فرمول یک این آخر هفته به یکی از پیستهای آشنای خود بازمیگردد؛ جایی که جمهوری آذربایجان دهمین سال حضور خود در تقویم این مسابقات را جشن میگیرد.
پیست خیابانی باکو نخستین بار در سال ۲۰۱۶ و با عنوان گرندپری اروپا وارد تقویم فرمول یک شد و از سال ۲۰۱۷ با نام گرندپری جمهوری آذربایجان برگزار شده است. این مسابقه در تمام فصلها برگزار شده و تنها در سال ۲۰۲۰ به دلیل همهگیری کووید-۱۹ برگزار نشد.
مسابقه شنبه است نه یکشنبه
جمهوری آذربایجان روز یکشنبه «روز یادبود» خود را برگزار میکند. این مراسم هر سال در ۲۷ سپتامبر برای گرامیداشت یاد افرادی برگزار میشود که در جنگ دوم قرهباغ کوهستانی کشته شدند. این درگیری در همین روز در سال ۲۰۲۰ آغاز شد و ۴۴ روز ادامه داشت و در نهایت به پیروزی جمهوری آذربایجان در برابر ارمنستان در منطقه مورد مناقشه قرهباغ کوهستانی منجر شد.
به همین دلیل، از آنجا که جمهوری آذربایجان امسال این مناسبت را روز یکشنبه برگزار میکند، برگزارکنندگان مسابقه درخواست کردند برنامه گرندپری یک روز جلوتر بیاید و در نهایت نیز همین اتفاق افتاد. بنابراین روز رسانهای فرمول یک اکنون چهارشنبه برگزار میشود و تمرینهای آزاد اول و دوم نیز پنجشنبه به ترتیب از ساعت ۱۲:۳۰ و ۱۶ به وقت محلی آغاز خواهند شد.
تمرین نهایی و مرحله تعیین خط نیز روز جمعه برگزار میشوند و شروع آنها به ترتیب ساعت ۱۲:۳۰ و ۱۶ خواهد بود. مسابقه اصلی هم روز شنبه برگزار میشود و چراغها ساعت ۱۵ خاموش خواهند شد. این تغییر نباید تأثیر زیادی بر روند مسابقه داشته باشد، اما بهتر است زمان مسابقه را در یادآوریهای خود ثبت کنید تا برای تماشای آن در روز یکشنبه برنامهریزی نکنید.
مصرف انرژی چالش خواهد بود
در جهانی فرضی که قوانین مربوط به پیشرانههای فرمول یک در سال ۲۰۲۶ تا این اندازه پیچیده و دردسرساز نبود، صحبتها پیش از گرندپری جمهوری آذربایجان بهدرستی روی این موضوع متمرکز میشد که خودروهای نسل جدید، به دلیل کوتاهتر، سبکتر و چابکتر بودن، در پیست خیابانی باکو بسیار سرزندهتر از خودروهای سنگین نسل قبلی به نظر خواهند رسید. کاهش نیروی رو به پایین در کنار لاستیکهای باریکتر نیز باعث میشد مسیر مستقیم معروف باکو و منطقه خطرناک ترمزگیری در انتهای آن هیجان بیشتری داشته باشد.
اما در شرایط فعلی، موضوع مدیریت انرژی به مهمترین بخش بازخورد رانندگان تبدیل خواهد شد.
مسیر مستقیم طولانی باکو بهراحتی ذخیره باتری خودرو را پیش از رسیدن به انتهای مسیر مصرف میکند و باعث آغاز مرحله کاهش توان میشود؛ مرحلهای که در آن نرمافزار بهتدریج میزان استفاده از انرژی الکتریکی را کاهش میدهد. وجود یک منطقه ویژه با حالت حرکت در مسیر مستقیم و طولانی تا حدی این مشکل را کاهش میدهد، اما نیاز به بازیابی انرژی برای حمله یا دفاع بین پیچهای ۲ و ۳، روی نحوه نزدیک شدن رانندگان به ترمزگیری شدید در پیچ اول تأثیر خواهد گذاشت.
