. این برنامه شامل الزاماتی مانند «رد کردن افکار افراطی درباره تغییرات اقلیمی» و «عاری بودن از سوگیریهای ایدئولوژیک» مانند «تنوع، برابری و شمول» است. این اجبار نیست، اما نوعی فشار است—و با توجه به اینکه شرکتهای OpenAI، Anthropic و Google چتباتهای خود را تقریباً رایگان در اختیار دولت قرار دادهاند، به نظر میرسد که با این فشار مشکلی ندارند.
