در ۶ دسامبر ۲۰۲۰، کاوشگر «هایابوسا۲» ژاپن نمونههایی را که از سیارک ریوگو جمعآوری کرده بود در منطقهای دورافتاده در استرالیا به زمین بازگرداند و سپس سفر دوم خود را به سمت یک جرم سنگی کوچکتر در فضا آغاز کرد. با این حال، مأموریت تمدیدشده این فضاپیما اکنون در معرض خطر قرار گرفته است، زیرا هایابوسا۲ همچنان بسیار فراتر از طول عمر عملیاتی اولیه خود به فعالیت ادامه میدهد.
آخرین موتور یونی باقیمانده هایابوسا۲ از کار افتاده و توانایی این فضاپیما برای رسیدن به سیارک 1998 KY26 در سال ۲۰۳۱ را تهدید میکند. وبسایت Jiji با استناد به روزنامه Japan Times این موضوع را گزارش داده است. برای کمک به هایابوسا۲ جهت رسیدن به هدف دوم خود، مهندسان آژانس فضایی ژاپن (JAXA) قصد دارند از قطعات دو موتور یونی دیگر این فضاپیما استفاده کنند که پیشتر از کار افتاده بودند.
![]() |
| نمونه ارسالی به زمین که در استرالیا فرود آمد |
مهندسان ژاپنی در نخستین مأموریت هایابوسا نیز از روش مشابهی استفاده کردند. آن مأموریت در سال ۲۰۱۰ با نمونههایی از گردوغبار سیارک ایتوکاوا به زمین بازگشت.
هایابوسا۲ تاکنون مسیر طولانی و پرماجرایی را پشت سر گذاشته است. این فضاپیما در دسامبر ۲۰۱۴ برای جمعآوری نمونه از سیارک ریوگو به فضا پرتاب شد. هایابوسا۲ پس از رسیدن به این سیارک در ژوئن ۲۰۱۸، با شلیک یک پرتابه و ایجاد یک دهانه مصنوعی، نمونهای را از زیر سطح سیارک جمعآوری کرد.
کمی پیش از بازگرداندن نمونهها به زمین، JAXA اعلام کرد که مأموریت هایابوسا۲ را برای رسیدن به یک هدف دوم نیز تمدید کرده است. این هدف، سیارک 1998 KY26، جرمی کوچک و نامنظم در نزدیکی زمین است که تصور میشود حدود یک میلیون گالن آب در خود داشته باشد. این سیارک با سرعت بسیار زیادی میچرخد؛ به گفته ناسا، یک شبانهروز روی سطح آن تقریباً به محض شروع شدن به پایان میرسد.
هایابوسا۲ تنها چند سال با رسیدن به هدف جدید خود فاصله دارد، اما اکنون برای ادامه این مسیر با مشکل جدی مواجه شده است.
این فضاپیما از چهار موتور یونی زنون با تخلیه مایکروویو استفاده میکند که با نامهای A، B، C و D شناخته میشوند. هر موتور به یک منبع یونی و یک خنثیکننده مجهز است که بهصورت همزمان فعالیت میکنند و نیروی لازم برای حرکت فضاپیما را تأمین میکنند.
سه موتور A، C و D طی سالهای گذشته دچار فرسودگی یا نقص فنی شدهاند. موتور B در طول سفر فضاپیما به سیارک ریوگو تا حد زیادی دستنخورده نگه داشته شد تا در مأموریت تمدیدشده مورد استفاده قرار بگیرد. با این حال، گزارشها نشان میدهند که آخرین موتور فعال فضاپیما در اواسط ماه اوت از کار افتاده است. بررسیهای دقیقتر نیز بعداً مشخص کرد که منبع یونی این موتور خراب شده، در حالی که خنثیکننده آن همچنان فعال بوده است.
موتورهای C و D خنثیکنندههای خود را از دست دادهاند، اما منابع یونی آنها همچنان فعال هستند. به همین دلیل، مهندسان JAXA قصد دارند مدارهای الکتریکی را دوباره سیمکشی کنند تا خنثیکننده سالم موتور B را به منبع یونی سالم موتور D متصل کنند.
این آژانس فضایی قصد دارد در سریعترین زمان ممکن و از اواخر اکتبر، موتور را دوباره راهاندازی کند. اگر این تعمیر موفقیتآمیز باشد، هنوز مشخص نیست که هایابوسا۲ با توجه به میزان فرسودگی و استهلاک فضاپیما بتواند خود را به هدف موردنظر برساند یا خیر.
شرایط برای هایابوسا۲ در حال حاضر چندان امیدوارکننده نیست، اما تجربه مأموریت قبلی این فضاپیما میتواند به ادامه فعالیت آن کمک کند. در جریان سفر کاوشگر هایابوسا به سیارک ایتوکاوا و بازگشت آن به زمین، چندین خنثیکننده و منبع یونی از کار افتادند. مهندسان با استفاده از همین روش توانستند یک موتور ترکیبی ایجاد کنند که همچنان قابل استفاده بود و به فضاپیما کمک کرد نمونههای جمعآوریشده را به زمین بازگرداند.