مهندسان این پیست را مسیری «قابل پیشبینی» توصیف میکنند، زیرا نقاطی که میتوان با استفاده از نیروی کمکی الکتریکی زمان دور را کاهش داد، کاملاً مشخص هستند.
این شرایط همچنین احتمالاً تفاوتهای کوچک در سبک رانندگی را پررنگتر میکند؛ تفاوتهایی که در نهایت میتوانند باعث شوند دو همتیمی به سرعتهای نهایی متفاوتی برسند. پیچ آخر نیز چالشبرانگیز است و هر مقدار سرعتی که خودرو در اثر سر خوردن از دست بدهد، باید دوباره به دست بیاید؛ انرژی لازم برای این شتابگیری مجدد نیز از «بودجه» انرژی الکتریکی خودرو در مسیر مستقیم مصرف میشود.
مالزی محل آپگرید بزرگ مرسدس است
ارتقای خودروها یکی از مهمترین رقابتهای فصل ۲۰۲۶ بوده است و ترتیب قدرت تیمها بارها بر اساس اینکه کدام تیم چه زمانی بهروزرسانیهای جدید را روی خودروهایش نصب کرده، تغییر کرده است. این موضوع در صدر جدول نیز اهمیت زیادی داشته، زیرا مرسدس، تیم پیشتاز قهرمانی، استراتژی متفاوتی نسبت به دو رقیب نزدیک خود یعنی Scuderia Ferrari و McLaren در پیش گرفته است.
فراری و مکلارن رویکردی تهاجمی و متمرکز بر ابتدای فصل داشتند، اما مرسدس ترجیح داد تغییرات کوچک و مخصوص هر مسابقه را روی خودرو اعمال کند و تنها بسته ارتقای بزرگ خود را در ماه مه و در گرندپری مونترال به کار گرفت. این رویکرد کمریسکتر باعث شده فراری و مکلارن فاصله خود با مرسدس را کاهش دهند. مرسدس شش گرندپری نخست فصل را از خط اول آغاز کرد و در چهار مسابقه از هشت مسابقه اخیر نیز پیروز شده است.
با این حال، ممکن است مرسدس با نصب ارتقای بزرگ بعدی خود در مالزی، که از ۲ تا ۴ اکتبر برگزار میشود، دوباره فاصله قابل توجهی با رقبا ایجاد کند. به این ترتیب، باکو آخرین مسابقه مرسدس با بسته فعلی خواهد بود؛ بستهای که عملکرد چندان بدی نداشته و کیمی آنتونلی، راننده پیشتاز قهرمانی، در دو مسابقه اخیر با آن به پیروزی رسیده است.
پیاستری چه خواهد کرد؟
سال گذشته، باکو قرار بود فرصت بزرگی برای اسکار پیاستری باشد تا فاصله خود را در صدر جدول قهرمانی بیشتر کند. او فصل قبل در جمهوری آذربایجان پیروز شده بود و در تمام تلاشهای شارل لکلرک برای سبقت گرفتن از او مقاومت کرده بود. پیاستری در طول فصل ۲۰۲۵ نیز توانسته بود با ۳۱ امتیاز بیشتر از لاندو نوریس در صدر جدول قرار بگیرد. مکس ورشتپن هم ۹۴ امتیاز با او فاصله داشت.
اما در عوض، روند قهرمانی پیاستری به شکلی ناگهانی از مسیر خارج شد. او در مرحله سوم تعیین خط و همزمان با آغاز بارش نمنم باران و وزش باد شدید، در پیچ سوم تصادف کرد و به دیوار کوبید و در نتیجه مسابقه را از جایگاه نهم آغاز کرد. شرایط حتی بدتر هم شد؛ پیاستری هنگام شروع مسابقه زودتر از موعد حرکت کرد، سیستم ضدخاموشی خودرو فعال شد، او به انتهای میدان رفت و سپس در پیچ ششم تصادف کرد. فشار مسابقه روی این راننده استرالیایی که معمولاً خونسرد است، تأثیر گذاشته بود و همین اتفاق نقطهای بود که تغییر موازنه در رقابت قهرمانی را رقم زد.
