بخش هوش مصنوعی ابوظبی با سرعتی سرسامآور در حال رشد است؛ رشدی که به گفته مقامات، در حال بازآرایی این امارت بهعنوان یک مرکز جهانی بزرگ برای هوش مصنوعی است.
آمارهای جدید اتاق بازرگانی و صنعت ابوظبی نشان میدهد که این امارت بین ژوئن ۲۰۲۳ تا ژوئن ۲۰۲۴ میزبان ۶۷۳ شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی بوده است؛ افزایشی چشمگیر معادل ۶۱ درصد تنها در یک سال.
این رشد، ابوظبی را به سریعترین خوشه هوش مصنوعی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل کرده است. اما در جهانی که تحت سلطه چند پایتخت فناوری تثبیتشده قرار دارد، آیا این امارت واقعاً میتواند با غولها رقابت کند؟
تلاش ابوظبی یک حرکت هدفمند برای بهرهبرداری از نقاط ضعف بازیگران قدیمی است. ستون اصلی این استراتژی، دانشگاه محمد بن زاید در حوزه هوش مصنوعی (MBZUAI) است؛ نخستین دانشگاه تحصیلات تکمیلی جهان که بهطور اختصاصی به هوش مصنوعی اختصاص دارد و برای پرورش و جذب یک ذخیره عمیق از استعدادها طراحی شده است.
ابوظبی با ترکیب این تمرکز بر استعدادها، حمایت عظیم دولت و هزینه بسیار پایینتر برای راهاندازی کسبوکار، خود را بهعنوان یک مقصد طبیعی برای بنیانگذاران و سرمایهگذارانی معرفی میکند که به دنبال جایگزینی برای بازارهای پرحرارت آمریکا و اروپا هستند.
گزارش جدید، نقشهای از جغرافیای متمایز استارتاپهای هوش مصنوعی در سطح جهان ترسیم میکند؛ جغرافیایی که در آن مجموعهای نسبتاً کوچک از شهرهای بینالمللی، سرمایه، استعداد، مؤسسات تحقیقاتی و شرکای شرکتی لازم برای مقیاسدهی شرکتهای نوپای هوش مصنوعی را در خود متمرکز کردهاند.
با اینکه نوآوری در حوزه هوش مصنوعی بهطور فزایندهای در حال توزیع جهانی است، تنها تعداد معدودی از اکوسیستمهای شهری همچنان پیشتاز رقابت برای داشتن پیشرفتهترین تیمها هستند.
هر یک از این قطبها ترکیب منحصربهفردی از نقاط قوت را دارا هستند؛ از سرمایهگذاری خطرپذیر و پژوهش عمیق گرفته تا دسترسی به دادهها و سختافزارهای تخصصی یا حمایتهای سیاستی، که آنها را به مقصدی طبیعی برای بنیانگذاران و سرمایهگذاران تبدیل میکند.
تحلیلگران استارتاپبلینک بهطور دقیق مشخص کردهاند که در جریان هجوم بیوقفه برای جذب سرمایه و مشتری، مراکز اصلی تجمع هوش مصنوعی در جهان کجا قرار دارند.
منطقه خلیج سانفرانسیسکو همچنان برترین قطب باقی مانده است؛ قدرتگرفته از شبکههای فشرده سرمایهگذاری خطرپذیر، دانشگاههای پیشرو، ارائهدهندگان بزرگ خدمات ابری و تراشه، و فرهنگی که ریسکپذیری و تکرار سریع را میپذیرد.
بهعنوان مرکز دیرینه صنعت فناوری، استارتاپهای این منطقه همچنان از نزدیکی به سرمایهگذاران ثروتمند و شرکتهای فناوری بزرگ – که مشتریان یا خریداران بالقوهاند – بهرهمند هستند.
دادهها نشان میدهد نیویورک در سواحل شرقی آمریکا با تنوع حوزهها در مالی، رسانه، سلامت و تبلیغات، بازارهای عمودی فوری برای هوش مصنوعی کاربردی ایجاد میکند، در حالی که دورهای قوی سرمایهگذاری بذر و رشد، جریان پیوسته سرمایه را حفظ میکنند.
در آنسوی اقیانوس، لندن جایگاه خود را بهعنوان پایتخت هوش مصنوعی اروپا حفظ کرده است؛ ترکیبی از استعداد فارغالتحصیلان دانشگاههای برتر، ابتکارات سخاوتمندانه دولتی در حمایت از AI و موقعیت زمانی مطلوب برای معاملات بینقارهای.
با این حال، هیچ کشوری به اندازه چین در مقیاسگذاری سریع و پیشبرد تهاجمی سیاستهای داخلی حامی فناوری موفق نبوده است.
صحنه هوش مصنوعی چین بر دو شهر پکن و شنژن استوار است. پکن که بهطور گسترده از سوی دولت چین حمایت میشود، قطب پژوهش و استعداد با ارتباطات عمیق با آزمایشگاههای بزرگ هوش مصنوعی و برنامههای صنعتی دولتی است. از سوی دیگر، تحلیلگران فناوری شنژن را بهدقت زیر نظر دارند زیرا این شهر در نمونهسازی سریع سختافزار و تجاریسازی دستگاههای مجهز به هوش مصنوعی سرآمد است.
هر دو شهر از حمایت گسترده یک دولت مرکزی قدرتمند که بهشدت در توسعه بازارهای داخلی عظیم و زنجیرههای تأمین یکپارچه سرمایهگذاری کرده، بهرهمند هستند.
تلآویو همچنان یک کارخانه استارتاپی به شمار میآید و با بنیانگذاران فنی بسیار باتجربه، نیروی انسانی متخصص در حوزه امنیت سایبری و علوم داده، و بازار قوی برای خروجیهای سرمایهگذاری (Exit Market) شناخته میشود.
فراتر از این قطبهای اصلی، مجموعهای از هابهای تخصصی در حال شکلدهی به جایگاههای ویژه خود هستند. در آمریکای شمالی، تورنتو و مونترال بهعنوان قدرتهای پژوهشی شناخته میشوند که با ابتکارات خود، استارتاپها را به استعدادهای برتر یادگیری ماشینی و مشارکتهای بینالمللی مجهز میکنند، در حالی که بوستون با تکیه بر دانشگاههایش در حوزه هوش مصنوعی زیستفناوری پیشتاز است.
پاریس و برلین اکوسیستمهای رو به رشد اروپایی را با تأمین مالی عمومی قوی برای پژوهش و جوامع سرمایهگذاری خطرپذیر فعالتر تقویت میکنند.
در هند، بنگلورو به گسترش خود بهعنوان مرکز مهندسی و توسعه محصول کشور ادامه میدهد و ترکیبی از نیروی کار مقرونبهصرفه و بازار داخلی بزرگ برای خدمات هوش مصنوعی ارائه میدهد.
سنگاپور خود را بهعنوان دروازهای با زیرساخت و چارچوبهای قانونی مناسب برای ورود به آسیای جنوبشرقی معرفی کرده و با ارائه سیاستهای حاکمیت داده و اتصال منطقهای، بهطور فعال شرکتهای هوش مصنوعی را جذب میکند.
سیاتل نیز با حضور غولهای ابری و خردهفروشی، همچنان یک گره مهم در حوزه هوش مصنوعی سازمانی باقی مانده است.
