ناسا تازهترین و دقیقترین تصویر خود را تاکنون از پرواز آزمایشی فرودگر ماه در مأموریت آرتمیس ۳ ارائه کرده است.
این سازمان روز ۲۳ اکتبر، در جریان یک نشست خبری در مرکز فضایی کندی، جزئیات برنامه عملیاتی مأموریت آرتمیس ۳ را تشریح کرد. ناسا در این نشست بر اهمیت این پرواز برای برنامههای خود در زمینه اکتشاف ماه تأکید کرد و توضیح داد که اجرای موفقیتآمیز تمام مراحل آن تا چه اندازه دشوار خواهد بود.
جرمی پارسونز، مدیر برنامه آرتمیس ناسا، در این رویداد که بیش از دو ساعت طول کشید، گفت: «ما سه فروند از قدرتمندترین موشکهای جهان را پرتاب خواهیم کرد و احتمالاً پیچیدهترین عملیات پرتابی را که تاکنون انجام شده است، به اجرا درمیآوریم.»
این سه موشک شامل سامانه پرتاب فضایی ناسا (SLS)، موشک استارشیپ شرکت اسپیسایکس و موشک نیو گلن شرکت بلو اوریجین هستند که همگی از منطقه ساحل فضایی فلوریدا پرتاب خواهند شد.
اگر همهچیز طبق برنامه پیش برود، موشک نیو گلن نخستین پرتاب را انجام میدهد و فرودگر ماه بلو مون متعلق به شرکت بلو اوریجین را به مدار پایین زمین منتقل میکند. پس از آن، موشک SLS به فضا پرتاب خواهد شد و فضانوردان مأموریت آرتمیس ۳ را با فضاپیمای اوریون ناسا به مدار خواهد برد. این فضانوردان عبارتاند از رندی برزنیک، آندره داگلاس و فرانک روبیو از ناسا و لوکا پارمیتانو از آژانس فضایی اروپا.
به گفته جرمی پارسونز، موشک SLS فضاپیمای اوریون را در مداری بسیار بیضوی قرار خواهد داد که در نزدیکترین نقطه، تنها ۱۸ مایل (۲۹ کیلومتر) و در دورترین نقطه، ۱۱۲۲ مایل (۱۸۰۶ کیلومتر) از سطح زمین فاصله دارد. سپس کپسول اوریون مانور خواهد داد تا در مداری با ارتفاع حدود ۳۴۵ مایل (۵۵۵ کیلومتر) قرار بگیرد.
پارسونز گفت: «هدف اصلی این کار، ایجاد پایداری حرارتی است. فضاپیمای اوریون برای مأموریتهای اعماق فضا ساخته شده است و به همین دلیل، باید شرایط حرارتی آن را بهدقت مدیریت کنیم؛ زیرا در مدار پایین زمین، میزان گرمای واردشده به فضاپیما بیشتر است.»
خدمه مأموریت آرتمیس ۳ پیش از پیوستن به فرودگر بلو مون، دو روز را در مدار پایین زمین به بررسی فضاپیمای اوریون و سامانههای آن اختصاص خواهند داد. اتصال دو فضاپیما در سومین روز پرواز و در ارتفاع ۲۷۳ مایلی (۴۳۹ کیلومتری) از سطح زمین انجام خواهد شد.
جرمی پارسونز گفت: «در دو روز آینده، خدمه در حالی که به بلو مون متصل هستند، عملیات مختلفی را انجام خواهند داد. آنها دریچه فضاپیما را باز میکنند و وارد فرودگر میشوند تا سامانههای کنترل محیطی و پشتیبانی حیات را ارزیابی کنند. همچنین تأیید خواهیم کرد که فضاپیما میتواند فشار جو داخلی را در محدوده مناسب حفظ کند. علاوه بر این، سناریوهای اضطراری و کنترل همزمان دو فضاپیما را آزمایش خواهیم کرد و عملکرد تیمهای مرکز کنترل مأموریت را نیز در شرایط مختلف خواهیم سنجید.»
پس از پایان این عملیات که احتمالاً در روز ششم پرواز انجام خواهد شد، موشک استارشیپ شرکت اسپیسایکس به فضا پرتاب میشود. این فضاپیما به یک آداپتور اتصال ویژه مجهز خواهد بود که در قسمت جلویی آن نصب شده است.
