شرکتهای بزرگ فناوری میلیاردها دلار برای توسعه هوش مصنوعی هزینه کردهاند و ابزارهای مختلفی را بدون توجه به اینکه آیا مصرفکنندگان واقعاً به آنها نیاز دارند یا نه، به بازار عرضه کردهاند. همه این اقدامات بر این فرض استوار بوده که این شرکتها دیر یا زود راهی برای کسب درآمد از هوش مصنوعی پیدا خواهند کرد. اما نتایج اولیه نشان میدهد که شاید آنها بهجای ایجاد منابع درآمدی جدید، صرفاً در حال تضعیف منابع درآمدی فعلی خود هستند؛ آن هم بدون اینکه جایگزین مشخصی برای آن داشته باشند.
به نظر میرسد این وضعیت دستکم درباره گوگل صدق میکند. این شرکت در نشست اعلام گزارش مالی روز چهارشنبه فاش کرد که قابلیت «حالت هوش مصنوعی» (AI Mode) به کسبوکار سنتی جستوجو و تبلیغات آن آسیب زده است. فیلیپ شیندلر، مدیر ارشد کسبوکار گوگل، گفت پاسخهای تولیدشده با هوش مصنوعی که اکنون در بسیاری از جستوجوها به کاربران نمایش داده میشوند، کسب درآمد از نتایج جستوجو را دشوارتر کردهاند. این مسئله به کسبوکار تبلیغاتی گوگل که معمولاً سودآوری بسیار بالایی دارد، فشار وارد کرده و یکی از عوامل عقبماندن درآمد شرکت از پیشبینیها در آخرین گزارش مالی بوده است.
البته کسبوکار تبلیغات جستوجوی گوگل همچنان درآمد بسیار زیادی ایجاد میکند. این بخش در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶، درآمدی معادل ۶۳.۴ میلیارد دلار داشت که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد افزایش نشان میدهد. با این حال، این رقم حدود ۱.۶ میلیارد دلار کمتر از پیشبینی والاستریت بود؛ تحلیلگران انتظار داشتند درآمد این بخش تقریباً ۱۵ درصد رشد کند.
از نگاه بازار سهام، عملکرد گوگل فاصله قابلتوجهی با انتظارات داشت و این مسئله به افت ارزش سهام شرکت منجر شد. طبق گزارش بلومبرگ، قیمت سهام این شرکت روز پنجشنبه، یک روز پس از انتشار گزارش مالی سهماهه، تا ۱۳ درصد سقوط کرد. در نتیجه این افت، بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار شرکت از بین رفت؛ رقمی که بزرگترین کاهش یکروزه ارزش بازار در تاریخ این غول جستوجو محسوب میشود.
بخشی از دلایل سقوط شدید سهام گوگل احتمالاً به این موضوع مربوط میشود که این شرکت همچنان بخش قابلتوجهی از سرمایه خود را صرف توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی میکند. اکنون مشخص شده که این هزینهها نهتنها با صرف مبالغ هنگفت برای آموزش مدلها، پردازش و زیرساختها منابع مالی شرکت را مصرف میکنند، بلکه از سوی دیگر نیز به سودآوری آن آسیب میزنند. در حال حاضر، مسیر روشنی برای سودآور کردن این سرمایهگذاریها دیده نمیشود و گوگل ظاهراً امیدوار است افراد بیشتری برای اشتراک جمینای پول پرداخت کنند.
طبق گزارش فایننشال تایمز، هزینههای سرمایهای گوگل از ۴۴.۹ میلیارد دلار در سهماهه دوم سال به ۵۱.۳ میلیارد دلار در سهماهه سوم افزایش یافته است. بخش عمده این هزینهها به هوش مصنوعی اختصاص دارد و روند افزایشی آن همچنان ادامه دارد. پیشبینی میشود هزینههای سرمایهای شرکت در سهماهه چهارم به ۷۳ میلیارد دلار برسد؛ بنابراین، نشانهای از توقف این روند دیده نمیشود. علاوه بر این، گزارشها حاکی از آن است که گوگل برای مراکز داده، انرژی و سایر هزینههای آینده، تعهداتی به ارزش بیش از یک تریلیون دلار دارد.
به بیان ساده، گوگل خود را به مسیری متعهد کرده که در آن باید برای توسعه فناوری هوش مصنوعی، مبالغ بیشتری قرض بگیرد و هزینه کند؛ فناوریای که در شرایط فعلی به کسبوکارهای درآمدزای این شرکت آسیب میزند.
شاید دفعه بعد که هنگام جستوجو در گوگل با پاسخی از قابلیت «حالت هوش مصنوعی» مواجه شدید که اطلاعات نادرست یا بیکیفیتی ارائه میدهد، بتوانید کمی آرامش خاطر پیدا کنید: درست است که پاسخ مناسبی نگرفتهاید، اما دستکم این پاسخ برای گوگل هزینه داشته است.

