زمین قطعاً مسطح نیست، اما کاملاً کروی هم نیست. به دلیل چرخش دائمی زمین، شکل آن بیشتر شبیه یک کره کمی لهشده یا بیضیگون است. این موضوع باعث میشود موقعیت جغرافیایی قطبهای شمال و جنوب زمین نیز گاهی در سطح سیاره جابهجا شود. در واقع، بخش جامد زمین بهآرامی نسبت به محور چرخش خود تغییر موقعیت میدهد و در نتیجه به نظر میرسد زمین کمی به پهلو خم میشود.
این پدیده «سرگردانی واقعی قطبی» نام دارد. بر اساس مطالعهای که امروز در مجله Science منتشر شده، برخی دانشمندان تصور میکردند این جابهجایی بسیار ناچیز است یا با سرعتی بسیار کم اتفاق میافتد. اما پژوهشگران در مطالعه جدید دریافتند تغییرات قابل توجه در الگوهای سطح آب دریاها، با دورههایی که احتمال میرود سرگردانی سریع قطبی در آنها رخ داده باشد، همزمان بوده است؛ بهویژه در دورههای ژوراسیک و کرتاسه.
پژوهشگران برای رسیدن به این نتیجه، روش جدیدی برای بررسی سرگردانی واقعی قطبی بر اساس تغییرات باستانی سطح دریاها به کار گرفتند. نتایج این روش نشان میدهد این پدیده که پیش از این کمتر مورد توجه قرار گرفته بود، احتمالاً تأثیر بیشتری بر محیط زیست جهانی داشته است. هرچند دورههای «سریع» سرگردانی قطبی همچنان طی میلیونها سال اتفاق افتادهاند، اما تأثیر آنها بر محیط زیست زمین ممکن است بسیار بیشتر از چیزی باشد که پیش از این تصور میشد.
پژوهشگران، از جمله متیو دومیر، دانشمند علوم زمین در دانشگاه اسلو نروژ، در این مقاله نوشتهاند که این یافتهها نشان میدهد باید سرگردانی واقعی قطبی را به عنوان یکی از عوامل دورهای مؤثر بر تغییر سطح دریا و احتمالاً دیگر تغییرات محیطی و زیستی در مقیاس جهانی در نظر گرفت. آنها همچنین معتقدند دورههای مشابه از سرگردانی سریع قطبی احتمالاً در دورههای بسیار قدیمیتر تاریخ زمین نیز رخ دادهاند.
