برای نخستین بار، اخترشناسان موفق شدهاند سیگنالهای رادیویی یک سیاره خارج از منظومه شمسی را شناسایی کنند. این یافته بر اساس مطالعهای است که در سرور پیشچاپ arXiv منتشر شده است. این رصد مهم، روش جدیدی برای مطالعه جهانهای دوردست و درک نحوه تعامل آنها با ستاره میزبان و محیط اطرافشان در اختیار دانشمندان قرار میدهد.
سیگنالهای رادیویی میتوانند سرنخهایی درباره میدان مغناطیسی یک سیاره و نحوه تعامل آن با ستارهای که به دور آن میچرخد ارائه کنند؛ اطلاعاتی که به شکل شگفتآوری دشوار است بتوان آنها را از مقدار بسیار اندک نوری که به زمین میرسد استخراج کرد. دانشمندان با شناسایی و بررسی این سیگنالها از سیارات فراخورشیدی، میتوانند بهتدریج تصویر دقیقتری از تنوع خارقالعاده منظومههای سیارهای در سراسر کهکشان به دست آورند.
در گذشته نیز سیگنالهای رادیویی از دیگر منظومههای ستارهای شناسایی شده بود، اما نمیشد با قطعیت آنها را به خود سیارات نسبت داد. به همین دلیل اخترشناسان مطمئن نبودند که این سیگنالها از سیارات سرچشمه میگیرند یا از ستارههای میزبان آنها.
در مطالعه اخیر، یک تیم بینالمللی از اخترشناسان تلسکوپ رادیویی MeerKAT در آفریقای جنوبی را به سمت Beta Pictoris b نشانه رفتند. این سیاره فراخورشیدی که حدود ۶۳ سال نوری از زمین فاصله دارد، یک غول گازی است و جرمی حدود ۱۰ تا ۱۲ برابر مشتری دارد.
پژوهشگران موفق شدند انفجارهای ضعیف و تکرارشوندهای از سیگنالهای رادیویی را شناسایی کنند که از این منظومه ستارهای سرچشمه میگرفتند. آنها در ابتدا مطمئن نبودند که این امواج رادیویی از خود سیاره منتشر میشوند یا از ستاره میزبان آن. برای مشخص کردن منبع سیگنالها، پژوهشگران تصاویر رادیویی سیاره و ستاره را با موقعیت اختروشهای دوردست در پسزمینه مقایسه کردند.
اختروشها مانند نشانگرهای ثابت عمل میکنند و به پژوهشگران اجازه میدهند موقعیت دقیق سیاره و ستاره را روی نقشه مشخص کنند. پژوهشگران با قرار دادن تصاویر رادیویی روی این نقشه دریافتند که سیگنالهای رادیویی با موقعیت Beta Pictoris b همراستا هستند، نه با ستاره میزبان آن.
در جستوجوی شرایط مناسب برای زندگی در خارج از زمین، اخترشناسان تاکنون هزاران سیاره فراخورشیدی پیدا کردهاند؛ از ابرزمینها گرفته تا غولهای گازی. اما صرفاً شناسایی یک سیاره، اطلاعات شگفتانگیز کمی درباره شرایط واقعی آن در اختیار ما قرار میدهد.
رصدهای رادیویی میتوانند بخشی از این خلأ اطلاعاتی را پر کنند و ابزار دیگری در اختیار اخترشناسان قرار دهند تا بفهمند سیارات در محیطهای بسیار متفاوت و شدید دیگر منظومههای ستارهای چگونه رفتار میکنند.