استارشیپ با ارتفاع ۱۷۱ فوت (۵۲ متر)، مرحله بالایی موشک غولپیکر و کاملاً قابل استفاده مجدد اسپیسایکس محسوب میشود. این فضاپیما در روز هشتم پرواز و در ارتفاع حدود ۲۳۷ مایلی (۳۸۱ کیلومتری) از سطح زمین، در مدار پایین زمین به فضاپیمای اوریون ملحق خواهد شد. با این حال، این ملاقات با اتصال قبلی به فرودگر بلو مون تفاوت زیادی دارد.
جرمی پارسونز گفت: «آزمایش اتصال به استارشیپ کوتاهتر است و حدود دو ساعت طول میکشد. خدمه در طول این مأموریت وارد استارشیپ نخواهند شد، اما این آزمایش دادههای بسیار مهمی در اختیار ما قرار میدهد و کمک میکند نیروهای واردشده هنگام اتصال، نحوه اعمال نیرو و چگونگی همکاری دو فضاپیما با یکدیگر را بهخوبی درک کنیم.»
مأموریت آرتمیس ۳ پس از جدا شدن اوریون از استارشیپ، شش تا ۹ روز دیگر ادامه خواهد یافت. سپس فضاپیما به زمین بازمیگردد و با کمک چترهای نجات در آبهای اقیانوس فرود میآید. به گفته پارسونز، مدت معمول این مأموریت ۱۴ روز است، اما ممکن است تا ۱۷ روز نیز طول بکشد.
در این مدت، خدمه لباسهای فضایی مخصوص بقا را ارزیابی خواهند کرد؛ آزمایشی که در جریان مأموریت ۱۰ روزه آرتمیس ۲ برای گردش به دور ماه در آوریل گذشته انجام نشد. فضانوردان همچنین فعالیتهای دیگری از جمله ارزیابیهای دقیق وضعیت سلامت، آزمایشهای علمی و نمایش فناوریهای جدید را انجام خواهند داد.
هدف اصلی این مأموریت، آمادهسازی شرایط برای آرتمیس ۴ است؛ مأموریتی که در صورت اجرای برنامهها، قرار است در سال ۲۰۲۸ فضانوردان را در نزدیکی قطب جنوب ماه فرود بیاورد.
پارسونز گفت: «تمام اقداماتی که در آرتمیس ۳ انجام میدهیم، با هدف کاهش خطرات مأموریتهای آینده برای فرود روی ماه طراحی شدهاند. ما به این تیمها آموزش میدهیم که چگونه با یکدیگر همکاری کنند و چگونه در لحظه تصمیمهای حیاتی بگیرند. تمام این کارها در مدار پایین زمین انجام میشود؛ جایی که اگر مشکلی پیش بیاید، میتوانیم در مدتزمان بسیار کوتاهتری به زمین بازگردیم.»
در حال حاضر مشخص نیست کدامیک از دو فرودگر خصوصی بلو مون یا استارشیپ در مأموریت آرتمیس ۴ مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این مأموریت قرار است نخستین فرود سرنشیندار روی ماه از زمان مأموریت آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ را رقم بزند.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در نشست خبری امروز گفت این سازمان همچنان هر دو گزینه را باز نگه داشته است تا هر دو شرکت سازنده فرودگر فرصت کافی برای آمادهسازی تجهیزات خود پیش از فرود فضانوردان روی ماه در سال ۲۰۲۸ داشته باشند.
او افزود: «تا زمانی که دادهها و برنامه زمانی ما را به چنین تصمیمی وادار نکنند، قصد نداریم هیچ مسیر عملی و قابل اجرایی برای رسیدن به سطح ماه را کنار بگذاریم.»
پارسونز تأکید کرد که صرفنظر از تصمیم نهایی ناسا درباره آرتمیس ۴، انتظار میرود هر دو فرودگر در آینده نزدیک روی سطح ماه فرود بیایند. او گفت: «مهم نیست کدامیک زودتر اقدام کند؛ هر دو شرکت برای انجام مأموریتهای فرود روی ماه در سال ۲۰۲۸ برنامهریزی کردهاند.»
با این حال، مأموریتهای این دو فرودگر تفاوتهای مهمی با یکدیگر خواهند داشت. برای مثال، در مأموریتهای فرود بلو اوریجین، فضاپیمای اوریون در مدار ماه به فرودگر بلو مون ملحق خواهد شد. اما در مأموریتهای فرود اسپیسایکس، احتمالاً استارشیپ ابتدا در مدار زمین به کپسول ناسا متصل میشود و سپس آن را به سمت ماه هدایت میکند. پارسونز پیشتر هنگام توضیح نحوه همکاری دو فضاپیما، به همین نقش استارشیپ در انتقال اوریون به سمت ماه اشاره کرده بود.


