هر سال صدها نفر در حالی جان خود را از دست میدهند که در انتظار یافتن عضو مناسب برای انجام یک عمل پیوند پرخطر هستند. کمبود عضو باعث شده پزشکان و پژوهشگران به سراغ راهکارهای جسورانهای بروند؛ از جمله استفاده از قلبهای مصنوعی و آزمایشهای «پیوند بینگونهای» یا زنوترنسپلنتیشن، که در آن از اندام حیوانات برای پیوند به انسان استفاده میشود. اما اگر این دو گزینه کمی برایتان ناخوشایند به نظر میرسند، نظرتان درباره دریافت یک قلب انسانی جایگزین که از نظر سنی تفاوت قابلتوجهی با شما دارد چیست؟
خلاصه اینکه این روش ممکن است برخلاف انتظار، نتایج بسیار خوبی داشته باشد. جسی پوگانیک، پژوهشگر بیوشیمی در دانشگاه هاروارد، و همکارانش در بوستون در جریان آزمایشهایی روی حیوانات به نکته عجیبی برخوردند. همین موضوع باعث شد آنها ۱۱ مورد پیوند قلب در انسان را بررسی کنند که در آنها اختلاف سنی قابلتوجهی میان اهداکننده و گیرنده وجود داشت. پژوهشگران با استفاده از نمونههای بافتی گرفتهشده از این بیماران، آزمایشهای متیلاسیون DNA انجام دادند؛ روشی که میتواند میزان پیری سلولها را در سطح سلولی اندازهگیری کند.
نتایج این بررسی با یافتههای آزمایشهای حیوانی مطابقت داشت. شاید این موضوع شبیه داستان فیلمهای عاشقانه هالیوودی به نظر برسد، اما قلبهای اهداشده از افراد مسنتر، پس از پیوند شروع کردند به اینکه از نظر ظاهری و عملکردی بیشتر شبیه افراد جوانی شوند که قلب را دریافت کرده بودند. در مقابل، قلبهای جوانتر نیز به مرور ویژگیهایی شبیه «روحهای پیر» پیدا کردند و رفتارشان بیشتر به قلبهای افراد مسن شباهت پیدا کرد.
آزمایشگاه پوگانیک این یافتهها را سه بار با سوابق پزشکی الکترونیکی صدها بیمار دیگر که تحت پیوند قلب قرار گرفته بودند نیز بررسی کرد. نتیجه نشان داد شاخصهایی مانند ضربان قلب، توانایی انجام فعالیتهای ورزشی و ضخامت دیواره پشتی قلب، بیشتر از آنکه با سن اهداکننده مطابقت داشته باشند، به سن گیرنده نزدیک بودند.
پوگانیک در گفتوگو با مجله نیچر گفت: «نکته شگفتانگیز این بود که دقیقاً همان اثرهایی را پیدا کردیم که در موشها دیده بودیم. برخی، اما نه همه، شاخصهای عملکردی با پیشبینی ما مطابقت داشتند؛ یعنی قلبهای مسنتر در بدن افراد جوانتر، طوری عمل میکردند که گویی از نظر زیستی جوانتر شدهاند و برعکس.»