پیاستری این بار در حالی به جمهوری آذربایجان بازمیگردد که از آن زمان تاکنون پیروزی دیگری به دست نیاورده و آخرین برد او به گرندپری هلند در سال ۲۰۲۵ برمیگردد. فصل جاری نیز بهطور کلی برای او دشوار بوده است. میزان کمتر نیروی رو به پایین خودروها و شیوههای استفاده از انرژی الکتریکی چندان با سبک رانندگی او سازگار نبوده و آندرهآ استلا، مدیر تیم مکلارن، معتقد است پیاستری به دلیل اینکه بیش از حد درباره نحوه اعمال دستورات خود فکر میکند، بخشی از زمان خود را از دست میدهد.
با این حال، پیاستری پیش از این نشان داده که میتواند در باکو عملکرد فوقالعادهای داشته باشد؛ همانطور که پیروزی او در سال ۲۰۲۴ نشان داد. اگر او بتواند در این مسابقه به روند نتایج ضعیف خود پایان دهد و یک نتیجه چشمگیر کسب کند، میتواند پایان مناسبی برای ۱۲ ماه دشوار گذشته رقم بزند.
البته اتفاقات ورزشی معمولاً به این شکل الگوهای کاملاً مناسب و از پیش تعیینشدهای ایجاد نمیکنند، اما این واقعیت که باکو همان پیستی است که سال گذشته همهچیز برای پیاستری در آن از هم پاشید، میتواند انگیزه مضاعفی برای او ایجاد کند تا خاطره تلخ سال ۲۰۲۵ را پشت سر بگذارد.
آینده آلونسو همچنان نقطه مبهم است
یکی از موضوعاتی که در گرندپریهای اخیر بارها مطرح شده، آینده فرناندو آلونسو است. در آخرین مسابقه در اسپانیا، محمد بنسلیمان، رئیس فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی (FIA)، فاش کرد که با این راننده ۴۵ ساله صحبت کرده و قول داده است در شرایط دشواری که تیم آستون مارتین با آن روبهروست، به او کمک کند.
آلونسو روز پنجشنبه در نشست خبری، در پاسخ به این پرسش که چه زمانی برنامههایش برای فصل ۲۰۲۷ را اعلام خواهد کرد، گفت: «به این زودیها نه.» او سپس اضافه کرد: «چون فکر میکنم اینطوری خوب است، نه؟» حالا در باکو این پرسش مطرح است که آیا ابهام درباره آینده او همچنان ادامه خواهد داشت یا نه. گفته میشود ممکن است آلونسو از قبل تصمیم خود را گرفته باشد و در حال اعمال فشار بیشتر بر فرمول یک باشد. بنابراین انتظار میرود این راننده باسابقه اسپانیایی که قراردادش در پایان فصل جاری به پایان میرسد، باز هم درباره عملکرد بسیار ضعیف خودروهای ۲۰۲۶ شکایت کند.
آلونسو پیش از این نام سرآشپز و مسئول روابط عمومی خود را به زبان آورده بود؛ حالا شاید نوبت مدیر شبکههای اجتماعی و ارتباطات تیم باشد که مورد انتقاد او قرار بگیرد!
اما وضعیت خودروی او چگونه است؟ آستون مارتین بخش پایانی بسته ارتقایی خود را در باکو نصب خواهد کرد و امیدوار است این تغییرات سرانجام به خودرو AMR26 کمک کند تا به حداقل وزن مجاز نزدیکتر شود. هوندا که دیگر ارتقای جدیدی در برنامه خود ندارد، معتقد است هنوز میتوان از بسته فعلی عملکرد بیشتری گرفت و حالا این تأمینکننده موتور است که باید برای فراهم کردن امکان کسب امتیاز در مسابقه به تیم کمک کند.
