امروزه زندگی بشر بسیار بیشتر از زمان مأموریتهای آپولو به تجهیزات فضایی در مدار زمین، مانند ماهوارههای جیپیاس که در ارتفاع حدود ۲۰ هزار کیلومتری در گردشند، وابسته است. ما تازه متوجه شدهایم که سوختِ حاصل از احتراق موتورهای موشکهای سنگینِ ماهوارهبر، چه تأثیری بر این دستگاهها که در لایههای فوقانی جو زمین مشغول تبادل اطلاعات هستند، میگذارد.
پژوهشگران متوجه شدهاند که پرتاب این فضاپیماها میتواند حفرههای بزرگی در یونسپهر (یونوسفر) زمین ایجاد کند؛ این کار باعث کاهش چگالی الکترونها در این لایه پرانرژی از جو شده و گیرندههای جیپیاس روی زمین را (حتی به طور موقت) دچار اختلال و خطا میکند. این نتیجهگیری حاصل پژوهش محققان دانشگاه ملی چنگ کونگ در تایوان است که نشان میدهد پرتاب تاریخی مأموریت آرتمیس ۲ ناسا در ماه آوریل گذشته، سه موج از «اختلالات متحرک یونسپهری» ایجاد کرده که به اندازه کافی مخرب بودهاند تا خطاهای چند متری در سیستمهای جیپیاس ایجاد کنند.
تیم تحقیقاتی در پژوهش جدید خود که پیش از داوری علمی در وبسایت ESS Open Archive منتشر شده، اعلام کرده است که این نخستین بار است که یک مأموریت فضایی منفرد، طی مانورهای مداری پی در پی، سه بار اختلال یونسپهری را در یک منطقه مشخص ایجاد کرده است.
به گفته چارلز لین، استاد علوم زمین در این دانشگاه و از نویسندگان این مقاله که در زمینه آبوهوای فضایی و مدلسازی یونسپهر تحقیق میکند، ایجاد این حفرههای موقت در پوشش الکترونی جو صرفاً یک موضوع علمی ساده نیست؛ بلکه ممکن است روزی پیامدهای آن به مسئلهای حیاتی و مرگومبار برای انسانها تبدیل شود.

